Astronomie 2 - Radioastronomie

Hallo Silvia, leuk om je weer vanavond te ontmoeten op Skype.

We willen nog een gesprek voeren over het onderwerp astronomie, en ik heb van jou gehoord dat je beroepsmatig in aanraking bent gekomen met de radio-astronomie. Kun je daar wat meer over vertellen graag?

Ja Fasulye, leuk om je weer te spreken vanavond.

En inderdaad, mijn eerste echte baan na mijn studie was op Jodrell Bank. Na mijn studie zocht ik een baan en ik wilde graag naar het buitenland gaan als dat mogelijk was. En toevallig zag ik een advertentie in een vakblad dat er computer programmeurs werden gezocht in Jodrell Bank in Engeland, en dat leek me wel interessant. Ik wist verder niks van radio-astronomie af, maar dat werd niet gevraagd, en het gesprek zou zijn op, op Dwingeloo, op het onderzoekscentrum van radio-astronomie in Dwingeloo, dus ik heb mijn brief en CV ingestuurd en ik werd uitgenodigd. En het gesprek ging in het Engels en ik kwam er goed doorheen, dus een paar maanden later kon ik op het vliegtuig stappen naar Manchester, met een dikke koffer en mijn bergschoenen aan, omdat dat te veel, te zwaar zou zijn in een koffer, en ik word opgehaald door mijn chef die mij een paar dagen bij hem huisvestte totdat ik zelf een woning had gevonden.

Maar nu ben ik heel nieuwsgierig, de radio-telescoop daar, of zijn het meerdere radio-telescopen, hoe zien die d'r uit?

Ja, het is een heel imposant gezicht, er is een grote radio-telescoop, dat is een schotel, een echt, een enorme grote schotel die je van kilometers veraf kunt zien, en daarnaast staat nog een kleintje die ook nog steeds dienst doet, maar vooral de grote, dat is echt de beroemde Lovell telescoop, want het onderzoekscentrum daar is in de jaren vijftig opgericht door meneer Bernard Lovell, die werkte er nog steeds toen ik daar kwam, en het was al een man van in de tachtig toen, dus ik had nog een keer heel onschuldig een beetje foute opmerking gezegd, van, ‘oh, leeft hij nog steeds?

', maar inderdaad het was nog een heel pienter baasje die nog steeds, niet elke dag, maar heel vaak kwam werken, en ik heb net gekeken op de website dat hij inderdaad een paar maanden geleden is hij overleden op achtennegentig jarige leeftijd. En dat hij tot nog vlak voor zijn ziekbed altijd heeft gewerkt daar.

Dat is indrukwekkend zo'n lang beroepsleven en dan nog bij goede gezondheid zeg maar.

Ja, en het was dus heel interessant om op zo'n hele mooie plek te kunnen werken, want je zat in je bureau en je had uitzicht op de telescoop, die dus elke dag naar een andere richting draaide om verschillende dingen te kunnen observeren volgens een vastgepland rooster.

Ja, ik wil graag maar weten,je hebt verteld dat daar ook een bezoekerscentrum is, wat wordt dan aan de bezoekers geboden?

Het bezoekerscentrum is meer een klassiek planetarium ook, dus ze leggen wel dingen uit van nou dit is een radio-astronomie plek, maar we willen toch ook laten zien van als je met sterrenkijkers naar de hemel zou kijken en met het blote oog naar de hemel zou kijken wat kun je dus dan zien, dus er is zo'n koepel waar ze dan projecties doen met een mooi geluids-hoorspel erbij om uit te leggen hoe de zon opkomt, hoe de maan opkomt, hoe de sterren staan, en er is gewoon een wetenschappenlijke tentoonstelling waar ook veel scholen naar toe gingen.

Het is een leuke plek om als school d'r naar toe te gaan, want behalve dan dus het bezoekerscentrum is er ook een arboretum, waar dus de kinderen dan nog even een frisse neus kunnen halen daarna.

Maar houden ze ook voordrachten over radio-astronomie voor een algemeen publiek?

Ja, er waren altijd, af en toe waren er gewoon voordrachten voor het algemene publiek, maar ik zelf ben daar eigenlijk nooit zo naar toe gegaan, want ik had daar mijn werk en ik woonde 15 kilometer daar vandaan, en ik had alleen maar een fiets dus ik fietste elke ochtend daar naar toe, en elke avond terug en dan had ik eigenlijk er niet zo veel zin om 's avonds daar nog een keer naar toe te gaan want dat zou te ver zijn.

En hoe zijn jouw ervaringen geweest met de collega's radio-astronomen.

Ja, dat is heel interessant want zij bestudeerden dus echt de signalen die dan door de telescopen, niet alleen ter plekke, maar ook van andere plekken op de wereld, opgenomen worden.

En dan zitten ze achter de computer en dan maken ze er hele mooie plaatjes van. En af en toe dan was er een interne voordracht en dan legden ze uit van kijk we hebben naar die plek in de ruimte gekeken, en we hebben straling gevonden van de waterstof atomen, en dus is er zo'n zwart gat daar, een, of er is een dubbelster daar, en, ja ik snapte daar niet echt veel van, wat ze allemaal precies bedoelden want dan heb je toch zeker wel sterrenkundige kennis nodig, maar het was toch interessant om dat te horen.

Ja, ja, het is natuurlijk mij bekend dat zwarte gaten dat zijn sterke radio-bronnen, die stralen sterke radiogolven uit, en bijvoorbeeld ook de planeet Jupiter die is ook een sterke radiobron die met de radio-astronomie goed geobserveerd kan worden.

Ja, er waren vaste onderzoekers daar, en ook een hoop studenten en post-doc plaatsen.

En het viel het viel me vooral op dat die mensen moeten gewoon erg hard werken omdat het toch moeilijk is om elke keer weer een nieuwe plek ergens anders op de wereld te kunnen bemachtigen. Je moet goede artikelen hebben geschreven, je moet goede onderzoeksresultaten hebben gehaald, om echt in de astronomie verder te kunnen gaan. Een hoop van de studenten en post-docs die stopten er ook op een gegeven moment mee omdat het te moeilijk was, en ze waren toch zodanig slim en hadden goede aanleg in wiskunde dat ze ook vaak toch gemakkelijk een baan in een ander vakgebied konden vinden.

Ja, en was het een internationaal team daar?

Met mensen uit verschillende landen?

Er waren vooral van de vaste werknemers toch gewoon veel Engelsen, en alleen onder de studenten waren ja, toch een aantal buitenlanders, vooral uit Europa.

Ja.

Maar er was veel samenwerking met andere landen, dus op de conferenties waar mensen dan naar toe gingen dan werkten ze wel veel samen met andere landen.

Met de Verenigde Staten, met Nederland, met Spanje, om, omdat de radiotelescopen die worden dan allemaal naar een bepaald punt gericht, dus de observeringsplannen (fout: observatieplannen) moeten aangepast worden dat alle radiotelescopen van een bepaalde keten dan naar een zelfde punt kijken om dan daarna de data te kunnen verzamelen en betere beelden te kunnen creëren.

Ja, Silvia dat is heel veel interessante informatie voor mij, met mijn algemene belangstelling voor de astronomie, en ik denk ook dat de luisteraars hier iets van kunnen opsteken, en ik bedank je hartelijk voor dit gesprek.

Ok, Fasulye dan tot de volgende week.

Ja, graag tot de volgende week.

Dag.