Да замислиме една ситуација, ааа, каде што човек лебди веднаш под таванот во една прилично студена болничка соба. Мхм. Како некакво надреално искуство. Баш така.
Значи гледа надолу и забележува како докторите фрнетично се обидуваат да го рестартираат неговото срце со дефибрилатор. Буквално гледа како неговото сопствено тело отскокнува од креветот од струјниот удар. И дури може да го слушне пукањето на сопствените коски при падот назад на душекот. Точно.
Но пази сега, нема ниту трошка паника. Всушност, тој човек никогаш во своето постоење не се чувствувал помирно и поспокојно. Денес оваа наша детална анализа не носи токму на оваа невидлива граница. Да, навистина влегуваме во една исклучително маглива територија.
Јас би рекла дека кога се зборува за медицина, некако луѓето очекуваат огромна прецизност, нели? Да, апсолутно. Кршиш рака. Рентгенот ја покажува скршеницата и тоа е тоа.
Ама кога ќе се стигне до границата помеѓу животот и смртта, ааа, тој дијагностички апарат како целосно да се расипува. Конвенционалната наука тука често остана без зборови. Па затоа она што денес го разглобуваме е едно темелно истражување на изворниот материјал од култната книга Живот после животот од доктор Рејмонд Муди. Да.
И мислам дека е важно да напоменеме дека станува збор за анализа на околу сто и педесет детално проучени случаи. Значи сто и педесет луѓе кои биле прогласени за клинички мртви или кои биле на самиот раб на смртта и потоа некако биле вратени назад. Токму така. И мисијата на ова наше истражување е навистина едноставна, но длабока.
Да ги извлечеме најважните, најизненадувачките сознанија од овие сведоштва. Сакаме да го поставиме она најстаро прашање кое го мачи човештвото уште од почетокот на времето. Како воопшто изгледа чувството кога се умира? Да.
Целта е да го тргнеме на страна тоа тешко табу кое обично ја следи смртта. И знаеш, без да заземаме страни, без никакви религиозни или антирелигиозни агенди, едноставно објективно да ги презентираме фактите. Да ги разгледаме искуствата онака како што се забележани во материјалот. Зашто, за да може воопшто да се дискутира за пошироките филозофски импликации, мора прво да разбереме што точно пријавуваат овие луѓе.
Што се случува таму всушност? Па, иако доктор Муди јасно става до знаење дека ниту едно искуство не е идентична фотокопија на друго, тој успева да идентификува околу петнаесет заеднички елементи. Петнаесет. Тоа е прилично голема бројка на совпагања.
Апсолутно. И тие елементи се повторуваат со неверојатна доследност кај пациентите. Значи постои и некаква анатомија на ова искуство. Добро, ајде да го разглобиме ова.
Како изгледа тој таканаречен идеален или комплетен модел на искуство блиска смрт? Првото нешто што паѓа во очи, ааа, кога се читаат овие сведоштва е фрустрацијата на луѓето да го објаснат тоа што го виделе. Речиси сите ја истакнуваат неизкажливоста. Да, читав за тоа.
Една жена многу интересно забележува дека целиот свој живот мислела оти постојат само три димензии, но во таа состојба сфатила дека постојат повеќе. Точно. Нашиот секојдневен јазик, еее, е едноставно премногу сиромашен, некако премногу тродимензионален за да пренесе такво искуство. И тој проблем со јазикот е универзален, нели?
Но ајде да го следиме хронолошкиот redoслед. Откако ќе настапи таа критична физичка криза, што е следниот чекор? Следниот заеднички чекор е фазата на слушање. Пациентот слуша како докторот констатира смрт.
Леле, замисли да го слушнеш тоа за себе. Има еден многу впечатлив случај каде што една жена слуша како радиологот телефонира и јасно изговара: „Го убив вашиот пациент." Ау, страшно. Да. И во тој момент таа е потполно свесна.
Умот и работи, се обидува да им викне, да им каже дека е сé уште тука, но не може да помрдне ниту еден мускул. И тука човек би очекувал целосна паника. Баш напротив. Токму тогаш ја преплавува чувство на апсолутен, нереален мир и целосно отсуство на каква било болка.
