مجله بعدازظهر 3-سه

یک حکومت یک حکومت توتالیتر معترضان رو به خاطر عقایدشون و بخاطر فعالیت‌هایی که می‌کنن برای خواسته شون می‌کشه واقعا به خانواده‌ها خیلی خیلی آسیب می‌زنه یعنی به نوعی میشه گفت خانواده‌ها رو هم همراه با اونا می‌کشه و این خیلی سخته واقعا و در طی این سال‌ها که مثلا من خودم بالاخره از اولین عزیزانم که کشته شدن چهل سال می‌گذره اونایی که تو شصت و هفت کشته شدن سی و سه سال می گذره هنوز که هنوزه این داغ تازه تازه است و بسیار سخته.

ولی اینکه بتونه آدم تبدیلش داغدار بودن رو به دادخواه بودن این خیلی مهمه که یعنی از اون کنج تنهایی و سکوت و اینکه همش غم و اندوه و اینا درمیاره و تو رو زنده می‌کنه به دیگران وصل می‌کنه صداتو بلند میکنه اعتراض می‌کنه و این چیزیه که به هر حال ما خانواده‌هایی که دادخواه واقعا بودیم و اعتراض کردیم این داغدار بودن رو تبدیلش کردیم به دادخواه بودن.

که بتونیم هم خودمون شرایط بهتری داشته باشیم هم بتونیم این شرایط رو عوض کنیم و دیگران رو هم تشویق کنیم که این کار رو انجام بدن تا بتونیم واقعا شرایط بهتری مهیا کنیم و از این وضعیت رهایی پیدا کنیم.

خانم به کیش شما به اتفاق تعدادی از خانواده‌های داغدار و دادخواه که در این چهل و سه سال توسط جمهوری اسلامی عزیزان خودتون رو از دست دادید نامه‌ای نوشتید و در اون از عباس دریس یکی از معترضان آبان نود و هشت در شهر ماهشهر حمایت کردید خواستار این شدید که جلوی مرگ او گرفته بشه تا کودکان آقای دریس طعم مرگ و نبودن زندگی پدر رو نچشن. چه شد که شما خانواده‌ها جمع شدید در حمایت از آقای دریس؟

خب ببینید این حمایت به هر حال سال‌هاست که خانواده‌ها ما تعدادی از خانواده‌های یعنی این رو تبدیل کردیم از فعالیت دادخواهی رو از فردی به جمعی تبدیل کردیم. و طیف‌های مختلف در طی این سال‌ها سعی کردیم که در کنار هم حرکت بکنیم. چون این حرکت جمعی بشه تاثیر بیشتری داره. و هر کدوم از زوایای مختلف دچار این آسیب و زخم شدیم. و نگاه‌های مختلف و این به نظر من خیلی مهمه.

و به هر صورت خب فضای مجازی هم که کمک می‌کنه به ما این فضای دیجیتالی و می‌تونیم از راه‌های خیلی دور بالاخره با هم در ارتباط باشیم از راه های مستقیم و غیرمستقیم. و هستیم. یعنی تمام وجودمون چون با همدیگه است. هر کدوم در هر خونه‌ای در هر جایی در هر مکانی باشیم وقتی این زخم رو به ما می‌زنن ما اون درد مشترک رو حس می‌کنیم و به سمت هم دیگه کشیده میشیم.

و این خیلی مهمه که ما می‌تونیم اگر این خانواده‌های داغدار که در چهل و سه سال حکومت اینچنین زد و نابودشون کرد به هم نزدیک بشیم و این جنبش دادخواهی قوی و قوی قوی‌تر بشه ما میتونیم خیلی چیزا رو تغییر بدیم. و این مهمه که جنبش مستقل دادخواهیه. همیشه روش تاکید کردم که این جنبش ما روی پای خودمون می‌تونیم این شرایط رو تغییر بدیم.

اما لیر ترکیه در برابر دلار بار دیگر سقوط کرده و به شانزده لیر رسیده در برابر هر دلار. بیشتر بشنوید در گزارش رضا ولی‌زاده درباره‌ی پیامدهای اقتصادی این ماجرا برای ایران و ترکیه.

این صدای معترضانی که خواستار استعفای رجب طیب اردوغان هستند در شهر استانبول ترکیه. روزهای دوم و سوم آذر ماه جاری. وقتی که هنوز هر دلار آمریکا برابر با حدود دوازده لیر بود. هنوز حتی یک ماه نگذشته است که لیر ترکیه سقوطی شدیدتر را تجربه می‌کند.

روز جمعه بیست و ششم آذر هر دلار آمریکا حدود شانزده لیره ترکیه. اصرار رییس جمهوری ترکیه به پایین نگه داشتن نرخ بهره بانکی را یکی از عوامل اصلی این سقوط می‌دانند. ترکیه گرفتار یک تورم بیست و یک درصدی شده و ارزش پول ملی اش از ابتدای سال جاری میلادی بیش از چهل درصد کاهش یافته است.

سیاست جدید اقتصادی آقای اردوغان به صادرات و اعطای وام اولویت داده است. در حالی که اقتصاددانان و نمایندگان احزاب مخالف او این سیاست را غیرمحتاطانه دانستند. علاوه بر سیاست‌های اقتصادی آقای اردوغان چند عامل دیگر در ماه‌های گذشته سقوط ارزش پول ترکیه را شدت بخشید.

