(1) 4. Locative case / Polski z Anią 4. Miejscownik - YouTube

Cześć, jestem Ania i dzisiaj opowiem wam o miejscowniku.

Miejscownik

to miejsce, to lokalizacja,

dlatego zawsze, zawsze, zawsze miejscownik

występuje z przyimkiem, czyli z tym małym wyrazem: z "o", z "na", z "przy", z "po"

i z kilkoma innymi.

I teraz zobaczymy, jak zapamiętać, wydawałoby się troszkę skomplikowane alternacje, czyli

transformacje wyrazów.

Zacznijmy od początku.

Na początku jest bardzo dobra wiadomość:

"on",

"ono" (nie "ona" jak zwykle piszemy)

i "ona"

mają dla kilku liter,

kilku spółgłosek,

taką samą końcówkę.

I kiedy myślimy o tych wszystkich literach, to sobie myślimy: "O boże, muszę tyle zapamiętać!",

ja pokażę wam, jak zrobić to łatwo.

Jeśli zapamiętacie te trzy wyrazy: "bo",

"wspomina",

"Zofie"

("Zofie" - nie Zofię jedną, tylko kilka Zofii),

zapamiętacie już,

że kiedy wyraz kończy się na jedną z tych spółgłosek:

"b", "w", "s", "p", "m", "n", "z" i "f",

to będzie miał końcówkę "-ie",

a więc taką,

jak

w tym wyrazie.

Sprawdźmy!

Na przykład, chodzi o lokalizację

albo coś, o czym myślę, marzę, czyli jest zlokalizowane w mojej głowie:

"klub".

"Klub" kończy się na literę "b",

a w miejscowniku dostaje dodatkowo "-ie", na przykład: "Jestem

w klubie".

"Jestem w klubie".

Teraz coś, co kończy się na literę "w". Może być rodzaju męskiego, żeńskiego, nijakiego, a więc: "on", "ono" albo "ona".

I teraz na "w" kończy się "kawa",

litera "a" nas nie interesuje tutaj, a więc "marzę", "myślę" o

"ka-"

"-w-"

("a" nas nie interesuje)

i dodaję "-ie", nie ma żadnych transformacji,

"o kawie".

Kolejna litera, litera "s"

Na przykład:

"atlas".

"Atlas" -

"Szukam czegoś w atlasie",

"w atlasie".

Kolejna litera "p".

"Mapa" - teraz "Szukam czegoś na

mapie",

"na mapie".

Potem "m" - "mama":

"Mówię o mojej mamie".

"N" -

na przykład: "okno" -

"Jestem w oknie".

"Z" -

"obraz" -

"Na obrazie jest coś".

"F" - "szafa".

"W szafie

mam ubrania".

Nie było tutaj żadnego problemu, ponieważ nie muszę myśleć, czy to "on", "ono" czy "ona"

i nie muszę nic zmieniać - dodaję ekstra "-ie".

Natomiast jeżeli coś jest

rodzaju

męskiego, nijakiego albo żeńskiego i ostatnia spółgłoska to "t",

będzie mała transformacja.

Na przykład:

"toaleta" -

"On jest"

- zobaczmy -

"w

toale-"

- litera "t" transformuje do "c"

i dodaję końcówkę "-ie" -

"w toalecie".

"On już jest długo w toalecie".

Co on tam robi?

Kolejna litera to litera "d", na przykład:

"samochód",

"samochód".

"Myślę o samocho-"

- "dz" -

"-ie",

"o samochodzie", "o samochodzie".

Przejdźmy do kolejnej grupy.

Jeżeli - znowu - któryś z rzeczowników kończy się na literę "r" albo "ł",

będzie transformacja.

"Rower" -

"Jadę

na

rowerze", "On siedzi na rowerze",

"na rowerze".

Teraz weźmy z coś innego rodzaju,

nie męskiego

i kończącego się na "ł":

"szkoła". Mówię, że kończy się na "ł", chociaż tam jest litera "a", bo zawsze interesuje nas

konsonant.

A więc "szkoła": "Jestem w szko-",

nie mówię "ł", "w szkole", "Jestem w szkole".

I teraz nasze drogi

troszkę się zmieniają.

"On" i "ono",

jeśli wcześniej nie było

litery na którą się kończy,

to dajemy

tym rzeczownikom literę "-u".

Na przykład:

"hotel":

"Mieszkam w hotelu".

"Korytarz":

"On jest na korytarzu".

"Hotel" -

"w hotelu".

Zobaczcie. Zawsze, zawsze mamy tutaj

przyimek: "w", "na", "o", "przy", "po".

"Hotel" - "w hotelu".

Jeżeli tam będzie literka

z kreską

- miękki konsonant - na przykład

"koń",

"koń",

to nigdy nie możemy dodać tylko "-u".

Musimy zrobić minitransformację.

