Coding for Children: The infinite loop of chasing an idea | Theodosios Sapounidis | TEDxThessaloniki
Μετάφραση: Chryssa Takahashi Επιμέλεια: Dimitra Papageorgiou
Γενικά στις παρουσιάσεις μου έχω την τάση να μην ακολουθώ τους κανόνες.
Έτσι λοιπόν και σ' αυτή την παρουσίαση,
τα πράγματα είναι λίγο ανατρεπτικά και ανάποδα. Όχι γιατί δίπλα μου έχω το τραπέζι του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου,
ούτε γιατί θα φύγω απ' αυτό το κόκκινο χαλί σε λίγο
και στη θέση μου θα 'ρθει ένα ρομπότ,
αλλά γιατί αυτή η παρουσίαση δεν έχει τίτλο, έχει όμως όνομα.
Το όνομα της είναι «Η παρουσίαση των δέκα λέξεων»,
γιατί αυτό που έκανα είναι πίσω μου.
Θα δείτε μόνο δέκα λέξεις, αυτό μπόρεσα να κάνω.
Ταυτόχρονα αυτή η παρουσίαση είναι λίγο ανάποδη
γιατί αντί να πει την ιστορία και μετά να σας δείξει τι έγινε,
θα σας δείξει το αποτέλεσμα και μετά θα πει την ιστορία.
Πάμε λοιπόν να προγραμματίσουμε ένα ρομπότ όπως θα το έκαναν τα παιδιά.
Πάμε να κάνουμε ένα ρομπότ να κάνει ένα βήμα εμπρός,
να στρίψει προς τα εσάς και μετά να κάνει ένα βήμα πίσω.
Το μόνο που έκανα ήταν απλά να ενώσω κύβους.
Πάτησα ένα κουμπί και το ρομπότ έκανε τη δουλειά.
Όταν το δουν αυτό τα παιδιά αμέσως λένε, «Ουάου, αυτό πώς έγινε;
Περίμενε, έβαλα κύβους εδώ κι αυτό άρχισε να κινείται;
Τι άλλο μπορώ να κάνω; Μπορώ να συνδέσω πόσους κύβους; Ποιους κύβους;»
Τα παιδιά λατρεύουν τις στροφές.
Φαντάζομαι ότι το επόμενο βήμα θα είναι ν' αρχίσουν να βάζουν στροφές.
Λοιπόν θέλω να κάνω το ρομπότ να κάνει μία δεξιά στροφή, μία αριστερή,
και εκεί τα παιδιά θα ανακαλύψουν
«ΟΚ, θέλω κι άλλες στροφές».
Α, υπάρχουνε νούμερα, δηλαδή αυτό που λέμε στον προγραμματισμό παράμετροι.
Για να βάλω τέσσερα.
Τέσσερις στροφές απ' την μία πλευρά, τέσσερις απ' την άλλη
και το ρομπότ το κάνει.
Τότε θα τους πούμε, -- αφού κάνει και την άλλη στροφή --
τότε θα τους πούμε ότι έχεις τη δυνατότητα ν' αποθηκεύσεις αυτά που έκανες,
το πρόγραμμα δηλαδή που έφτιαξες, σ' έναν κύβο.
Βάζουμε τον κύβο της αποθήκευσης εδώ,
πατάμε το κουμπί και όλα έχουν αποθηκευτεί.
Τώρα αυτό το κουτί περιέχει όλη αυτή την πληροφορία, θα τη χρησιμοποιήσουμε μετά.
Πάμε να κάνουμε πιο πολύπλοκα πράγματα.
Μπορούμε να κάνουμε πράγματα
που στον προγραμματισμό είναι λίγο δύσκολα να τα καταλάβουμε στην αρχή,
όπως για παράδειγμα επαναλήψεις, ρουτίνα επανάληψης το λέμε.