Значи мирот доаѓа веднаш, а потоа доаѓаат оние аудитивни феномени, нели? Звуците. Читајќи го ова, јас добив впечаток дека преминот воопшто не е тивок. Воопшто.
Се споменува некакво зуење, ѕвонење, дури и силен звук налик на ветер. По што следи чувството на влечење или движење низ темен тунел, вакуум или некоја инка. Но добро, да застанеме тука за момент. Откако ќе поминат низ тој тунел, доаѓаме до оној дел кој го споменавме на самиот почеток.
Излегувањето од физичкото тело. Да. И јас размислував за ова. Тоа е буквално како човек одеднаш да стане гледач во театар, каде што неговото сопствено тело е главниот актер кој лежи беспомошно на сцената.
А сите лекари се само споредни улоги кои трчаат наоколу. Да, да. И како е воопшто можно човечкиот ум да го процесира овој тотален пресврт на реалноста без инстантно да западне во лудило? Види, тоа е одлично прашање и токму тука лежи еден од најфасцинантните аспекти на овие истражувања.
Анализата покажува дека почетната збунетост, тој шок од гледањето на сопственото тело однадвор трае многу кратко. Стварно? Значи брзо се прилагодуваат. Да, многу брзо се заменува со смиреност, бидејќи поединецот сфаќа нешто клучно.
Тој сé уште постои, но во друга форма. Луѓето пријавуваат дека се наоѓаат во ново, таканаречено духовно тело. И ова тело нема цврстина, нели? Воопшто, докторите и медицинските сестри во собата буквално поминуваат низ него без никаков отпор.
Чекај, што значи дека тие се како некакви духови во сопствената болничка соба? Не можат да допрат апсолутно ништо. Токму така. Немаат чувство за температура, не чувствуваат тежина на гравитација.
Но, иако се лишени од физичките сетила за допир, нивниот вид и слух се опишуваат како неверојатно изострени. Поизострени отколку во нормалниот живот. Многу повеќе. Всушност, механизмот на слушање целосно се менува.
Тоа повеќе не е регистрирање на звучни бранови, туку преминува во чиста телепатија. Значи не ги слушаат зборовите. Не. Тие ги слушаат мислите на лекарите пред воопшто да бидат изговорени, а физичкото тело на креветот веќе го перцепираат само како празна школка.
Не им е грижа за телото. Некои можеби чувствуваат мало жалење, но повеќето се целосно рамнодушни. Една жена од истражувањето дури вели дека не сакала ни да погледне назад кон телото, бидејќи тоа за неа веќе претставувало минато. Значи паниката целосно исчезнува и тие ја прифаќаат оваа нова, безтежинска форма.
Но, лебдењето во болничката соба е очигледно само чекалната. Што се случува кога вратите навистина ќе се отворат? Па, откако човекот ќе се навикне на тоа ново тело, перцепцијата се проширува уште повеќе. И ова не води кон оној елемент кој, според сите сведоштва, целосно го менува правецот на нивното постоење.
Се појавува светлината. Да. Влегуваме во фазата на средбата со суштеството од светлина. И ова не е обична светлина, налик на рефлектор.
Воопшто не. Се опишува како исклучително сјајна, чиста, со интензитет кој би требало да ги уништи очите, но сепак воопшто не заслепува. Мхм. И она што е најважно да се разбере овде, тоа што мене ме фасцинираше е што сите субјекти се согласуваат дека оваа светлина има личност.
Да, тоа е интелигентно присуство кое зрачи со неискажлива љубов, топлина и тотално прифаќање. Ова суштество комуницира со нив телепатски, без ниту еден изговорен збор. И им го поставува она ултимативно прашање: „Што направи со твојот живот?“ Токму така. Леле, овде станува навистина интересно, затоа што веднаш штом ќе се постави тоа прашање, започнува прегледот на животот.
