3. جنگ روانی امریکا و ایران US - Iran media wars (1)

-جنگ روانی احساسات را هدف قرار می دهد تا از طریق آن افکار را عوض کند. دولت های امریکا و ایران که درگیر یک جنگ روانی شده اند این را می دانند. این جنگ روانی چه برد و باخت هایی و چه عاقبتی ممکن است داشته باشد؟

سلام. ترامپ می گوید در ایران نان پیدا نمی شود. رهبر ایران می گوید ترامپ حتی ارزش مبادلۀ پیام هم ندارد. احتمالا دونالد ترامپ تصور می کند جنگ اقتصادی با ابزار تحریم ها به همراه اظهارات این چنینی او را به هدفش نزدیک می کند و رهبر ایران هم فکر می کند ترامپ پیش از آنکه به هدفش برسد از گردونه خارج می شده. این وضعیت مردم ایران را به شدت نگران کرده است. شاید به همین دلیل است که جمهوری اسلامی تلاش برای اثرگذاری بر افکار عمومی را شدت بخشیده تا در این جنگ روانی عقب نماند. ولی هدف اصلی هر یک از طرفین ماجرا چیست؟ اگر هدف هر یک از آن ها این است که طرف دیگر کوتاه بیاید به نظر نمی رسد چنین نتیجه ای با این شیوه ها حاصل شود. در برنامۀ این هفته می پرسیم برداشت هر یک از دو مهمان برنامه از جنگ روانی توصیف شده چیست و چه برد و باخت هایی برای طرفین و چه خطراتی در آن می بینند. ویکتوریا طهماسبی استاد دانشگاه در تورنتو در مورد کارزارهای رسانه ای برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی تحقیق کرده و امیر طاهری روزنامه نگار و تحلیل گر سیاسی سیاست های امریکا در خاورمیانه و همین طور سیاست های ایران را از نزدیک دنبال می کند. خیلی خوش آمدید. خانم طهماسبی شما فکر می کنید این جنگ روانی که راجع بهش صحبت کردم در مقدمه این هدفش تاثیر گذاری روی سیاست مدارانه یعنی روی طرف مقابل، حاکمان ایران یا حاکمان امریکا یا هدفش تاثیرگذاری روی افکار عمومیه برای اینکه اینا دو تا چیز متفاوت ان و احتمالا راهکارهای متفاوت می طلبن.

-با سلام به آقای طاهری. ببینید برای اینکه ما درک مشخص و روشنی داشته باشیم که این جنگ رسانه ای چی هست و زمین بازیش به چه صورت تعیین شده و مکانیسم هاش چی هستش اجازه بدین که اگر ممکنه من یه تعریف مختصری از جنگ رسانه ای اینجا خدمت شما بگم و اونم اینه که جنگ رسانه ای یکی از شیوه های جنگ روانی هستش که آمریکا در واقع به وجود آورنده ش هست و بسیار زبانش رو خودش اختراع کرده و معمولا با جنگ اقتصادی و جنگ سیاسی همراه هست و اونجوری که تاریخ به ما نشون می ده پیش زمینۀ جنگ نظامی هستش. د ررابطه با ایران پیش زمینۀ خیلی تاریخ بسیار قدیمی داره مال الان هم نیستش زمان جرج بوش وقتی که هفتاد و پنج میلیون داره تخصیص داده شد به رسانه های فارسیی زبان همون موقع هم این جنگ روانی وجود داشت و از زمانی که در واقع امریکا به این نتیجه رسید که به قول معروف کودتای نظامی در کشورهای مختلف جوابگو نیست برای سیاست خارجیش به قول آقای جرج بوش سعی کرد که ذهن و قلب ها رو تسخیر بکنه و در واقع جنگ روانی یه جنبه داره. سه جنبه ش یکی برای تأثیرگذاری روی افکار عمومی خود مردم امریکاست. یکی علیه دولت متخاصم هستش، اینجا می تونیم بگیم جمهوری اسلامی. و مهم ترین جنبه ش در واقع تاثیرگذاری یا ارعاب یا ناامید کردن یا بی آینده کردن اذهان افکار عمومی ایرانی ها هستش برای همین به نظر ما می گیم جنگ رسانه ای ولی واقعا وقتی که به خصوص الان که شدت گرفته و تنش بسیار زیادی بین امریکا و ایران هستش تقریبا به یک حالت ترور رسانه ای رسیده. خشونتی که هر روز بر سر ایرانی هایی که در ایران زندگی می کنن به هر حال این بمباران رسانه ای واقعا اضطراب عمومی ناامیدی عمومی رو به وجود آورده در بین ایرانی ها که به هر حال کمتر از تحریم اقتصادی ای که امریکا بر علیه مردم ایران اعمال می کنه شاید نباشه.

