15. kafli - Álögin leysast

Þær þögðu nokkra stund. Nú var allt búið. Öllum ógnum hafði verið útrýmt. Mikið var erfitt að trúa því. Kisi var náttúrulega horfinn.

- Nú man ég! Krúsa stóð eins og steini lostin. Hvernig gat ég gleymt henni?

- Manstu eftir … ?

- Silfurdögg! Krúsa ljómaði öll. Við ætlum að bjarga henni.

Gígja brosti og sem snöggvast tókust þær í hendur. Máni hlaut líka að muna núna.

En Silfurdögg var hvergi sjáanleg. Þau rápuðu um sali og ganga og hvergi sást tangur né tetur af henni. Þau hlutu að vera búin að rannsaka alla höllina þegar þau komu loks að öðrum hringstiga. Efst uppi í turninum var hrörleg tréhurð og í skránni var ryðgaður lykill. Gígja sneri honum varlega, það ískraði í hjörunum og þau gengu inn.

Silfurdögg sat á gullstól við gluggann og það tindraði á gimsteinana í hári hennar og perlusaumaðan flauelskjólinn í síðustu geislum kvöldsólarinnar. Silfurdögg horfði á þau stórum augum en svo áttaði hún sig og rak upp gleðióp.

- Ég vissi það, sagði hún með tárin í augunum, ég vissi að þið hefðuð ekki gleymt mér. Augu Gígju fylltust tárum, hún hljóp til Silfurdaggar og faðmaði hana grátandi að sér. Þær voru lengi í faðmlögum. Gígja ætlaði aldrei að vilja sleppa. Þeim hafði tekist það. Þeim hafði tekist að frelsa Silfurdögg! Svo kyssti Krúsa Silfurdögg þúsund kossa. Hún dáðist að demöntunum og strauk perlurnar með aðdáun.

Máni stóð úti við dyr og horfði á systur sína.

- Máni! Hún gekk til hans og tók utan um hann. Máni! endurtók hún.

Hann horfði á hana stóru, bláu augunum sínum. Þau sögðu allt sem segja þurfti. Svo rétti hann Silfurdögg vanga sinn og hún kyssti hann.

Silfurdögg varð að ganga varlega til að hrasa ekki í síðum kjólnum þó svo að Krúsa bæri slóðann. Það var orðið dimmt í höllinni svo að þau gátu rétt séð grilla í myndirnar á veggjunum í dvínandi birtunni sem barst inn um gluggann. Silfurdögg þreif í hönd Gígju.

- Eru þau örugglega dauð … bæði nornin og risinn?

- Örugglega, svaraði Gígja, eða ég held það, bætti hún hikandi við og varð hugsað til svörtu leðjunnar sem hafði horfið niður milli gólfsteinanna.

- Nornin var ægileg, hvíslaði Silfurdögg. Gígja kinkaði kolli.

- En risinn var besta skinn inni við beinið, bætti Silfurdögg við.

- Það er ekki hægt að ganga í þessu myrkri, heyrðist í Krúsu fyrir aftan þær. Allt í lagi, heyrðu þær Krúsu svo segja við Mána. Ekki vera hræddur. Ég skal leiða Þig.

Nú stóðu þau undir hringstiganum og Silfurdögg nam staðar.

- Hvert erum við að fara? spurði hún. Hér er svarta myrkur.

- Við erum á leið í herbergi nornarinnar, svaraði Gígja hikandi. Henni var ekki um að fara upp aftur. En hvað gátu þau gert? Það var koldimmt. Ekki gátu þau farið niður í byggð í myrkrinu. Og ekki gátu þau verið þarna. Það var þó eldur í eldstæði nornarinnar.

- Og nornin er örugglega dauð? spurði Silfurdögg aftur.

- Örugglega.

Dyrnar voru opnar. Þau stóðu agndofa í tröppunum og horfðu á upplýstar dyrnar fyrir ofan þau.