از جمله دستور رجب ترین اردوغان رییس جمهوری ترکیه به وزارت خارجه برای اخراج ده سفیر کشورهای غربی که خواستار آزادی عثمان کابالا تاجر و فعال مدنی از زندان ترکیه شده بودند که البته این اخراج به مرحله‌ی عمل نرسید.

عامل دیگر قرار گرفتن نام ترکیه در فهرست خاکستری گروه اقدام مالی یا همان اف ای تی اف در بیست و نهم مهر ماه و همچنین تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ترکیه به دلیل اقدامات این کشور در مدیترانه شرقی با هدف اکتشاف و استخراج منابع نفت و گاز و اعتراض یونان و جمهوری قبرس به آن.

به نظر می‌رسد پیامدهای سقوط ارزش پول ملی ترکیه ایران را هم بی نصیب نخواهد گذاشت. کاهش صادرات ایران اولین پیامد است. دیدگاه مهرداد سیدعسکری کارشناس اقتصاد مقیم نروژ.

اتفاق اولی که میفته این هستش که کالاهای ترکیه‌ای ارزان‌تر و کالاهای ایرانی گران‌تر میشه. یعنی در بخش صادرات ما مشکلاتمون بیشتر خواهد شد با ترکیه و صادرات کم و کمتر خواهد شد. در بخش وارد شدن سرمایه به ترکیه چون کالا و خدماتی که ترک هست ارزون‌تر هست الخصوص اقتصاد ترکیه که بر روی بخش مسکن واقع شده.

این امر باعث این خواهد شد که سرمایه‌های ایرانیان بیشتر به سمت ترکیه بره. و با توجه به باز بودن فضای اجتماعی اونجا مردم بیشتر راغب بشن تا به خرید ملک و سرمایه‌گذاری و راه اندازی کسب و کارها بپردازند.

اردوغان رییس جمهوری ترکیه تنها ظرف دو سال گذشته سه بار رییس بانک مرکزی را تغییر داده است. آذر ماه امسال هم وزیر دارایی را تغییر داد. اما به نظر می‌رسد این تغییرها نتوانست مانع از سقوط ارزش پول ملی ترکیه شود.

این سقوط تا کجا ادامه خواهد یافت؟ مهرداد سیدعسکری روزنامه‌نگار حوزه‌ی اقتصاد.

این روند حداقل تا زمانی که دولت اردوغان تا زمان انتخابات بعدی برقرار هست و رییس جمهور هست این امر کماکان پیش‌بینی میشه. و بسیاری از نگاه‌ها تا یه چیزی نزدیک به دو سال آینده به انتخابات آینده دوخته شده. ولی پیش‌بینی من بر این هستش که این روند کماکان ادامه دار خواهد بود.

اگرچه قدیر گلکاریان عضو هیات علمی دانشگاه خاور نزدیک در قبرس آینده‌ای کوتاه‌تر از دو سال را برای دولت رجب طیب اردوغان پیش‌بینی می‌کند.

با توجه به کاهش مجدد نرخ بهره توسط بانک مرکزی ترکیه که به تاریخ دیروز اتفاق افتاد و افزایش پنجاه درصدی حداقل حقوق در ترکیه که به مبلغ چهار هزار و دویست و پنجاه رسید میتونم بگم که ترکیه به سمت انتخابات قدرت حرکت می‌کنه و این اجتناب ناپذیره.

زیرا دولت اردوغان در شرایط طاقت فرسا و شکننده‌ی اقتصادی قرار گرفته که مجبوره مانند سال دو هزار و هیجده خودش پیشگام در اعلام انتخابات زودرس باشه. چون فشار اقتصادی و تورم بسیار شدیدی که می تونیم ان رو شبیه دوره‌ی احمدی‌نژاد در ایران محسوب کنیم ساعت به ساعت ارزش لیر کاهش پیدا می‌کنه. و این زمینه‌ساز انتظار اجتماعیست.

کاهش میزان دارایی ارزی در بانک مرکزی حدود تا حدود هشتاد میلیارد دلار افزایش خرید ارز از سوی مردم انصراف مردم از ادامه‌ی سپرده‌های ارزی و ریالی در بانک‌ها روی آوردن در واقع مردم به خرید طلا و ارز مضاعف بر مشکلات شده.

و می‌تونم این رو نتیجه‌گیری بکنم که شرایط کنونی یک نوع خلاص بر پیکره حزب عدالت و توسعه بوده و میخ نهایی بر تابوت اقتدار اردوغانی است.

وضعیت اقتصادی در ترکیه به جایی رسیده که رسانه‌های ترکیه و قبرس از جمله وبسایت قبرس دی تایپ اعلام کردند بریتانیا از این پس به دلیل ریزش شدید لیر ترکیه از ارایه‌ی خدمات به کارت‌های اعتباری بانک‌های این کشور خودداری می‌کند.

با این همه ترکیه هنوز هم یکی از نزدیک‌ترین و محبوب‌ترین مقاصد ایرانی‌ها برای سرمایه گذاریست. ایرانی ها با خرید یک هزار و چهارصد و شش خانه در ترکیه طی ماه گذشته میلادی رکورد تاریخی خرید مسکن در ترکیه توسط شهروندان ایران را شکستند.

رضا ولی‌زاده گزارش می‌داد. اما این مجله بعد از ظهر رادیو فردا در اینجا به پایان رسید. من پروانه‌ی وحید منش ساعاتی سرشار از سلامتی و آرامش رو براتون آرزو می‌ کنم.