5. kafli - Í lífsháska
- Ó! hrópaði mamma ergilega upp yfir sig. Hún hafði flækt sig í trjágrein. Þetta var rándýrt pils! Svo varð henni litið á fætur sína. Pabbi, sérðu! Sokkabuxurnar eru allar út í lykkjuföllum! Ég verð að rífa neðan af pilsinu og henda sokkabuxunum. Það er ekki hægt að ganga í þessum skógi!
Þau stóðu ráðþrota þegar lækur teppti veg þeirra. Eina ráðið var að klæða sig úr og vaða. Pabbi var kominn yfir lækinn þegar mamma lagði loks af stað. Kuldinn læsti sig inn að beini og hún meiddi sig á oddhvössu grjótinu á lækjarbotninum. Allt í einu missti hún jafnvægið og áður en hún vissi af sat hún flötum beinum í læknum. Hún sat kyrr eitt andartak en svo stökk hún upp á bakkann til pabba og þarna stóð hún, rennandi blaut. Vatnið streymdi úr fötum hennar og hári niður á jörðina, í annarri hendi hélt hún á blautu veski, í hinni voru blautar sokkabuxur og skór, fullir af vatni.
Mamma varð að klæða sig úr öllum fötunum. Þegar þau gengu fram á lind skömmu seinna skolaði hún þau í vatninu og hengdi til þerris á trjánum. Eftir það var ekki um neitt annað að ræða en að liggja í mjúku grasinu og láta sólina þurrka sig meðan fötin þornuðu.
Þegar mamma var komin í fötin opnaði hún veskið og hellti vatninu úr því. Vatnið var blátt, rautt og svart af augnskugga, kinnalit og augnaháralit og snyrtivörurnar flutu í vatninu.
- Ojbarasta! Hún gretti sig. Nú get ég ekki málað mig! En pabbi lagði blómafesti yfir hárið á henni og sagði hlýlega:
- Veistu það, mér finnst þú miklu fallegri svona!
* * * * *
Gígja vaknaði fyrst af öllum. Allt í kringum hana lágu píslir, sem byltu sér og umluðu í svefninum. Það var dimmt og kalt í kofanum, enda var glugganum lokað með hlera.
Hún lauk upp hleranum og hleypti birtunni inn. Kisi, sem legið hafði makindalega í fletinu við hlið hennar, teygði værðarlega úr sér og geispaði. Gígja virti sofandi píslirnar fyrir sér og tók þá eftir bókaskruddunum, sem lágu á víð og dreif um kofann. Hún stiklaði milli píslanna og tók eina af bókunum upp. Þykkt ryklag gaus upp um leið og hún opnaði hana. Hún dustaði varlega ryk af einni blaðsíðu og rýndi í máð letrið. Bókin var þéttskrifuð með óskiljanlegum táknum, sem ekki líktust neinum stöfum sem Gígja þekkti.
- Geturðu ekki lesið bókina? spurði Kisi.
- Nei, ég hef aldrei séð svona stafi fyrr. Hún sýndi honum letrið og hann horfði nokkra stund.
- Þetta er flókið, sagði hann loks.
- Það væri gaman að geta lesið þetta, sagði Gígja.
- Já, það væri gaman, samsinnti Kisi með áherslu.
Kofinn og sofandi píslirnar þrengdu að Gígju, svo að hún klæddi sig í peysuna og buxurnar og fór út, en það var svo hlýtt að hún sleppti því að klæða sig í úlpuna. Meðan hún teygði nóttina úr skrokknum, virti hún fyrir sér umhverfið. Kofinn stóð á undirlendi undir bröttu fjalli.
Allt í einu straukst eitthvað mjúkt við fætur hennar.
- Ertu kominn, sagði hún, tók Kisa upp og strauk honum. Hún stóð nokkra stund með Kisa í fanginu og hugsaði daprar hugsanir. Svo ákvað hún að hrista þær af sér.
- Nú förum við í könnunarleiðangur, sagði hún og sleppti Kisa. Hún skundaði af stað í átt til skógarjaðarsins, en tók þá eftir því að Kisi kom ekki á eftir henni, heldur stóð í kofadyrunum.
- Ætlarðu ekki að koma með?
- Gleymdirðu ekki einhverju? spurði Kisi.
- Nei, hverju ætti ég að hafa gleymt?
- Þú getur ekki kannað umhverfið óvopnuð.
