26. Postular í Borgsjö

Næsta uppistöðulón hét Borgsjö og það heiti var líka látið duga á þorpið. Sagt er að lengra hafi Ólafur Haraldsson og liðsmenn hans ekki farið á bátum en ferðast eftir það gangandi eða ríðandi. Á þeim tímum hefur verið vandræðalaust að sigla alla leið upp til Borgsjö en síðan tók við þéttur og illfær Jamtaskógurinn. Fólk átti fullt í fangi með að brjótast gegnum þykknið gangandi, hvað þá hefði það báta í eftirdragi.

Þarna fengum við inni á bensínstöð með vörubílstjóragistingu. Þar var enginn munaður en allt í lagi. Upplýsingaskrifstofa sveitarinnar var þar til húsa og við hittum stúlkuna sem þar vann og hét Sara. Hún ávarpaði okkur á íslensku og hafði verið kaupakona á Hofi í Vatnsdal en líka nemandi í hestamennsku við Hólaskóla. Nú vann hún við það öðrum þræði að lokka ferðamenn til að ganga Ólafsveginn.

Þarna í þorpinu Borgsjö er fræg kirkja í rókókóstíl. Hann var tíska frönsku kónganna á átjándu öldinni og barst furðu hratt norður hingað í skógana. Tjargaður klukkustöpullinn þykir mikil prýði og engum öðrum líkur. Sóknarnefndin notaði rússneska stríðsfanga til að smíða hann og kannski felast töfrar hans einmitt í því að í þakinu renna þessi úrkynjuðu frönsku yfirstéttarform saman við rússneska lauklagið.

Kirkjan var opin og þar voru allir spámennirnir til sýnis í langri röð framan á svalariðinu uppi; fjórir meiriháttar spámenn og tólf minni spámenn. Eðlilega eru minni spámenn miklu fleiri og algengari. Á kirkjubekkina höfðu hins vegar verið málaðar myndir af öllum postulunum nema náttúrulega Júdasi Ískaríot. Hann dæmdi sjálfan sig úr leik. Samt þurfa postularnir auðvitað að vera tólf á myndum. Þá er algengast að lauma Páli inn í hópinn, manni sem aldrei var þó raunverulegur meðlimur í þeim klúbbi. Hér í Borgsjö var hins vegar staðið fagmannlega að málum og Mattías postuli kom í stað Júdasar. Hver var hann? Postularnir ellefu, sem eftir voru þegar Júdas var farinn, drógu á milli tveggja frambjóðenda; Jósefs Barsabbasar og Mattíasar, og jafn lítið er vitað um þá báða. Mattías vann samkeppnina en honum má með engu móti rugla saman við guðspjallamanninn Mattheus sem var ekki einu sinni fæddur um þetta leyti, hafi hann nokkurn tíma verið til. Mattías hafði stuttar náðir í postulahópnum því um hvítasunnuna fékk hann eins og hinir köllun til að útbreiða kristnina. Að sögn átti fyrir honum að liggja að boða trú norður í Georgíu. Boðskapurinn gekk illa í heiðingjana þar og þeir drápu Mattías með grjótkasti. Fyrir fáeinum árum kom ég á stað í Georgíu þar sem fullyrt var á skilti að hann hefði fallið.

Í Borgsjö-kirkju er Ólafs helga ekki einasta minnst með einni styttu heldur tveim. Á annarri þeirra situr hann í hásæti og er fjarrænn á svipinn, með áberandi kinnalit, gullið hár og skegg undið upp í krullur. Það er lítið líf í þeirri styttu og manni finnst hún hvorki áleitin né útgeislandi. Hin styttan er öllu háskalegri. Þar er dökkhærður og dökkskeggjaður Ólafur á hnésíðum kufli að traðka á brúnleitum ormi með snúinn hala og mannshaus. Heimamenn fullyrða að þetta sé hausinn á Haraldi Sigurðssyni harðráða, hálfbróður Ólafs helga. Þó Haraldur væri þá enn á unglingsárum slóst hann í för með stóra bróður sínum í ferðina hinstu og barðist með honum á Stiklastöðum. Þeim samdi ágætlega og tæpast hefði Ólafur sjálfur viljað fótumtroða Harald. En það var ekki hann sem fékk bíldhöggvara til að gera styttuna heldur kirkjunnar menn sem báru engan bróðurkærleika til Haraldar harðráða eins og fram hefur komið.

Gamalli kirkjuhurð hafði verið haldið til haga þarna innandyra og reist upp við vegg. Á hana eru rituð þessi ámátlegu orð: Christus är mit lif. Döden är min winning. Ano 1688. Það er á því bili sem heimsfjandskapur siðaskiptamanna varð hvað róttækastur.