Πάμε λοιπόν να κάνουμε το ρομπότ να κάνει ένα βήμα εμπρός,
ν' ανάψει το φως του, μετά άλλο ένα βήμα εμπρός,
μετά να σβήσει το φως του,
κι αυτή την αλληλουχία να την κάνει, ας πούμε, δύο φορές. Ένα μικρό παιδί μπορεί εκείνη την ώρα να πιάσει κι ένα τεσσάρι κι ένα δυάρι
και να μη ξέρει τι σημαίνει αυτό το σύμβολο.
Θα καταλάβει όμως τη διαφορά βάρους και θα πει
«Ωπ, αυτό είναι πιο βαρύ,
περίμενε αυτό είναι κάτι μεγαλύτερο, λοιπόν αυτό θα βάλω».
Δεν θα τον αφήσω βέβαια γιατί θα κάνει πολλή ώρα να το κάνει.
Βάζουμε λοιπόν το δύο.
Εμπρός, ανάβει το φως,
εμπρός, σβήνει το φως κι όλο αυτό ξανά απ' την αρχή.
Αυτό που γίνεται είναι, όλη η πληροφορία από τους κύβους, οι κύβοι είναι ζωντανοί, επικοινωνούν μεταξύ τους, οι κύβοι συνεννοούνται,
στέλνουν μόλις πατήσω το κουμπί όλη την πληροφορία στο κεντρικό κουτί, το κεντρικό κουτί τη στέλνει σ' έναν υπολογιστή για να γίνει η καταγραφή,
ερευνητικό εργαλείο είναι αυτό,
και στη συνέχεια με bluetooth στέλνεται το πρόγραμμα στο ρομπότ.
Πάμε να κάνουμε κάτι άλλο που λατρεύουν τα παιδιά.
Πάμε να χρησιμοποιήσουμε έναν από τους αισθητήρες που χρησιμοποιεί το ρομπότ.
Με αυτό το σύστημα μπορούμε να ελέγξουμε τέσσερις αισθητήρες, τον αισθητήρα ήχου, τον αισθητήρα αφής, τον αισθητήρα υπερήχων,
και αυτό που θα κάνουμε είναι το εξής:
Θα κάνουμε ένα βήμα εμπρός προς τα εσάς
και μετά θα χρησιμοποιήσουμε, ας πούμε, τον αισθητήρα ήχου,
αυτόν που λατρεύουν τα παιδιά.
Και, αν τυχόν υπάρχει φασαρία,
-- τι είχε εδώ; τις στροφές τις περίεργες -- τότε το ρομπότ θα αρχίσει να κάνει στροφές.
Και αν τυχόν δεν ανιχνεύσει ήχο,
τότε αυτό που θα κάνει είναι να κάνει το ρομπότ έναν ήχο.
Τέλεια, για να το δω, βήμα εμπρός, περιμένει, θα κάνει τον έλεγχο,
θα περιμένει ν' ακούσει ήχο, αν δεν ακούσει ήχο θα κάνει μπιπ.
Πάμε.
(Μπιπ)
Λοιπόν, τώρα η ευκαιρία σας.
Τώρα θα το ξαναπατήσω αλλά τώρα πρέπει να κάνετε φασαρία
και θα κάνετε εσείς τη φασαρία, όχι εγώ.
Θα πρέπει να τσιρίζετε ή ό,τι θέλετε να κάνετε, σπάστε τα,
αλλά έχω χαμηλώσει πολύ την ευαισθησία του οπότε πρέπει να κάνετε πολλή φασαρία.
Μία ευκαιρία έχετε, πάμε!
(Θόρυβος από το κοινό)
Λοιπόν, μόλις άκουσε τον ήχο,
-- τώρα θα συνεχίσει να κάνει τα δικά του, δηλαδή τις στροφές --
μόλις άκουσε τον ήχο, εδώ μου ήρθε η απάντηση του ελέγχου.
Ένα λαμπάκι μου έδειξε ότι ναι, όντως το ρομπότ άκουσε ήχο, γιατί;
Γιατί οι κύβοι είναι ζωντανοί.
Επικοινωνούν με το ρομπότ και το ρομπότ με τους κύβους.