И морам да признаам, механизмот на овој преглед е неверојатен. Ова не е само обично присетување како кога размислуваме за минатото. Да, се опишува како инстантна, тродимензионална панорама на целото нивно постоење. Сè се случува во еден миг, сите настани одеднаш, но сепак умот некако успева да го процесира секој детаљ.
Доволно бавно за да се разбере. Да. Земете го на пример оној случај со жената која се видела себеси како мало девојче. Аха, оној случај со играчката.
Да. Како на филм, таа гледа една сцена каде крши играчка на друго дете, но таа не ја гледа само од своја перспектива, туку повторно ги доживува сите емоции, па дури и емоциите на другото дете. Чекај, таа чувствува што чувствувало девојчето на кое му ја скршила играчката. Апсолутно.
И тоа е клучниот момент за разбирање на тоа како функционира овој преглед. Не се работи за пасивно гледање филм. Суштеството од светлина користи еден вид на принудна емпатија. Принудна емпатија?
Да. Кога луѓето ги гледаат своите постапки, тие ги чувствуваат последиците од тие постапки врз другите луѓе во реално време. Значи буквално на своја кожа. Баш така.
Прегледот ги опфаќа сите моменти од најбаналните секојдневни интеракции до најзначајните животни одлуки. А фокусот, според сведоштвава, е секогаш на две конкретни нешта. Кои се тие? Дали научиле да ги сакаат другите луѓе и дали се стремеле кон стекнување знаење.
Добро, ама има нешто што овде малку ме збунува. Како е возможно еден ваков брутално детален преглед на сите животни грешки, мислам секоја себична постапка, секоја лага, секој пропуст, да не се доживее како некаков сурово судење? Па, тоа е логично прашање. Човек природно би очекувал ова да биде застрашувачки момент на осуда.
Мислам да ги видиш сите свои најлоши моменти пред суштество од чиста светлина звучи ужасно. Види, она што е фасцинатно овде е парадоксот кој се провлекува низ сите сто и педесет случаи. Суштеството воопшто не е таму за да суди или да изрекува казни. Не.
Не. Неговата улога е попрво како еден вид Сократовски водич. Тоа не го поставува прашањето за да добие информација, бидејќи веќе знае сè. Го поставува за да му помогне на човекот самиот да извлече поука од своите дела.
Значи самиот се судиш на некој начин. Токму така. И најневеројатното е што дури и кога на таа тродимензионална панорама се прикажуваат најсебичните или најлошите постапки, суштеството не реагира со бес. Како реагира тогаш?
Понекогаш дури реагира и со блага доза на хумор, целосно обвиткувајќи го поединецот во безусловна љубов, објаснувајќи му дека дури и тие грешки биле неопходен дел од процесот на учење. Ау, тоа е навистина моќен концепт. Идејата дека грешките се само алатки за учење, а не основа за казна. Дефинитивно ја менува перспективата.
Но знаеш, ако мислевме дека овие сведоштва се неверојатни сами по себе Историскиот контекст кој го нуди материјалот е она што мене вистински ме запрепасти. Да, античките паралели. Овие клинички феномени за кои зборуваме воопшто не се ексклузивни за модерната медицина, ниту за болничките кревети од дваесеттиот или дваесет и првиот век. Далеку од тоа.
Оно што е шокантно е колку прецизно овие модерни сведоштва се совпаѓаат со текстови кои се стари илјадници години. Значи, ова е како да најдеш архитектонски нацрт за една многу специфична комплексна куќа, но не го наоѓаш само на едно место. Го наоѓаш потполно истиот нацрт во древна Грција, во библиски времења, во дневникот на некој шведски научник од осумнаесеттиот век и во модерна болничка соба денес. Како е тоа воопшто возможно?
Па, ако го поврзнеме ова со пошироката слика, тоа е аналогијата која совршено ја доловува мистеријата. Сличностите во тие нацрти се фрапантни. Да ја земеме Библијата, на пример. Да, визијата на Павле.
Точно. Визијата на апостол Павле на патот кон Дамаск вклучува ненадејна средба со заслепувачка светлина која зборува, која очигледно има личност и интелигенција. Што е буквално суштеството од светлина. Да.
