Asghar Farhadi

اصغر فرهادی متولد سال هزار و نهصد و هفتاد و دو در ایران است. او کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده است. به عقیدۀ بسیاری از سینما دوستان، اصغر فرهادی مهمترین و شناختهشدهترین کارگردان نسل سوم موج نوی سینمای ایران است.

او فیلمسازی است که با روایت قصههایی واقعگرایانه و متکی بر اخلاقگرایی، شخصیتهای خاکستری رنگش را روبروی مخاطب قرار میدهد و به شکل جالبی همذاتپنداری مخاطب را برمیانگیزد. او فیلم های مهم و شناخته شده ای ساخته است از جمله «دربارۀ الی»، «فروشنده» و «جدایی نادر از سیمین».

فرهادی تا کنون دو بار جایزۀ اسکار دریافت کرده است. در سال دو هزار و دوازده فیلم «جدایی نادر از سیمین» که در خارج از ایران با نام «یک جدایی» شناخته می شود، برندۀ جایزۀ اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد. و همزمان، نامزد دریافت جایزۀ اسکار بهترین فیلمنامۀ غیراقتباسی شد.

او همچنین در سال دو هزار و دوازده برندۀ جایزۀ بهترین فیلم خارجی گلدن گلوب به خاطر کارگردانی و نویسندگی فیلم «جدایی نادر از سیمین» شد. فرهادی در جشنوارۀ فیلم کن در سال دو هزار و شانزده، جایزۀ بهترین فیلمنامۀ جشنواره را برای نگارش فیلمنامۀ فیلم «فروشنده» دریافت کرد. همچنین در هشتاد و نهمین دورۀ اسکار، «فروشنده» به نویسندگی و کارگردانی او توانست جایزۀ بهترین فیلم خارجیزبان را کسب کند.

خرس نقرهای جشنوارۀ فیلم برلین به عنوان بهترین کارگردان برای فیلم «دربارۀ الی» و خرس طلایی جشنوارۀ فیلم برلین به خاطر فیلم «جدایی نادر از سیمین» از دیگر دستاوردهای اوست. اصغر فرهادی اولین فیلمساز ایرانی است که توانسته این جایزه را به خود اختصاص دهد.

فرهادی در فیلم هایش از سبک رئالیسم پیروی میکند. داستانهای فیلمهای او پایانی باز و دراماتیک دارند. در فیلمهای فرهادی، همۀ اتفاقات در کنار هم چیده شدهاند تا ما را به سمت کشف حقیقت در یک درام اخلاقی هدایت کنند.

فرهادی در این مسیر حتی از کوچکترین چیزها هم صرف نظر نمیکند. فیلم «دربارۀ الی» جریان سینمای ایران را کاملاً تحتتاثیر قرار داد. و موفقیت کاملی از همه سو به دست آورد. «جدایی نادر از سیمین» نقطۀ اوج فرهادی بود که باعث شد نظر مثبت منتقدان و مخاطبان جهانی را جلب کند.

فرهادی قصههایش را بر اساس اتفاق و شوک داستانی پیش میبرد و جزییات و سیر اتفاقات فیلمنامه آنقدر حسابشده و دقیق است که مخاطب ناگهان خود را در دوراهی های اخلاقی می بیند. فرهادی بهخوبی میداند چطور از بازیگرانش بازی بگیرد و لوکیشنها را به تسخیر خود درآورد.

او در فیلم «دربارۀ الی» از سبک رئالیسم پیروی کرد، و باعث شد تا موج جدیدی در سینمای ایران رقم بخورد که به آن نسل سوم موج نوی سینمای ایران میگویند. فرهادی بیش از همه به خاطر فیلمنامههای نفس گیر و غافلگیرکننده اش مشهور است. وی در فیلمنامههایش ثابت کرده به هیچ وجه به دنبال روایت و پرداخت موضوعاتی ساده و دم دستی نبوده است.

دیگر ویژگی فیلمنامههای اصغر فرهادی این است که برای جذب و نگه داشتن مخاطب تا پایان فیلم، نقطهای چالشی و معمایی ایجاد میکند. به عقیدۀ بیشتر منتقدان، او جامعه را صادقانه نشان میدهد، و جامعه را قضاوت نمیکند، و با دقت بیشتری به دنیای اطراف و زندگی نگاه میکند.

فرهادی در فیلم هایش نتیجهگیری و قضاوت درست و غلط اتفاقات را به عهدۀ تماشاگر میگذارد، و وظیفۀ خود به عنوان دریچه و واسطهای بین بیننده و جهانش را به بهترین شکل به پایان میرساند. دقت در داستانهای فرهادی نشان میدهد معمولاً همدلی او با شخصیتهای طبقات متوسط و محروم جامعه بوده است.

در درس های بعدی بیشتر دربارۀ فیلم های این کارگردان ایرانی حرف می زنم.