Αυτό λοιπόν ήταν το Cubes Coding και τώρα αρχίζει η ιστορία.
Πριν λοιπόν από 14 χρόνια,
είχα ένα πτυχίο ηλεκτρολόγου μηχανικού κι ένα πτυχίο ηλεκτρονικού,
αλλά δούλευα στη Φιλοσοφική, -- άκουσον άκουσον --
και συγκεκριμένα στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής.
Ο μόνος μηχανικός που μπήκε σ' εκείνο το κτίριο
και είχε δουλειά μετά απ' αυτόν που το έκτισε.
Κανείς άλλος δεν έχει δουλειά, όλοι πηγαίνουν για γνωριμίες.
(Χειροκρότημα)
Τότε λοιπόν σκέφτηκα να συνδέσω την ιδιότητα του μηχανικού
με το αντικείμενο του Τμήματος που ήταν η εκπαίδευση.
Η ιδέα ήταν απλή.
Δώσε στα παιδιά πράγματα που ξέρουν να χειρίζονται,
όπως κύβους, παζλ, τουβλάκια LEGO,
και δώστους με αυτό τη δυνατότητα να μάθουν πράγματα που δεν ξέρουν,
δηλαδή προγραμματισμό.
Αυτό έκανα, αυτή ήταν η ιδέα.
Πήγα λοιπόν σπίτι, άρχισα να χρησιμοποιώ ό,τι φανταστείτε,
της μαμάς μου τα κουτάλια, τα πιρούνια, τα μαχαίρια και ό,τι άλλο φανταστείτε,
μέχρι και τον μπαλτά που χτυπούσαμε το κρέας. Αποφάσισα τότε και είδα, ότι χρειάζεται να φτιάξω και ηλεκτρονικά κυκλώματα.
Άρχισα να σχεδιάζω, να βγαίνουν καπνοί στο σπίτι, να καίω τα δάχτυλα μου,
και τελικά το αποτέλεσμα ήταν αυτό:
Ένα σύστημα με το οποίο τα παιδιά μπορούσαν χειριζόμενα κουτάκια
να προγραμματίσουν τη συμπεριφορά μιας πεταλούδας σ' έναν λαβύρινθο,
την κινούσαν δηλαδή.
Μόλις έγινε αυτό ήμουν υπερήφανος, λέω, «Ουάου, τι έχω κάνει».
Τότε σκέφτηκα ότι χρειάζομαι χρηματοδότη, να το κάνω, να το πάω ακόμα παραπέρα.
Έψαξα να βρω χρηματοδότη αλλά αντί για χρηματοδότη βρήκα έναν φίλο
ο οποίος μου είπε, «Ξέρεις; Έχω την αίσθηση ότι κάτι τέτοιο έχω ξαναδεί».
Μου έδωσε ένα paper και ήταν μια δουλειά που είχε κάνει το MIT με τη NEC.
Είχανε φτιάξει ένα τέτοιο σύστημα, παρόμοιο, πολύ πριν από μένα.
Προφανώς απογοητεύτηκα.
Κοιτώντας όμως τα πράγματα λίγο καλύτερα,
είδα ότι είχα κάποιες διαφοροποιήσεις, είχα κάνει κάτι λίγο διαφορετικό.
Ίσως λίγο καλύτερο, λίγο χειρότερο, ποιος ξέρει.
Αποφάσισα τότε να πάρω αυτό το σύστημα, να πάρω την ιδέα,
να πάω στο Τμήμα Πληροφορικής, να συνεχίσω εκεί τις σπουδές μου,
ελπίζοντας ότι θα βρω χρηματοδότη.
Κι αυτό έκανα.
Δύο χρόνια μετά,
είχα διαβάσει ό,τι υπήρχε και δεν υπήρχε για το συγκεκριμένο αντικείμενο,
και είχα καταλήξει σε μια υπέροχη λίστα
με το τι άλλο μπορεί να γίνει με τέτοιου είδους συστήματα.