- Þú lokaðir þeim, hvíslaði Krúsa. Gígja svaraði ekki.

- En af hverju eru þær opnar? hvíslaði Krúsa aftur.

- Þegiðu! hvíslaði Gígja á móti. Ætlarðu að láta heyrast í okkur?

Hún dró andann þungt. Hún sem hafði haldið, að allt væri búið. Hún benti hinum að bíða, lagði ör á streng og gekk varlega inn. Hjartað hamaðist í brjósti hennar. Nornin hlýtur að vera dauð, endurtók hún hvað eftir annað í huganum.

Hún stóð í viðbragðsstöðu nokkur andartök, en svo lét hún bogann síga. Í stól nornarinnar sat dökkhærður, skeggjaður maður í hvítum kufli, hallaði sér makindalega aftur á bak með fætur uppi á borði og las í bók.

Hann leit upp og brosti.

- Nei, sæl og blessuð. Hann brosti glettnislega til hennar. Þau hin komu í dyrnar.

- Verið þið öll velkomin, sagði maðurinn. Komið inn og yljið ykkur í hitanum.

Gígja gekk hikandi til mannsins. Það var eitthvað kunnuglegt við hann, við fas hans … við sjálfsánægjuna í röddinni.

- Má ég kynna mig? sagði maðurinn og spratt á fætur. Gagnráður, yðar auðmjúkur þjónn, og hann hneigði sig djúpt … en til fróðleiks má geta þess, bætti hann við, að nafn mitt þýðir: Sá sem ræður sigri.

Gígja ætlaði að kynna sig, en Gagnráður greip fram í fyrir henni.

- Ég þekki þig. Þú heitir Gígja. Ég þekki ykkur öll.

- Af hverju? spurði Krúsa.

- Mm, við galdramenn sjáum lengra en nef okkar nær. Og kæra ungfrú. Hann sneri sér aftur að Gígju. Má ég óska þér til hamingju með þá frækilegu dáð sem þú vannst, þegar þú tortímdir norninni, hinni grimmu og voldugu drottningu undirheimanna.

- Hvernig veistu það? spurði Gígja tortryggin.

- Hvernig ég veit … Gagnráður lét sig falla í sæti sitt, setti fæturna aftur upp á borð, tók silfurlitaða, mjóa snúru upp af borðinu og lék sér kæruleysislega að henni. Gígju varð starsýnt á snúruna. Hún hafði áreiðanlega séð hana áður.

- Er nornin örugglega dauð? spurði Silfurdögg enn einu sinni.

- Dauð … Gagnráður klóraði sér í höfðinu hugsandi. Það fer eftir því hvernig þú lítur á málin. Ef hún væri svona „venjulega“ dauð, lægi ljótur og afskræmislegur skrokkur hennar að sjálfsögðu hér á gólfinu og myndi ræna okkur ánægjunni af svo notalegum samræðum.

- Hún varð að drullu, greip Krúsa nú fram í.

- Já, eru það ekki stórkostleg endalok? sagði Gagnráður. Drottning undirheimanna er nú komin þangað sem henni ber að halda sig. Niður í það allra neðsta.

- Kemur hún örugglega ekki aftur? Silfurdögg vildi afdráttarlaust svar. Gagnráður hristi höfuðið brosandi.

- Nei, hún kemur örugglega ekki aftur.

- Nú veit ég! hraut allt í einu út úr Gígju. Þú ert …

- … er?

- Þú ert … Kisi!

Gagnráður svaraði ekki en stakk nú ólinni ánægjulega í vasann.

- Eins og ég sagði, þín verður minnst í kvæðum og sögum fyrir afrek þín … og mér finnst að ég eigi slíkt hið sama skilið, bætti hann við.

Þau vöknuðu af værum svefni við há hróp að utan. Krúsa stökk út að glugganum og opnaði.

- Hans hátign, Erpur, konungur alls Hins þekkta heims, tilkynnir komu sína, heyrðist hrópað á ný.

