Öskubuska

Öskubuska.

Einu sinni varð aðalsmaður nokkur fyrir þeirri sorg að eiginkona hans veiktist og dó.

Þau hjón áttu eina dóttur, undurfagra.

Aðalsmaðurinn vann í þjónustu konungsins og var því oft lengi að heiman. „Ég get ekki hugsað mér að litla dóttir mín dveljist sífellt ein heima“ hugsaði maðurinn. Svo kvæntist hann í annað sinn.

Nýja eiginkonan átti tvær dætur af fyrra hjónabandi. Unga stúlkan tók stjúpmóður sinni og dætrum hennar opnum örmum, en þær voru grimmar og grályndar og létu sér fátt um finnast. Auk þess voru þær grænar af öfund út í fegurð hennar. „Hún er nógu snoppufríð núna, ekki vantar það,“ sagði önnur systranna. „En það getur nú breyst þegar hún fer að vinna fyrir okkur húsverkin.“ „Alveg rétt,“ sagði hin. „Við skulum sjá svo um að hún hafi nóg að sýsla.“

Og þær svikust ekki um það. Vesalings stúlkan stritaði myrkranna á milli. Hún sópaði gólfin, sá um alla matseld og þvoði þvott.

Stjúpsystur hennar röðuðu í sig kræsingum, keyptu dýrindis fatnað og voru sífellt í samkvæmum, en stúlkan varð að láta sér nægja brauðmylsnu af borðum þeirra og gekk í tötrum.

„Lítið á,“ sagði stjúpmóðir hennar háðslega. „Hún er svo mikið í öskustónni að hún er orðin öskugrá.“

„Köllum hana Öskubusku“ sögðu systurnar hlæjandi.

Síðan var hún ætíð kölluð Öskubuska, en fataræflarnir gátu ekki dulið fegurð hennar og hún var blíð og brjóstgóð við alla. Fuglar skógarins og mýsnar á háaloftinu höfðu mætur á Öskubusku.

Öskubuska þóttist þess fullviss að einn góðan veðurdag myndu konurnar þrjár taka sinnaskiptum og sýna henni sömu vinsemd og hún þeim.

Hún kepptist við að gera þeim allt til hæfis, en því harðar sem hún lagði að sér, þeim mun meira heimtuðu þær af henni. „Öskubuska, búðu um rúmið mitt.“ „Öskubuska, réttu mér kápuna mína.“ „Öskubuska, skúraðu gólfið.“

Á hverju kvöldi var Öskubuska svo uppgefin að hún hneig út af í fletið.

Oft var hún að því komin að bresta í grát. En þá komu fuglarnir og sungu fyrir hana um betri og bjartari tíð.

„Einn góðan veðurdag verður allt gott“ sagði hún við sjálfa sig.

En síst af öllu grunaði hana hvílíkt ævintýri beið hennar.

Dag nokkurn óku sendimenn konungs í hlaðið og hrópuðu: „Takið eftir. Konungurinn væntir þess að þið komið á dansleik sem haldinn verður í höllinni annað kvöld. Sonur hans ætlar að velja sér eiginkonu.“

„Það er ég viss um að önnur hvor dætra minna verður fyrir valinu,“ sagði stjúpan. Systurnar hófu umsvifalaust að huga að fatnaði sínum fyrir dansleikinn. „Festu tölurnar á flauelskjólinn mínum, Öskubuska,“ sagði önnur. „Straujaðu fínasta kniplingakjólnum mínum, Öskubuska,“ sagði hin. Og Öskubuska gerði allt eins og fyrir hana var lagt.

„Má ég, má ég kannski fara með ykkur á dansleikinn?“ spurði hún hikandi. Þær ráku upp skellihlátur allar þrjár. „Svona öskugrá argintæta yrði bara til atlægis í höllinni“ sögðu þær.

Daginn eftir var Öskubuska önnum kafin við að aðstoða systurnar fyrir dansleikinn.

Og þó að hún væri stúrin yfir að fá ekki að fara, lét hún ekki bugast. Hún brosti og var hughraust.

Loks voru mæðgurnar reiðubúnar að halda til hallarinnar. „Læstu dyrunum þegar við erum farnar “ skipaði stjúpan. „Og ég vil að öll gólfin verði tandurhrein í kvöld.“ „Og svo þegar við komum heim getum við væntanlega sagt þér hvor okkar hreppir konungssoninn“ sagði eldri systirin. Öskubuska þagði og hélt aftur af tárunum þangað til konurnar þrjár voru úr augsýn. Þá hljóp hún að eldhúsglugganum. Augu hennar flóðu í tárum þegar hún sá alla ljósadýrðina í höllinni.

Allt í einu fylltist eldhúsið kynlegri birtu og í bjarmanum miðjum stóð álfkona.