Δεν είχα βρει χρηματοδότη αλλά η επόμενη ιδέα που μου ήρθε είναι, «Ωραία, δεν βρήκες χρηματοδότη,
θα συνεχίσεις διδακτορικό στο ίδιο αντικείμενο,
με έρευνα να αποδείξεις ότι έχει αξία, και είμαι βέβαιος θα βρεις χρηματοδότη».
Αυτό λοιπόν έκανα, ξεκίνησα διδακτορικό.
Μετά από λίγο καιρό όμως διαπίστωσα ότι μια ομάδα από το ΜΙΤ,
παρέα για την ακρίβεια, απ' το MIT και το Στάνφορντ
είχε υλοποιήσει σχεδόν όλες τις ιδέες που είχα καταγράψει τα προηγούμενα χρόνια. Και, η ειρωνεία, την έκταση εκείνης της δουλειάς
την είδα μέσα από ένα TED στην Αμερική.
Και δεν έφτανε αυτό, μια άλλη ομάδα, τρομερή ομάδα από το TUFTS, είχε προχωρήσει τόσο πολύ με τον προγραμματισμό για μικρά παιδιά, που πλέον η πεταλούδα ήταν έτοιμη να πετάξει, δεν είχε κανένα νόημα.
Αυτό που σκέφτηκα είναι, «ΟΚ, τώρα τι κάνουμε; Πάμε σπίτι μας;»
Όχι, τα πετάς όλα, αποφασίζεις ότι δε θα ‘ρθει ποτέ χρηματοδότης, τα πληρώνεις όλα μόνος σου και ξεκινάς απ' την αρχή.
Και αυτό έκανα.
Πήγα σπίτι, αυτή τη φορά όχι μπαλτάδες, πιρούνια, μαχαίρια κλπ.
γιατί βρήκα κάποιον πιο εξειδικευμένο εξοπλισμό,
άρχισα να σχεδιάζω ηλεκτρονικά κυκλώματα και έφτιαξα αυτό.
Ταυτόχρονα, έφτιαξα κι αυτό, ένα σύστημα γραφικό,
που έκανε την ίδια δουλειά με τους κύβους
και μου ‘δωσε τη δυνατότητα να κάνω έρευνα.
Περίπου πριν δύο χρόνια από σήμερα, το διδακτορικό κόντευε να βουλιάξει.
Οι περισσότεροι μου λέγανε «Φίλε, δεν το βλέπω».
Ο λόγος; Το Τμήμα Πληροφορικής είχε πολύ αυστηρούς κανόνες
για να δώσει τον τίτλο του διδάκτορα.
Εγώ είχα χάσει πάρα πολύ χρόνο ψάχνοντας να βρω χρηματοδότη,
είχα χάσει πολύ χρόνο επανασχεδιάζοντας ξανά τα πράγματα από την αρχή.
Είχα χάσει γενικά πάρα πολύ χρόνο με την οικογένεια, με τη δουλειά,
με όλες τις υποχρεώσεις που είχα.
Τότε εμφανίστηκε ένας διαγωνισμός, ήταν το Open Education Challenge,
ένας διαγωνισμός παγκόσμιος, ο οποίος δεν είχε ξαναγίνει ποτέ.
Αφορούσε καινοτομία στην εκπαίδευση και μου έδινε χρηματοδότηση,
πρόσβαση σε επενδυτές και γενικά μπορούσε να εκτοξεύσει την ιδέα.
Το ερώτημα λοιπόν ήταν το εξής που ήρθε, «Ωραία, το διδακτορικό ή τον διαγωνισμό;»
Και τα δύο δεν γίνονται. Η απάντηση ήταν και τα δύο.
Μετά από λίγο, μετά από λίγους μήνες ήρθε το πρώτο καλό σημάδι.
Eίχα εκπληρώσει τις προϋποθέσεις
για να πάρω το διδακτορικό από το Τμήμα Πληροφορικής
και μάλιστα με έναν πολύ εμφατικό τρόπο.
Ταυτόχρονα μ' αυτό, στο Open Education Challenge, ήμασταν στην κατοστάδα.