- Hver er það? hrópaði Krúsa niður til glæsilegs, skartbúins manns, sem stóð gleiður í hallargarðinum, gyrtur miklu sverði.

- Hver ert þú, fávísa stúlka, að þekkja ekki konung Hins þekkta heims þegar þú sérð hann? hrópaði Erpur á móti.

- Krúsa heiti ég, hrópaði Krúsa, og ég er ekki fávís.

Gígja var að drepast úr forvitni, en Silfurdögg varð fyrri til og tróð sér nú í gluggann. Gullnir lokkar hennar hrundu niður hallarveggina og hún starði hugfangin á Erp.

Erpur tók viðbragð þegar hann sá Silfurdögg og hneigði sig djúpt:

- Fagra mær, hrópaði hann. Lengi hef ég verið heillaður af fegurð yðar.

- Hvernig má það vera? hrópaði Silfurdögg á móti og leit feimin undan ástföngnu augnaráði Erps.

- Hvernig get ég sagt það kinnroðalaust? svaraði Erpur. Í svo langan tíma sem heila eilífð hef ég verið fjötraður í hroðalegri álög en orð fá lýst.

- Ó! Silfurdögg gat ekkert sagt og gaf hinum auga. En Erpur var ekki búinn:

- Dís minna drauma, hélt hann áfram. Unaðsfagra vera. Tunglið bliknar í samanburði við yður og sólin fer í felur.

Silfurdögg svaraði ekki en varð eldrjóð í framan.

- Hve sál mín var þjáð, þegar hræðileg álög mín fyrirmunuðu mér að ná ástum yðar. Og Erpur barði sér á brjóst. Hvílík pína, hvílík óhamingja. Undurfagra mær. Ég hef þráð þennan dag í hundrað ár … nei, í hundrað sinnum hundrað ár.

Silfurdögg var orðlaus.

- Ó, fagra mær. Ég býð yður sál mína að gjöf. Viljið þér verða drottning mín. Viljið þér verða drottning alls Hins þekkta heims? Erpur hafði mikla rödd og bónorð hans barst til eyrna öllum þeim, sem í turnherberginu voru.

Í fyrstu kom fát á Silfurdögg. Hún horfði á hinn hugprúða konung sem stóð langt fyrir neðan hana og teygði handleggi sína ákafur upp til hennar. Hún kyngdi og reyndi að svara, en orðin stóðu í henni.

- Þér pínið mig með óvissu, yndislega mær, hrópaði Erpur. Getur verið að fegursta stúlka Hins þekkta heims hafni bónorði mínu?

- Segðu já! sagði Krúsa og hnippti í Silfurdögg.

- Já, segðu já, sagði Gígja áköf. Silfurdögg yrði glæsileg drottning.

Loks stundi Silfurdögg svarinu upp:

- Já, sagði hún svo lágt að varla heyrðist.

- Hann heyrir ekki í þér, sagði Krúsa og hnippti í Silfurdögg. En Silfurdögg hafði alveg misst málið.

- Hún sagði „já”, hrópaði Krúsa niður til Erps. Hún vill verða drottningin þín.

- Ó hvílík hamingja, hvílíkur unaður! þrumaði Erpur. Ég þrái að halda yður í faðmi mínum. Bíðið, fagra vera. Innan andartaks verðum við sameinuð. Og Erpur hvarf inn um hallardyrnar.

Silfurdögg var rjóð í kinnum og fitlaði við kjólinn sinn.

- Ó, Silfurdögg, sagði Gígja.

- Þetta bar svo brátt að, hvíslaði Silfurdögg.

- Hvernig er hann? spurði Gígja áköf. Ég sá hann ekki.

- Hann er ….

- Já?

