Kalle Pache
یک صبحانۀ ایرانی میتواند شامل گزینههای بسیاری باشد. از نان و پنیر و گردو گرفته تا مربا، خامه، عسل، شیر، نیمرو و املت. اما خاصترین صبحانۀ ایرانی، به عقیدۀ خیلی ها کله پاچه است، که با طعم و بوی عجیبش طرفداران بسیاری دارد. کله پاچه، غذایی بسیار چرب و پرکالری است که با خوردن آن بهعنوان صبحانه، تا شب احساس گرسنگی نخواهید کرد.
کلهپاچه از پختن سر و دست و پا و اندام های درونی گوسفند و در برخی کشورها گوساله تهیه میشود. اجزای این غذا شامل بناگوش، زبان، مغز، چشم، گوشت صورت و پاچه است.
این غذا که قدمت چند هزار ساله دارد، در کشورهای ایران، ترکیه، اسرائیل، کشورهای عربی، آلبانی، یونان، بلغارستان، ارمنستان، آذربایجان، گرجستان و نروژ با نام های مختلف پخته می شود. در نروژ این غذا با نام «اسمالاهووه» شناخته میشود. و یکی از غذاهای پرطرفدار برای شب کریسمس است. در ارمنستان، آذربایجان و گرجستان با اسم خاش شناخته می شود.
کلهپاچه در ایران معمولاً در رستوران های خاصی به نام کلهپزی یا طباخی سرو میشود. کلهپزها تقریباً همیشه سر کار هستند. مواد اولیه صبح به دست طباخ میرسد. طباخ تا ظهر آن را پاک و آمادۀ طبخ میکند. و سرانجام از ظهر تا صبح روز بعد آن را می پزد. کلهپاچه غذایی دیرپز است، و طبخِ آن زمان زیادی طول میکشد.
واحد شمارش کله پاچه «دست» است. و هر دست کله پاچه شامل یک کله و چهار پاچه میشود. کله پاچه غذایی است که با نان خورده می شود و نان مناسب آن هم سنگک است. در طباخی بسته به سلیقه تان می توانید قسمت های مختلف کله پاچه را سفارش بدهید. آداب خوردن کله پاچه به این صورت است که وقتی آن را سر میز آوردند، اول نان را تکه تکه می کنید. تکه های نان را درون آب کله پاچه که در کاسه ای جداگانه است می ریزید، و به اصطلاح تیلیت درست می کنید. روی آن می توانید آبلیمو یا آب نارنج بریزید. این تیلیت به عنوان پیش غذا خورده می شود. بعد اصل غذا را همراه با نان می خورید.
این غذا کلسترول زیادی دارد. و نباید در خوردن آن زیاده روی کرد. یکی از قسمت های ویژۀ این غذا مغز است، که البته به دلیل کالری و چربی زیادش برای برخی افراد مضر است. معمولاً پاچه به دلیل سبک تر بودن بیشتر خورده می شود.
ایرانی ها معمولاً این غذا را در روزهای تعطیل می خورند. علاقه مندان به کاه پاچه صبح همراه با خانواده به طباخی می روند. یا اینکه یک نفر از اعضای خانواده با یک قابلمه به طباخی می رود، و برای همه کله پاچه و نان سنگک می خرد تا در خانه میل کنند.
برخی این غذا را به جای صبحانه در وعدۀ ناهار می خورند. ولی کله پاچه را بههیچوجه نباید برای شام، سرو کرد. زیرا موجب بیخوابی و ناراحتیهای معده میشود. بهترین زمان مصرف کله پاچه در فصول سرد سال است. زیرا خوردن آن در روزهای گرم تابستان یا در نواحی گرمسیر، احساس سنگینی بیشتری ایجاد میکند و دیرتر هضم میشود.
کله پاچه در فهرست بیست غذای منفور و چندشآور جهانی قرار دارد. البته طعم چرب این غذا با عطر دارچین و دیگر ادویهجات و همچنین آبلیمو برای خیلی از ایرانی ها وسوسه کننده است.