Ήταν 611 προτάσεις από 77 χώρες. Είχαμε περάσει τις δύο πρώτες φάσεις.
Εκεί το ερώτημα που ήρθε είναι, «ΟΚ, τώρα θα το πάρεις το διδακτορικό.
Κάτσε γράψτο γρήγορα, οι εποχές είναι δύσκολες.
Πάρ' το χαρτί κι ο διαγωνισμός φαίνεται ψιλοχαμένος». Γιατί; Γιατί ήμασταν στη θέση 75,
και η επόμενη φάση ήταν η εικοσάδα κι η μεθεπόμενη η δεκάδα. Στην ερώτηση λοιπόν, «Τι απ' τα δύο διαλέγεις», ήταν «ΟΚ, και τα δύο».
Και αυτό έγινε, με τον Τάσο και τη Δανάη,
τα παιδιά που κατεβάσαμε την πρόταση στον διαγωνισμό,
συνεχίσαμε, όχι χωρίς κόστος, με άπειρο ξενύχτι. Οχτώ ώρες ύπνο όπως έλεγε η κυρία…την εβδομάδα.
(Γέλια)
Τελικά, λίγο μετά, μια τέτοια μέρα πέρυσι, μου δόθηκε ο τίτλος του διδάκτορα,
ήμασταν στην εικοσάδα.
Έμενε μία ακόμα φάση.
Λίγο μετά με τον Τάσο και τη Δανάη τα σπάσαμε στη Βαρκελώνη.
Η πρόταση Cubes Coding ήτανε νικήτρια και δεν έφτανε αυτό.
(Χειροκρότημα)
Και δεν έφτανε αυτό.
Τρεις μήνες μετά, σ' έναν επόμενο διεθνή διαγωνισμό με άλλο θέμα, ξανά πήρε βραβείο το Cubes Coding.
(Χειροκρότημα)
Τελικά η ιδέα που είχαμε πει πριν 13 χρόνια είχε νόημα.
Η έρευνα έδειξε ότι τα παιδιά είχαν καλύτερη επίδοση.
Τα παιδιά δούλευαν κι είχαν τις ίδιες ευκαιρίες ν' αγγίζουν τις εντολές
κι αυτό τους οδηγούσε να κάνουν κάτι
που αυτή η χώρα και οι ενήλικες, σαν εμάς, δεν ξέρουμε να κάνουμε, να συνεργάζονται.
Μιλώντας ο ένας με τον άλλον, ο ένας παρέσερνε τον άλλον
και του έλεγε να δοκιμάσουμε κι εκείνο, να δοκιμάσουμε και τ' άλλο.
Το αποτέλεσμα ήταν, τελικά έφτιαχναν πιο πολύπλοκα πράγματα, μάθαιναν περισσότερο.
Ναι, αλλά αυτή είναι η παρουσίαση των δέκα λέξεων
και θέλει να σας πει ότι πρέπει να επενδύσουμε στα παιδιά,
να κάνουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε για τα παιδιά,
όχι γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον αλλά γιατί είναι το μόνο μέλλον.
[Το μόνο μέλλον]
(Χειροκρότημα)
Και γιατί αν μια χώρα σαν αυτή θέλει να βγει απ' την κρίση
πρέπει να επενδύσει στους νέους.
Όχι απαραίτητα ηλικιακά, τους νέους στο μυαλό.
Κι αν θέλει να μην ξαναμπεί στην ίδια κατάσταση, πρέπει να επενδύσει στα παιδιά.
Και θα μου πείτε, «ΟΚ, περίμενε, τώρα με μπέρδεψες. Μιλάς για κάτι που χρησιμοποίησαν τα παιδιά, και τι ωραία που είναι τα παιδιά, ναι, και να επενδύσουμε στα παιδιά
και ξαφνικά βγαίνει από πίσω σου κάτι εικόνες με κάτι όχι παιδιά.