-شما به نوبت می گید جنگ رسانه ای و جنگ روانی. این دو تا رو یکی می دونید یا یکی از این ها بخشی از دیگریه؟

-جنگ رسانه ای بخشی از جنگ روانی هستش. ببینید مثلا به طور مثال آقای ترامپ خودش تجسم عینی جنگ رسانه ای هستش. یعنی بر خلاف آقای اوباما که با زبان دیپلماسی ترجیح می داد با خاورمیانه و مردم خاورمیانه صحبت کنه آقای ترامپ همون جور که مثلا بهش مثال زدید وقتی می گه که ما آنچنان چیز کردیم این فشار اقتصادی به ایران آوردیم و میگه ایران ولی خب مسلما مردم ایران شاملش میشه که حتی نون ندارن بخورن، این غلو کردن در مورد اینکه مردم ایران حتی نون ندارن بخورن خودش بخشی از این جنگ روانی هستش.

-آقای طاهری فکر می کنید جمهوری اسلامی تونسته در این کارزار به یه شکلی خنثی کنه یا در واقع کوتاه نیاد و امتیازهایی بگیره در این جنگ روانی؟

-بله اولا باید بگم که جنگ روانی رو امریکایی ها اختراع نکردن بلکه از عهد باستان وجود داشته. اگه توسیدید رو بخونید، تاریخ نویس یونانی، جنگ پلو پونز بین آتن و اسپارت با جنگ روانی شروع شد. بهش می گن گفت و شنود ملیان the melian dialogue که اگه بخونین می دونین. بنابراین می دونین فورا حمله به امریکا و فورا حمله به ترامپ ما رو به جایی نمی رسونه. جنگ روانی تاریخ خیلی زیادی داره. آلمان هیتلری ازش استفاده کرد. بریتانیا در زمان جنگ ازش استفاده کرد. اتحاد شوروی موقعی که وجود داشت استفاده کرد. همه در کتاب گیل گمش، قدیمی ترین کتاب موجود نمونه هایی از جنگ روانی رو می بینین. ولی در حال حاضر به نظر من اونچه اهمیت داره جنگ روانی به اون صورت نیست بلکه جنگ اقتصادی ای است که آقای ترامپ علیه جهوری اسلامی راه انداخته با یک تکنیکی که بهش می گن فشار از نزدیک proximity pressure یعنی یک جوری که استخوناتون بکشنه. جنگ تبلیغاتی زیادی علیه جمهوری اسلامی نیست مثلا ایالات متحده چندین رادیوی فارسی زبون رو کنترل می کنه ولی اینا هیچ کدوم یه جنگ روانی یا کارزار رسانه ای علیه جمهوری اسلامی راه نینداخته ان. و بعضیاشون دو طرف رو یعنی هم جمهوری اسلامی رو منعکس می کنن هم نظر آقای ترامپ رو. مطبوعات امریکا به طور کلی به جز نیویورک پست و وال استریت ژورنال سمپاتی دارن نسبت به جمهوری اسلامی و بیشتر نظریات جمهوری اسلامی رو منعکس می کنن بنابراین دو طرف با هم مساوی نیستن در حالی که وسایل ارتباط جمعی در ایران نمی تونن نظریات امریکا رو منعکس بکنن. از اینکه بگذریم این جنگ یک جنگ نامساوی هستش برای اینکه اتفاقاتی که داره میفته برای ایالات متحده خرجی نداره، طوریشون نمی شه فقط اعلام می کنن که اگه می خواین با ایران و جمهوری اسلامی معامله بکنین با ما نمی تونین معامله کنین، ولی برای جمهوری اسلامی خرج داره. دو هفته پیش چهار هزار پروژه رو اینا متوقف کردن. یعنی مسئله این نیست که ایرانی ها نون ندارن. نون دارن و می دونی ایران فقط یازده درصد از نیازهای کشاورزیش رو وارد می کنه بر خلاف نظر آقای ترامپ بنابراین کسی گرسنه و اینا هنوز نیست و تا شش ماه هم

-فکر می کنید چرا ترامپ این رو می گه؟

-هدف ترامپ اعلام شده، تغییر روش جمهوری اسلامی هست در دوازده مورد که از طرف آقای پومپئو اعلام شده و نکتۀ جالب اینجا هست که بیشتر این کارها رو جمهوری اسلامی داره می کنه الان ولی می خواد یواشکی بکنه نمی خواد آبروش بره. منتها ترامپ اصرار داره که من باید بیارمتون وسط زیر دوربین تحقیرتون بکنم بزنم تو سرتون. این گرفتاری بزرگیه

-خب اینجا اون سوالی که از خانم طهماسبی پرسیدم رو از شما می خوام بپرسم به این ترتیب. شما فکر می کنید که این جنگ روانی هدفش تاثیر روی دستگاه حاکم در ایرانه یا اینکه روی افمار عمومی در ایران کار می کنه؟