Уште поважно, концептот на Павле за слабо физичко тело кое по смртта се заменува со совршено духовно тело, апсолутно се поклопува со она што го зборуваат пациентите денес. Она безтежинско тело низ кое поминуваат лекарите. Баш тоа. А потоа го имаме Платон, мислам толку векови пред нас.
Тој го запишал митот за војникот Ер кој загинал во битка. Според приказната, неговото тело веќе било ставено на погребна клада, но тој наеднаш оживува. И раскажува фасцинантни работи. Да, раскажува како неговата душа излегла од телото, патувала со други души, видела некаков премин или тунел и доживеала судење каде сите животни дела биле јасно прикажани пред него.
Истата панорама. А ако погледнеме кон Исток, тука е Тибечанската книга на мртвите, напишана пред многу векови. Таа детално го опишува процесот на умирањето, излегувањето од телото, чувството на целосна празнина, слушањето на бучни звуци, појавата на јасна, чиста светлина. Има и еден многу специфичен детал таму, дека мртвите често воопшто не сфаќаат веднаш дека се мртви и стојат збунети, прашувајќи се зошто роднините не ги слушаат кога им зборуваат.
Леле, идентично како во болничките соби денес. Тој детал за збунетоста е можеби најсилниот доказ за конзистентноста на искуството. И, секако, да не го заборавиме Емануел Сведенборг. Шведскиот научник.
Да, тој бил брилијантен научник и философ од осумнаесеттиот век кој подоцна во животот почнал да запишува свои мистични искуства. Сведенборг детално го опишува тој универзален јазик на духовите. Тоа е она телепатијата што ја спомнавме. Токму така.
Тој објаснува дека тој е директен трансфер на мисли. Чиста телепатија каде лажењето е апсолутно невозможно, бидејќи мислите се транспарентни. Ова е идентично со комуникацијата со суштеството од светлина. Но чекај, тука мора да поставиме едно прашање.
Дали е можно овие луѓе денес едноставно да ги прочитале овие книги? Мислам, дали нивните мозоци само репродуцираат приказни кои веќе ги знаат од културата околу нив? Види, истражувањето ја исклучува таа можност. Повеќето од овие луѓе биле просечни граѓани, земјоделци, работници.
Значи не биле експерти за античка филозофија. Не, тие воопшто не биле запознаени со езотерични дела како Тибетската книга на мртвите, ниту пак ги читале записите на Сведенборг. Тоа значи дека не постоело претходно културно влијание кое би можело да ги обликува нивните визии на таков специфичен начин. Едноставно го описувале она што им се случило.
Баш така. Добро да те прекинам овде. Мојот мозок веднаш бара логично научно објаснување за сето ова. Живееме во ера на напредна медицина, нели?
Секако, мора да се разгледаат и алтернативите. Соочени со вакви неверојатни тврдења кои се провлекуваат низ историјата, човек природно ќе се запраша, зарем не е ова само хемија? Во материјалот се анализираат неколку алтернативни теории, па ајде да ги нападнаме овие искуства од научен аспект. Подготвена сум.
Што ако сето ова се само халуцинации предизвикани од силните лекови и анестезијата што им ја даваат на пациентите за време на реанимација? Па, фармаколошкото објаснување е првото нешто што на секој доктор би му паднало на ум, но кога ќе се навлезе во податоците, таа теорија многу брзо паѓа во вода. Зошто? Прво, многу од пациентите ги доживеале овие феномени пред воопшто да примат какви било лекови.
На пример, луѓе кои доживеале срцев удар дома пред да стигне брзата помош. Аха, значи биле целосно чисти од медикаменти. Точно. Дополнително, медицинските досиеја покажуваат нешто друго.
Искуствата кои навистина се предизвикани од анестезија или силни лекови се опишуваат од пациентите како крајно магливи и нелогични, хаотични, како лош сон кој бледне. Додека овие искуства се кристално јасни. Апсолутно јасни. Луѓето велат дека тоа било пореално од секојдневната реалност.