Η απάντηση είναι ναι, ο κύριος στο κέντρο είναι πάνω από 90 χρονών. Χρησιμοποίησε αυτό το σύστημα για να κάνει γνωστικές ασκήσεις
μέσα από ένα πρόγραμμα, μέσα από ένα ερευνητικό πρόγραμμα.
Ναι, αλλά αυτή η παρουσίαση είναι των δέκα λέξεων και θέλει να σας πει
ότι όποτε και να επενδύσετε στην εκπαίδευση ποτέ δε θα χάσετε.
Γιατί; Γιατί θα βάλετε το μυαλό να δουλεύει. Γιατί; Γιατί η ανάγκη του ανθρώπου να μάθει,
ξεκινάει από τότε που γεννιέται και δεν τελειώνει ποτέ.
[Δεν τελειώνει ποτέ]
Αυτό το ταξίδι που για μένα κράτησε 13 χρόνια έχει κάτι άλλο να πει
στους νέους ανθρώπους, είπαμε ποιους νέους ανθρώπους, αυτούς.
Έχει να τους πει ότι όταν έχετε μια ιδέα κυνηγήστε την, μην την αφήνετε λεπτό.
Ό,τι κι αν συμβεί, μια προσπάθεια δεν σταματάει όταν σας το πουν οι άλλοι,
δεν σταματάει όταν σας το πουν οι καταστάσεις.
Η προσπάθεια συνεχίζεται μέχρι να βγείτε νικητές, ποτέ πιο πριν,
Γιατί; Γιατί ο μόνος τρόπος να αποτύχεις είναι να εγκαταλείψεις.
[Είναι να εγκαταλείψεις]
Κι εδώ θα μπορούσε να έχει τελειώσει η παρουσίαση μου,
αλλά δεν θα ήταν των δέκα λέξεων, θα ήταν των εννιά, μου λείπει μία.
Ταυτόχρονα δεν θα είχα πει όλη την αλήθεια, κάτι θα έλειπε
κι αυτό που θα έλειπε είναι αυτό που μου συνέβη πριν κάποιους μήνες.
Με βρήκε κάποιος σε μια εκδήλωση όπου έπαιζα με τα παιδιά και τους κύβους,
με είχαν κολλήσει στον τοίχο, σπρώξαν το τραπέζι και με κόλλησαν στον τοίχο,
ορμήξαν όλα πάνω και γινόταν χαλασμός.
Όταν τελείωσε αυτό, κάποιος ήρθε δίπλα μου και μου είπε, «Τελικά η ιδέα άξιζε,
τώρα πρέπει να κάνεις κάτι περισσότερο, τώρα περιμένουν περισσότερα από σένα.
Ναι, αλλά το ξέρεις ότι ο γιος σου ο Παύλος
έχει παίξει με τα παιχνίδια που φτιάχνεις λιγότερο από τ' άλλα παιδιά;»
Η αλήθεια είναι ότι ναι, ο Παύλος έχει παίξει λιγότερο από τ' άλλα παιδιά με αυτό που έφτιαξα.
Ο λόγος είναι γιατί όταν είμαι σπίτι, --σπάνια είμαι--
όταν είμαι σπίτι σκέφτομαι άλλα πράγματα.
Άρα κάποιες φορές το να κυνηγάς ένα όνειρο, μια ιδέα, μπορεί να έχει κόστος. Άρα ποτέ κανένας δεν πρέπει να κατηγορήσει κάποιον άλλον
γιατί εγκατέλειψε μια καλή ιδέα.
Γιατί τελικά εγκαταλείποντας μπορεί να βγήκε κερδισμένος.
Γιατί πέρα απ' τις καλές ιδέες, τα όνειρα, την εκπαίδευση,
πέρα από το ότι πρέπει να κυνηγάμε αυτό που θέλουμε σαν τρελοί
υπάρχει και κάτι άλλο, υπάρχουν και οι άνθρωποι.
Υπάρχουν οι άνθρωποι που με, σας, μας αγαπούν.
[Αγαπούν]
(Χειροκρότημα)
Ευχαριστώ.
(Χειροκρότημα)
