History of Iran 19
سلام. امروز دربارۀ یک انقلاب در دوران قاجار حرف می زنم. در دورۀ پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار، اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران به دلیل مشکلات داخلی و افزایش نفوذ و دخالت روسیه و انگلستان آشفته شد. مردم ایران برای رهایی از آن وضع نابسامان، جنبش عظیمی به پا کردند. هدف این جنبش تغییر شیوهٔ حکومت و ایجاد امنیت، عدالت، آزادی، پیشرفت کشور و رهایی از استبداد داخلی و سلطهٔ خارجی بود. این جنبش، که به انقلاب مشروطه معروف شد، دلایل و زمینه های متعددی داشت. زمینه های سیاسی و اقتصادی و همچنین زمینه های فکری و فرهنگی داخلی و خارجی. همان طور که قبلاً گفتم، به دلیل ناتوانی حکومت قاجار در برابر روسیه و انگلستان، قسمت های زیادی از خاک ایران جدا شد. از سوی دیگر، واگذاری امتیازهای بسیار به انگلیس و روسیه، علاوه بر اینکه باعث تسلط آن ها بر منابع ثروت اقتصادی کشور شد، ضربهٔ شدیدی به صنعت، کشاورزی و بازرگانی ایران وارد کرد. و بیکاری را در سراسر کشور گسترش داد. همچنین، روحانیون با آموزه های دینی مردم را به مبارزه با ظلم و تلاش برای برقراری عدالت دعوت می کردند. یکی دیگر از علل مهم انقلاب مشروطه، آشنایی ایرانیان با افکار و دستاوردهای تمدن جدید اروپا بود. همزمان با تأسیس حکومت قاجار، انقلاب کبیر فرانسه رخ داد. این انقلاب، باعث گسترش اندیشهٔ آزادی خواهی و حکومت مشروطه در سراسر اروپا شد. درنتیجه، عده ای از ایرانیان که در جست و جوی دلایل عقب ماندگی ایران و پیشرفت کشورهای اروپایی بودند، متوجه نظام مشروطه و حکومت قانونمند در آن کشورها شدند. آنان سرانجام به این نتیجه رسیدند که ایران هم با داشتن حکومت مشروطه می تواند در مسیر پیشرفت قرار گیرد. این عده که اغلب تحصیلکرده های اروپا و مدرسهٔ دارالفنون بودند، و به روشنفکران معروف شدند، تلاش می کردند که از طریق کتاب و روزنامه، مردم را با مزایای حکومت قانون مدار و معایب حکومت استبدادی آشنا کنند. علاوه بر علما و روشنفکران که رهبری انقلاب مشروطه را عهده دار بودند، گروه ها و قشرهای اجتماعی مختلف مانند تجار و کارگران هم در این انقلاب نقش مؤثری داشتند. سرانجام، مظفرالدین شاه تسلیم خواسته های ملت شد. و فرمان مشروطه را در سال هزار و نهصد و شش میلادی صادر کرد. پس از آن، مجلس شورای ملی تشکیل شد. و برای اولین بار ایران دارای قانون اساسی شد. اما حکومت مشروطه از همان ابتدای پیروزی با مشکلات مختلف داخلی و خارجی روبرو شد. و هدف های اصلی آن تحقق نیافت. مهم ترین این مشکلات مخالفت طرفداران حکومت استبدادی، اختلاف میان مشروطه خواهان، افزایش دخالت های خارجی، و وقوع جنگ جهانی اول بود. مظفرالدین شاه مدت کوتاهی پس از صدور فرمان مشروطه درگذشت. محمدعلی شاه، جانشین او، تصمیم گرفت حکومت مشروطه را نابود کند. و نظام پادشاهی استبدادی را دوباره برقرار کند. به دستور او مجلس به توپ بسته شد. و منحل گردید. جنگ جهانی اول در سال هزار و نهصد و چهارده میلادی آغاز شد. دولت ایران در ابتدای جنگ بی طرفی کامل خود را اعلام کرد. اما انگلستان، روسیه و عثمانی این بی طرفی را نادیده گرفتند. و نیروهای خود را وارد ایران کردند.
جنگ جهانی اول موجب بی ثباتی و آشفتگی بیشتر اوضاع ایران شد. دولت مرکزی به نهایت ضعف رسید. و تسلط خود را بر امور کشور از دست داد. در آن سال ها، ایرانیان دچار مصیبت های بزرگی مانند قحطی، فقر، گرسنگی و شیوع بیماری های واگیردار شدند. و افراد زیادی جان خود را از دست دادند.