Во ред. Значи не се лековите. Што е со неврологијата? Мозокот што умира, кој е под екстремен стрес, сигурно прави кратки споеви.
Во истражувањето се споменуваат оние таканаречени автоскопски халуцинации. Да, кога човек халуцинира и гледа свој двојник пред себе. Зарем тоа не го објаснува излегувањето од телото? Автоскопските халуцинации се реален медицински феномен, но има една клучна разлика поради која не можат да ги објаснат овие искуства.
Која е таа разлика? При автоскопска халуцинација тој двојник кој пациентот го гледа е жив. Често ги имитира движењата на субјектот, дури и му зборува. Значи, пациентот се чувствува како да е во своето тело, а гледа проекција надвор.
Додека при овие искуства е обратно. Целосно обратен механизам. Поединецот чувствува дека тој е надвор од телото, а телото на креветот го гледа како празна школка. Нема никаква интеракција помеѓу нив.
Што е со психолошките истражувања за екстремна изолација? Луѓе затворени во темни комори кои почнуваат да гледаат светлина. Се разгледуваат и тие, но ниту тие експерименти не можат да го реплицираат овој специфичен универзален редослед на настани. Сето ова неминовно отвора еден многу поголем проблем.
Како воопшто ја дефинираме смртта? Токму тоа. Дали е тоа само отсуство на пулс и дишење? Дали е рамна линија на ЕЕГ апаратот која мери мозочната активност или е неповратно оштетување на ткивата од кое нема враќање?
Биолошки механизам за справување со екстремниот стрес. Како мислиш? Па знаеме дека недостатокот на кислород во мозокот хипоксија предизвикува халуцинации. Што ако ова е само последен отчајнички обид на мозокот кој останува без кислород да се утеши самиот себе пред неизбежниот крај, преплавувајќи се со ендорфин и убави слики?
Види, тоа е веројатно најсилниот аргумент кој скептиците го поставуваат, но истражувањето на доктор Муди содржи еден клучен детаљ кој го предизвикува дури и тоа биолошко објаснување. Кој детаљ? Постојат многу случаи каде што овие искуства започнале уште пред воопшто да дојде до каква било физичка повреда или губење на кислород. Пред повредата.
Како е тоа можно? Еден од најизвонредните примери во материјалот е приказната за еден човек кој возел камион. Во еден момент тој губи контрола над возилото и камионот почнува да лизга кон еден мост. Неизбежно е дека ќе се судри.
Да, но додека камионот сè уште лизга пред воопшто да се случи ударот, човекот го доживува целиот тој детален преглед на својот живот. Ги гледа сите свои постапки од детството, па сè до тој момент на лизгање. Пред да се удри. Да.
И на крајот камионот застанува, а тој излегува од него без ниту една единствена гребнатинка. Леле, ова е лудо. Значи немало никаков недостиг на кислород. Апсолутно никаков.
Немало никакво оштетување на мозокот. Срцето не престанало да чука, а феноменот сепак се случил во сета своја полнота. Ова е навистина неверојатно. Тоа сугерира дека ова не е само нуспроизвод на мозок кој умира.
Дефинитивно не. Ова покренува едно важно прашање за природата на нашата свест. Што значи дека без разлика на тоа колку долго научниците и лекарите ќе дебатираат за тоа кога точно настапува смртта, психолошката реалност за овие луѓе останува непобитна. Трајните последици со кои тие продолжуваат да живеат се апсолутно реални.
Апсолутно. Тие поминале низ нешто што ги променило од самиот корен на нивното битие. Па што се случува со овие луѓе откако ќе закрепнат? Како живеат со вакво знаење?
Знаеш што е најиинтересно? Најчестата реакција по враќањето е тишина. Овие луѓе со години, понекогаш и со децении молчат за своето искуство. Претпоставувам поради страв да не ги прогласат за луди.
Токму така. Се плашат дека модерното општество едноставно ќе ги исмева, но интимно, длабоко во себе, нивните животи се драстично променети. Која е најголемата промена? Најголемата и најочигледна промена е што тие целосно го губат стравот од смртта.
