سلام. این اولین قسمت از مجموعه اپیزودهای تاریخ ایران هست.
تاریخ ایران به دوره های مختلفی تقسیم می شه. و من می خوام توی هر اپیزود از این مجموعه، دربارۀ یک دورۀ تاریخی از ابتدا تا دوران کنونی صحبت کنم.
توی اپیزود اول دربارۀ دورانی در ایران حرف می زنم که بهش می گن پیشا تاریخ، پیش از تاریخ یا ماقبل تاریخ.
این دوران پیشاتاریخ به محدودهٔ زمانی پیش از اختراع سیستم نوشتاری گفته میشه. یعنی زمانی که هنوز خط اختراع نشده بوده.
اولین دوران پیش از تاریخ ایران، دوران پارینه سنگی هست. طول این دوره دقیقاً مشخص نیست.
ولی حدوداً از یک میلیون سال تا حدود دوازده هزار سال پیشتعیین شده.دوران پارینه سنگی ایران، به سه دوره تقسیم می شه: پارینه سنگی آغازین، میانی و پایانی.
یکی از قدیمیترین شواهد دورۀ پارینه سنگی آغازین در اطراف رودخانه ای در شرق مشهد کشف شده. این شواهد شامل تعدادی ابزار سنگی ساخته شده از کوارتز هست.
که طبق نظر کاشفین، این مجموعه حداقل هشتصد هزار سال قدمت داره. مدارک بیشتری هم از این دوره در شمال غرب و غرب کشور بدست آمده.
از دوران پارینه سنگی میانی، بیشتر شواهد در غارها و پناهگاهها پیداشده. که اغلب مربوط به زاگرس مرکزی هستند. این دوره از حدود دویست تا صد و پنجاه هزار سال پیش شروع شده و تا حدود چهل هزار سال پیش ادامه داشته.
انسانهای نئاندرتال در این دوره در ایران میزیستند.
که بقایای اسکلت اون ها توی غار بیستون در غرب ایران پیدا شده.
آثار این دوره شامل ابزارهای ساخته شده از سنگ چخماق و بقایای سنگوارۀ جانوران پیدا شده در غارها و پناهگاهها بوده.
دوران پارینه سنگی جدید ایران از حدود چهل هزار سال پیش آغاز و تا حدود هجده هزار سال پیش ادامه داشته.
که مقارن با مهاجرت انسان هوشمند جدید به ایران هست.
آثار این دوره در اطراف کرمانشاه، خرمآباد، مرودشت و کاشان پیدا شده.
در دورۀ پارینهسنگی جدید، سکونتگاههای ناحیۀ زاگرس در فضای باز هستند.
و ابعاد مختلف اون ها نشون دهندۀ یک نظام سلسله مراتبی هست.
مشخصۀ دورۀ بعدی یعنی فراپارینه سنگی ابداع ابزارهای ترکیبی، استفاده از سنگ ساب و ذخیره سازی مواد خوراکی هست.
اواخر دورۀ فرا پارینه سنگی، گروههای شکارورز به تدریج در اردوگاههای فصلی ساکن شدن.
این اردوگاههای اولیه به تدریج در تمام طول سال مسکونی شدن.
و روستاهایی با واحدهای مسکونی ساخته شده از سنگ و خشت در زاگرس شکل گرفت.
ساکنان این روستاهای اولیه، موفق به اهلی کردن حیوانات و کاشت غلات و در نهایت تولید خوراک شدند.
این دوران، دوران نوسنگی هست. در این دوره، جمعیت بیشتر شد.
و روستاهای جدید در خارج از این هستههای مرکزی در مناطقی مانند خوزستان و فارس و مرکز فلات ایران شکل گرفتند. از مهمترین ابداعات این دوره تولید سفال هست.
به نظر میرسه این فناوری ساخت سفال برای اولین بار در غرب و جنوب غرب ایران پدیدار شد.
دورۀ بعدی دورۀ مس سنگی هست. در توضیح این دوره باید بگم که تعدادی از نخستین کورههای ذوب مس در کرمان مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد پیدا شده.
و اشیاء مسی شامل سنجاق، مهر، دستبند و حلقۀ انگشتر از اون ها کشف شده.
در دوران مس سنگی،که روستاها وسیع تر شده و جمعیت ساکن در فلات ایران بیشتر شده بود، تولید گندم مهمترین بخش فعالیتهای کشاورزی را تشکیل می داد.
توی اپیزود بعدی دربارۀ اولین قومی حرف می زنم که به عنوان یک قدرت متمرکز در فلات ایران،تشکیل حکومت دادند.