-نه روی دستگاه حاکم در ایران داره کار می کنه می دونید چون که تودل مردم ایران کاری نمی تونن بکنن برای اینکه انتخابات آزادی در کار نیست، احزابی وجود ندارن

-یعنی مردم هنزینه ش رو می دن؟

-بله صد درصد. یعنی فشاری که هست منتقل می شه به مردم ایران. در حال حاضر می دونید مثلا جمهوری اسلامی خرج هایی رو که کم کرده ده درصد از کمکش رو به حزب الله و حماس و اینا رو کم کرده، یه مقداری از بودجه های نظامی و امنیتی رو کاهش داده ولی فشار اصلی روی مردم ایرانه یعنی مردم زیر فشار هستن برای اینکه رهبران جمهوری اسلامی یک کارایی رو که آقای ترامپ بهشون گفته بکنن و دارن هم تا اندازه ای می کنن

-از نظر شما این جنگ روانی از جانب امریکا جواب داده تا حد زیاد

-همیشه این طوری بودی، می دونید موقع جنگ تانکرها یادتونه زمان آقای خمینی نوشیدن جام زهر، یعنی جمهوری اسلامی همیشه تا آخرین یعنی تا ساعت یازده و نیم مقاومت می کنه بعد اون استخونه که شروع کرد به صدا دادن تسلیم می شه ولی گرفتاری با ترامپ این است که بر خلاف روسای جمهوری پیشین امریکا حاضر نیست که این کاره یواشکی بشه. جمهوری اسلامی هم نمی خواد آبروش بره

-ببینید البته من کاملا با آقای طاهری موافقم که این جنگ روانیه نه رسانه ای و خب همیشه بوده و از یونان باستان هم شروع شده ولی جنگ رسانه ای با این انقلاب اطلاعاتی که اتفاق افتاده همه گیر شده و به نظر من اینجا خیلی مهم هستش که دقت کنیم

-شما راجع به این مرحلۀ جدیدش صحبت می کنید

-بله بله جنگ رسانه ای ببینید جنگ رسانه ای که حالا همۀ دولت ها هم انجام می دن ولی به هیچ وجه جنگ رسانه ای که امریکا انجام می ده از نظر قدرت برابر نیست با جنگ رسانه ای که ایران داره انجام می ده و اگر شد حالا بعدا توضیح می دم. ولی ببینین این ها از ظرفیت ها و توان مدیای قوی که همون رادیو وتلویزیون و سینما هستش و مدیای جدید که سوشال نت ورک ها هستن استفاده می کنن که در واقع یک اکوسیستم رسانه ای به وجود میارن که همه رو تقویت و حمایت می کنه پیام ها از طریق برجسته کردن بعضی اخبار و به حاشیه روندن بعضی خبرهای دیگه و در واقع وزنی که به یه سری اخبار داده می شه در واقع به قول معروف حاشیه روندن بعضی اخبارها این ها یک ما بهش می گیم اتاق پژواک یه echo chamber درست میشه که هر تمام

-که این پیام ها از جانب امریکا رو فکر می کنید مرتب تکرار می کنه و

-بمباران رسانه ای که بر علیه مردم... و من این رو می خواد اینجا تاکید کنم که خیلی تعجب می کنم این کارزار رسانه ای امریکا بر علیه دولت ایران نیستش با دولت ایران از طریق تحریم اقتصادی فشارهای دیپلماتیک و سیاسی بسیار می تونه فشار بیاره از طریق مذاکراتی که پشت پرده هستش. این جننگ رسانه ای بر علیه ملت ایران هستش.

-منظورتون از برعلیه چه هست؟ برای اینکه ممکنه به یه شکلی آقای طاهری موافقت کنه بگه برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی در ایران هست، افکار ملت ایران هست. این فرق می کنه با توصیفش به عنوان یک کارزار روانی و رسانه ای بر علیه ملت ایران. این دو تا یکی نیستن.

-بله درسته. و برای همین ما می گیم جنگ رسانه ای. نمی گیم تأثیرگذاری روی افکار عمومی یا manufacturing concept که به طور مثال آقای چامسکی ازش استفاده می کرد. بذارین من یک مثال خیلی ساده بزنم. وقتی که فیلم بدون دخترم هرگز درست شد این فیلم روی یک واقعۀ کاملا واقعی یعنی یک اتفاق واقعی این داستان ساخته شد

-برای اون دسته از بیننده هایی که به خاطر ندارن به خصوص نسل جوان این فیلم راجع به یک زن امریکاییه که

-بتی محمودی

-که فرزندش رو از ایران برداشت و برد برای اینکه گفت شوهرم می خواست مار و در ایران نگه داره به یک معنا زندانی کنه

-خب، این واقعیت داشت خب؟ ولی آیا همۀ مردهای مسلمان زناشون رو دختراشون رو به گروگان می گیرن؟ نه.