За нив смртта веќе не е крај, туку само премин. Иако претпоставувам тоа не значи дека сакаат да умрат. Не, не. Многу е важно да се напомене тоа за да не дојде до забуна.
Иако не се плашат од смртта, тие воопшто не посакуваат да умрат. Ниту еден од нив не е суицидален. Зошто? Бидејќи сите се враќаат со длабоко чувство дека имаат конкретни задачи и лекции кои мора да ги завршат додека се во ова физичко тело.
И она што е особено интересно, барем мене ми падна во очи е како ова искуство влијае врз нивните религиозни сфаќања. Традиционалниот модел со кој многумина од нас растат, концептот на рај со златни порти и ангели од една страна и пекол со демони од друга. Целосно се отфрла од нивна страна по ова искуство. Да.
Наместо таа бинарна слика на награда и казна, кај нив се појавува едно многу подлабоко верување во континуиран духовен развој. За нив, откако ќе заврши физичкото постоење, единствените две работи кои навистина имаат вредност се капацитетот за љубов кон другите луѓе и стремежот кон знаење. Што не враќа на оној панорамски преглед каде токму тие две работи се оценуваат. Па што значи сето ова за нас?
Како може овие екстремни искуства да ни го променат секојдневието додека сме сè уште тука? Мислам, слушањето и разбирањето на овие приказни делува како една животна кратенка кон тоа да станеме посвесни за вистинските вредности. Токму тоа е поентата на споделувањето на овие истражувања. Вистинската вредност на ова знаење не лежи во чекањето на смртта, туку исклучиво во неговата примена сега и овде.
Да престанеме да се грижиме за глупости. Точно. Овие луѓе сфаќаат дека трупањето материјални работи, бркањето статус, престиж и моќ се целосно безначајни илузии во споредба со развивањето искрена емпатија кон другите и континуираното учење. Значи, развојот на човечкиот ум не запира со престанувањето на работата на срцето?
Не, тоа е вечен процес кој бара работа на себе. За да го сумираме ова навистина интензивно патување, започнавме од болничкиот кревет и звукот на дефибрилаторот. Поминавме низ темниот тунел, го истраживме феноменот на излегување од физичкото тело и се соочивме со светлината која не осудува, туку принудува на емпатија. И видовме како овие феномени се пресликуваат во античките текстови оставени од луѓе кои никогаш не можеле да комуницираат меѓу себе.
Да, и на крај ги разгледавме медицинските дебати кои се обидуваат, но често не успеваат целосно да ја доловаат суштината на овој универзален феномен кој му пркоси на недостатокот на кислород. А зошто сето ова е воопшто важно да се знае? Затоа што овие информации директно го предизвикуваат начинот на кој генерално ја перцепираме реалноста околу нас. Овие приказни не се само утеха за оние кои губат некого.
Не, тие нудат една сосема нова перспектива која може реално да помогне во ослободувањето од оној парализирачки страв од непознатото. И уште повеќе нудат противотров за секојдневниот стрес предизвикан од материалистичкиот начин на живот. Не потсетуваат дека фокусот можеби ни е на погрешно место. И за крај, вреди да се остави една мисла која може долго да одзвунува.
Според сите овие сведоштва, механизмот на оној панорамски преглед е можеби најпровокативниот дел од целата приказна, бидејќи секој, апсолутно секој момент од животот се снима за тоа колечно соочување. Секоја ситница. Да, ако навистина секоја интеракција, секој пат кога сме игнорирале странец на улица или секој краток момент кога сме покажале неочекувана љубезност е трајно забележана и еден ден ќе ја доживееме повторно, но овој пат чувствувајќи го точно она што тие го чувствувале во тој момент. Тоа дефинитивно би променило сè.
Како тоа би го променило начинот на кој се однесуваме кон луѓето околу нас? Како би се промениле нашите реакции кон случајните минувачи, почнувајќи уште од утрешното утро? Можеби тогаш оној дијагностички пејзаж за кој зборувавме на почетокот веќе воопшто не изгледа како застрашувачка темна празнина. Изгледа како огледало.