„Hættu að gráta, væna mín“ sagði hún. Þú færð að fara á dansleikinn. Hlauptu hérna út í garðinn og náðu í grasker. Svo þurfum við bara sex mýs og eina rottu utan úr hlöðu. Fljót nú, barnið mitt.“

Öskubuska gerði eins og álfkonan bauð henni og að svo búnu sveiflaði konan töfrasprota sínum. Í sama vettvangi breyttist graskerið í glæstan lystivagn. Mýsnar urðu að gljástrokknum gæðingum og rottan varð hinn virðulegasti ekill.

Aftur sveiflaði álfkonan sprota sínum og fatalepparnir hennar Öskubusku breyttust í skínandi fallegan kvöldkjól og tréskórnir hennar urðu að glitrandi glerskóm.

Mundu svo eitt, sagði álfkonan: Þú verður fyrir alla muni að vera farin af dansleiknum þegar klukkan slær tólf, því að á miðnætti verða öll þessi töfrabrögð óvirk.

Öskubuska lofaði öllu fögru um það. Hún kyssti álfkonuna að skilnaði og ók sem hraðast til hallarinnar.

Þegar hún birtist á dansleiknum undruðust allir fegurð hennar. „Þetta er örugglega einhver prinsessa“, sagði drottningin.

Konungssonurinn var frá sér numinn af fegurð Öskubusku. Hann dansaði við hana eina allt kvöldið. Og svo spjölluðu þau saman fram undir miðnætti.

Öskubuska var í sjöunda himni. Þetta var allt svo unaðslegt, að hún steingleymdi loforðinu, þangað til klukkan sló allt í einu tólf.

Hún þaut út úr höllinni í hendingskasti. Hún hljóp svo hratt niður tröppurnar að hún missti af sér annan skóinn, en hún hafði engan tíma til að hirða um hann. Og þegar Öskubuska kom út á þjóðveginn var vagninn hennar aftur orðinn að graskeri og rottan og mýsnar hlaupnar út í buskann. Hún hafði ekki um annað að velja en hlaupa heim.

Konungssonurinn vissi ekki sitt rjúkandi ráð. Hann æddi út úr höllinni á eftir stúlkunni, en hún var hvergi sjáanleg. Hann varð hryggur í huga.

„Ég verð að finna hana.“ Og í sama bili kom hann auga á glitrandi glerskóinn í hallartröppunum og honum kom ráð í hug.

Í snatri skipaði hann sendimanni sínum að leita að stúlkunni sem átti skóinn og hann lét það boð út ganga um landið þvert og endilangt að sú sem skóinn ætti skyldi verða konan hans.

Nú varð uppi fótur og fit. Alls staðar fóru stúlkur að reyna að troða sér í þennan skínandi fagra skó, en hann var engri þeirra hæfilegur.

Um síðir bar sendimanninn að garði heima hjá stjúpunni og systrunum. „Þú ert örugglega á réttum stað,“ sagði stjúpan. „Þessi skór er af annarri dætra minna.“

Systurnar tvær reyndu nú af öllum mætti að troða sér í skóinn. Þær voru orðnar móðar og másandi, en allt kom fyrir ekki. „Ykkur er óhætt að gefast upp við þetta,“ sagði sendimaðurinn og gat ekki leynt óbeit sinni á þessum kvensum. En þær voru aldeilis ekki á því. Nú vildi svo til að Öskubuska gekk þar hjá á leið sinni fram í eldhús. „Hver er þetta?“ spurði sendimaðurinn. „Æ, þetta er nú bara vinnukonukindin,“ sagði stjúpan. „Það er óþarfi að láta sem þessi skór komi henni við.“ „Öllum stúlkum ber skylda til að máta skóinn, “ sagði sendimaðurinn. „Konungssonurinn skipaði svo fyrir.“

Öskubuska fékk ákafan hjartslátt þegar sendimaðurinn kraup fyrir framan hana með skóinn. Og skórinn féll dásamlega að fætinum. „Þú átt skóinn!“ hrópaði sendimaðurinn.

„Þetta getur ekki verið!“ orguðu systurnar. „Hvernig dirfist þið að smána son konungsins? “ sagði sendimaðurinn byrstur.

„Ó, vægið þeim,“ sagði Öskubuska. „Þetta er fjölskylda mín og ég veit að innst inni eru þær ekki eins slæmar og þær láta.“ En sendimaðurinn skipaði svo fyrir að þær skyldu gerðar útlægar úr konungsríkinu, þangað til þær hefðu bætt ráð sitt.

Tveimur mánuðum síðar voru Öskubuska og konungssonurinn gefin saman með mikilli viðhöfn.

Og sumir segja svo frá, að fuglar skógarins, vinir Öskubusku frá eymdardögunum, hafi borið brúðarslóðann.

Tíminn leið og loks tóku stjúpan og dætur hennar að iðrast ódæða sinna. Þær snéru heim í ríkið og báðu Öskubusku fyrirgefningar á öllu saman.

Öskubuska bauð þær hjartanlega velkomnar og upp frá því bjuggu þau öll í sátt og samlyndi. Úti er ævintýri.