- Óvopnuð? Það tók hana nokkra stund að átta sig. Nei, ég ætla bara að labba stutt, sagði hún. Ég fer ekki að þvælast með bogann með mér.
En Kisi hreyfði sig ekki, heldur starði á hana gulum augum sínum.
- Voðalega ertu þrjóskur, sagði Gígja loks, sneri inn og náði í bogann og örvamælinn og spennti hvort tveggja á bak sér. Ég kann ekkert á þennan boga, sagði hún enn einu sinni.
- Þú verður að læra á hann, sagði Kisi.
Þetta sagði Krúsa kvöldið áður en hún hvarf, hugsaði Gígja döpur í bragði. Það virtist svo langt síðan, samt hafði hún ekki verið týnd nema einn dag. Hún klofaði yfir greinar og smaug gegnum runna. Að lokum sá hún glitta í vatn á milli trjánna. Skömmu síðar stóð hún á lækjarbakka. Hún stóð lengi og horfði á lækinn. Vatnið flaut fram hjá henni, hægt og sefandi. Henni fannst næstum því eins og það væri hún sem færðist áfram, en vatnið væri kyrrt. Það var yndislegt að láta vatnið dáleiða sig. Henni fannst hún svífa meðfram læknum, lengra og lengra …
Hún hrökk upp úr draumum sínum þegar hún heyrði kvist brotna í skóginum handan lækjarins. Hún fylltist skelfingu þegar hún sá kolsvartan og grimmilegan úlf koma í ljós á milli trjánna. Eitt eilíft andartak horfðust þau í augu, en svo lét hann skína í rándýrstennurnar og blóðrautt tannholdið og þaut af stað í átt til hennar. Gígja tók kipp og hentist inn í skóginn, eins hratt og fæturnir gátu borið hana.
Hún hljóp og hljóp. Hún þaut á milli trjánna og hljóp hraðar en hún hafði nokkru sinni hlaupið á ævi sinni. Samt fannst henni hún varla þokast úr sporunum. Að baki sér heyrði hún másið í úlfinum. Eina von hennar var að klifra svo hátt upp að úlfurinn gæti ekki náð henni og því stefndi hún í átt að klettum í fjallshlíðinni.
Allt í einu fann hún eitthvað hendast ofan á öxl sína og læsa í sig klónum. Það er úti um mig, hugsaði hún og notaði síðustu kraftana til að fleygja sér upp snarbratta hlíðina. Þá fann hún eitthvað mjúkt strjúkast við kinn sína og áttaði sig á því að Kisi hafði krækt sig fastan í axlir hennar.
- Dugleg stelpa, hvíslaði Kisi í eyra hennar á meðan hún klifraði og klifraði. Hún varð blóðrisa bæði á höndum og fótum - og raunar á öxlum líka, því að Kisi hélt sér dauðahaldi. Fyrir neðan sig heyrði hún í úlfinum sem elti hana upp brattann. Hlíðin var snarbrött og hún fálmaði eftir öruggu taki. Allt í einu heyrði hún skruðning, leit við og sá úlfinn velta emjandi niður.
- Gott á hann, hvíslaði Kisi. Nú er hann vonandi dauður.
Hún fylgdist með úlfinum milli vonar og ótta þar sem hann lá nokkra stund hreyfingarlaus eftir að hann kom niður. Henni til mikilla vonbrigða brölti hann þó brátt á fætur, leit upp til hennar og urraði.
- Fjárans kvikindið, sagði Kisi. Þú þarft að skjóta hann.
- En ég kann ekkert á bogann, hvíslaði Gígja og fylgdist skelfingu lostin með úlfinum sem færðist nær og nær.
- Víst þarftu að skjóta hann, krafðist Kisi.
En Gígja hlustaði ekki á hann. Hún kom auga á klettasyllu fyrir ofan sig, tók á öllu sem hún átti til og skömmu síðar stóð hún skjálfandi á beinunum á nibbunni með Kisa á öxlunum og fylgdist með úlfinum sem enn skreið upp eftir hlíðinni.
Kisi teygði loppuna varlega niður og klóraði í örvamælinn, sem hékk á baki hennar.
- Jæja, sagði hann. Gígja minntist þess hversu hreykin hún hafði verið af boganum … hann væri einmitt fyrir hana! En þetta var enginn leikur. Henni fannst boginn ekkert vera fyrir sig.