- Stjórnsamur, sagði Gagnráður. Hann Erpur var það alltaf… og ákafur. Enda var það óskiljanlegt hvernig hann gat verið svo sljór meðan hann var í álögum. Miðað við það ástand hans, sýndi hann aðdáunarvert hugrekki þegar hann rændi yður, kæra ungfrú. Og nú sneri Gagnráður orðum sínum til Silfurdaggar.

Erpur skipaði Krúsu herbergisþernu Silfurdaggar og gerði Gígju að hirðmey. Máni skyldi verða vikapiltur, en Gagnráður neitaði að verða nokkuð annað en hann sjálfur. Að því loknu dró hið ástfangna par sig í hlé, en hjúin skyldu sjá um undirbúning brúðkaupsins, sem fara skyldi fram hið fyrsta.

Gígja horfði undrandi á eftir Erpi, þar sem hann hvarf út í hallargarð með unnustu sína sér við hlið.

- Svona kóngar eru ekki mikið fyrir það að umgangast almúgafólk, sagði Gagnráður.

- Erum við almúgafólk?

- Já.

- En Silfurdögg?

- Ekki lengur. Hún verður drottning.

- Heldurðu að hún verði ánægð með það? spurði Gígja.

- Vafalaust verður hún ánægð með það, svaraði Gagnráður. Enda er hún ekki áköf og forvitin eins og þú. Hún drýgir engar dáðir.

Gígja roðnaði. Hún var reyndar dálítið hreykin.

- Nú er Erpur laus úr álögunum, sagði Gagnráður, og því liggur á að eyðileggja risahaminn.

- Af hverju? spurði Gígja.

- Ég veit það ekki, svaraði Gagnráður, en svoleiðis er alltaf gert. Álagaham verður að brenna.

Nú var gaman að ganga gegnum glóandi skóginn. Þau snertu að vild sinni en gættu þess að slíta ekkert upp.

- Laufin eru miklu fallegri á trjánum, útskýrði Gígja, en Gagnráður hló hjartanlega.

- Þú hefðir betur skilið það í gær, sagði hann.

Þegar búið var að brenna haminn, hringdu þau klukkunum í höllinni. Hljómur klukknanna var svo mikill að hann barst yfir allan dalinn. Íbúarnir komu út úr húsunum og horfðu upp eftir til hallarinnar. Allir mundu eftir höllinni og Silfurdögg … engin álög hvíldu á hugum manna.

Fólk streymdi til hallarinnar. Hver einasta fleyta sigldi yfir vatnið og fjöldi manna gekk gegnum konunglegan skóginn. Og allir íbúar dalsins söfnuðust saman í hallargarðinum og óskuðu Erpi og Silfurdögg til hamingju.

Nokkrum dögum síðar var dýrleg brúðkaupsveisla. Höllin var uppljómuð. Borð voru drekkhlaðin bragðgóðum réttum og víni og veislugestirnir sungu og dönsuðu. Krúsa og Máni hlupu um hina víðáttumiklu sali ásamt öllum krökkunum og gleðihlátur þeirra endurómaði í höllinni. Silfurdögg og Erpur sátu í hásæti, héldust í hendur og störðu hugfangin hvort á annað. Þau tóku ekkert eftir því sem fram fór í kringum þau.

Gígja sá hvar Gagnráður stóð hugsandi fyrir utan mannþröngina. Þegar hann sá að Gígja fylgdist með honum, brosti hann glaðlega og veifaði til hennar.

- Jæja, sagði hann, þegar hún kom til hans. Þá er það búið.

- Já, þá er það búið.

- Nú verður allt öðruvísi, hélt hann áfram.

Hún kinkaði íhugul kolli. Verður þú áfram hér? spurði hún svo.

- Nei, ég held að íbúar þessa ágæta dals geti bjargað sér án hæfileika minna … í bili að minnsta kosti, svaraði hann. En þú? Hún hugsaði sig um.

- Nei, ég held að ég muni líka bráðum fara. Hún hafði lokið því sem þurfti að gera. Og Gígju varð hugsað heim til sin í annað skipti á stuttum tíma.