- Jæja, endurtók Kisi og klóraði aftur í örvamælinn. Gígja dró djúpt andann, mjakaði boganum ofurvarlega yfir höfuðið, teygði sig í ör og lagði hana á streng. Hún átti fullt í fangi með að halda jafnvægi og einbeita sér að boganum um leið. Samt spennti hún bogann með erfiðismunum og miðaði á úlfinn sem nálgaðist jafnt og þétt. En hendur hennar skulfu. Hún reyndi að miða á skotmarkið sem færðist nær og nær en þetta var allt öðruvísi en að miða á trjábolinn í skóginum. Hendur hennar skulfu meir og meir, hún svitnaði í lófunum, hjartað barðist í brjósti hennar og svo þaut örin af streng - fram hjá!
Úlfurinn urraði svo að skein í vígtennurnar, en tárin byrjuðu að streyma niður kinnar Gígju. Hún smeygði boganum á bak sér með skjálfandi höndum og þokaðist í örvæntingu áfram upp eftir klettunum.
Hún klifraði ofar og ofar. Nú hékk hún utan í hamraveggnum og vissi ekki sitt rjúkandi ráð. Fyrir neðan hana beið blóðþyrstur úlfurinn eftir því að hún hrapaði niður, en hún átti æ erfiðara með að halda sér. Hún mátti hafa sig alla við að hrapa ekki og klifraði áfram í örvæntingu.
- Ætlarðu að hrapa? sagði Kisi.
Hann var farinn að fara í taugarnar á henni. Hún barðist fyrir lífi sínu en það eina sem hann gerði var að klóra hana til blóðs á öxlunum og trufla hana með blaðri.
- Þú getur ekki haldið áfram, hélt Kisi áfram. Þá hraparðu.
- Hvað á ég þá að gera? stundi hún upp.
- Þú hefðir átt að skjóta hann.
- Hætt'essu, hrópaði hún. Ég sagði þér að ég kynni ekki á bogann.
Úlfurinn var hættur að klifra en lá grafkyrr og beið þess sem verða vildi. Gígja nam staðar. Hún þorði ekki lengur að hreyfa sig.
- Þá verður þú víst að klifra upp, sagði Kisi.
- Upp! Hún þorði ekki að líta upp. Ég get það ekki.
- Víst geturðu það.
- En ég dett!
- Þá skaltu bara klifra niður aftur og biðja úlfinn um að vera ekki vondur við þig.
Hún átti engra kosta völ. Hún vissi ekki hvernig hún fór að því, en einhvern veginn tókst henni að halda áfram. Hún náði nýju taki og klifraði eitt skref upp í móti.
- Gott hjá þér, hvíslaði Kisi. Haltu þessu áfram. Hún heyrði úlfinn urra fyrir neðan sig. Hún kleif ofar og ofar og reyndi að hugsa ekki um neitt. Ekki um sársaukann undan klóm Kisa né sársaukann í blóðrisa höndum og fótum, ekki um snarbrattan klettinn fyrir neðan sig, ekki um úlfinn, bara um hvert skref af öðru. Smám saman varð auðveldara að klifra og að lokum komst hún upp í grasi vaxinn hvamm uppi á fjallinu.
Kisi stökk niður á jörð.
- Þetta var nú dugleg stelpa, sagði hann.
Hún lét sig falla niður í grasið og lygndi aftur augunum. Föt hennar voru rifin og tætt, en hún gaf því engan gaum, heldur naut þess að láta þreytuna líða úr skrokknum. Allt í einu fann hún logandi sársauka í hnjánum. Kisi var byrjaður að sleikja sárin.
- Hættu þessu, sagði hún höstug.
- Það verður að þvo sárið, annars getur hlaupið illt í það, sagði Kisi og strauk mjúku trýninu um andlit hennar.
- Bjáni geturðu verið. Hún gat ekki annað en brosað. Tungan þín er svo hrufótt að þú meiðir mig enn meir. Auk þess held ég að kattarþvottur sé verri en enginn þvottur. Við verðum að finna hreint vatn.
- Eins og þú vilt, sagði Kisi og sleikti hana í framan. Mikið ósköp varstu dugleg stelpa, endurtók hann og nuggaði sér upp við hana. Hún strauk Kisa, heyrði mal hans eins og úr fjarlægð og leið inn í draumlausan svefn.