"W koniu" to chyba słaby przykład. Może lepiej

"On siedzi na

ko-"

- nasza transformacja

kreska transformuje do "i", bo musi być miękko - "koni-"

i dodajemy "-u":

"On siedzi na koniu", "On siedzi na koniu".

Jeśli chodzi o "ona", o rodzaj żeński,

mamy tutaj minimalne transformacje, ale takie, które wy znacie.

Na przykład: "Polska".

"Mieszkam w Polsce".

"Mieszkam w Polsce".

"Polsce"

Coś na literę "ch",

na przykład: "mucha".

Bzzzz, "mucha":

"Mówimy o

musze".

Bardzo dziwna forma,

ale regularna.

Jeżeli mamy na końcu "g", na przykład anatomicznie "noga",

"Coś mam na

nodze".

"No-", "g" transformuję do "dz",

"nodz-"

i dodaję końcówkę "-e",

"na nodze".

Kolejna grupa, którą nie tak trudno zapamiętać,

to

dalej, rodzaj żeński i zobaczmy: o! tyle końcówek!

Nie jest tak źle, bo mamy tutaj

dwuznaki:

"dz", 'sz", "rz",

realizowane przez "ż" z kropką, "cz"

i ekstra do zapamiętania "c".

Po tych literach będzie "-y",

żadnych transformacji. Na przykład:

"praca".

"Ja teraz jestem

w pracy".

Na przykład: "władza", "władza". Jeżeli ktoś ma

energię, siłę, możliwości kierować państwem, król ma władzę,

mówimy

"o

wła-

-dz-"

i "-y".

"O władzy". Tak samo będzie działało z innymi literami, na przykład "rz".

To jest

"twarz".

"On ma coś na

twarzy", "na twarzy".

Przejdźmy teraz do grupy, gdzie mamy miękkie spółgłoski

plus ekstra "l" i "j".

"L" i "j" zapamiętujemy, tak jak tutaj "c",

plus wszystkie z kreseczkami. To nie jest takie skomplikowane.

Na przykład:

"baśń", "baśń".

"Baśń" jest rodzaju żeńskiego, "ta baśń" (to jest historia dla dzieci,

na przykład baśnie braci

Grimm, Grimmów).

"Mówimy o

baś-"

- zobaczcie "ń"

jest normalnie,

ale nie może być tego "ń" z kreseczką, musi transformować

do "i" -

"o baśni",

"o baśni", "Mówimy o baśni".

Tutaj będzie nam to zawsze działało tak samo, na przykład:

To jest ręka

i anatomicznie w środku,

w środku ręki,

mam kość.

"Kość",

"kość"

z kreską,

takie "ć"

"Mówimy o kości",

"o kości",

"o kości".

I teraz

trochę na pocieszenie po tych wszystkich

różnych transformacjach

jest taka informacja:

przymiotnik

dla rodzaju

męskiego i nijakiego, "on" i "ono",

ma jedną z dwóch końcówek:

albo "-ym", na przykład:

"Myślę o pięknym mężczyźnie",

albo "-im"

po literach "k", "g",

albo wtedy, kiedy

sam przymiotnik kończy się na "-i", tak jak "tani",

i wtedy dajemy nie "y", tylko "i",

"-im". "Marzę o szybkim

samochodzie",

"O pięknym, szybkim samochodzie".

Kiedy poszukamy analogii w przykładzie dla rodzaju żeńskiego,

sytuacja może się troszeczkę skomplikować,

ale tylko

semantycznie.

Gramatycznie wszystko jest łatwe.

"Marzę o pięknej

szyb-"

- litera "k" wymaga "i" -

"szybkiej"

- wiem, o czym myślicie -

"nagrodzie

za zrozumienie miejscownika".

Myślę, że tak mogłoby być.

I teraz już absolutna rewelacja, pocieszenie.

W liczbie mnogiej (plural), bo to wszystko była liczba pojedyncza (singular),

w liczbie mnogiej

zapamiętujemy bardzo

fajne

końcówki - "-ych", "-ich", "-ach".

Te końcówki to właściwie cały

miejscownik liczby mnogiej. Zobaczmy.

"Marzę o

fantastycznych",

"o fantastycznych",

"fantastycznych

długich"

litera "g" ma "i", tak jak "k",

"długich

wakacjach".

"Marzę o fantastycznych, długich wakacjach".

Ta informacja jest rewelacyjna dlatego, że w plural nie myślę "on", "ono", "ona", męskoosobowy,

niemęskoosobowy.

Wszystkie

rzeczowniki mają końcówkę "-ach".

Mam nadzieję, że teraz

miejscownik nie jest taki straszny.

Dziękuję! Pa!

- Cześć, Łukasz. - Cześć, Aniu.

- Mam dzisiaj kilka pytań do ciebie związanych z lokalizacją.

Moje pierwsze pytanie jest takie: gdzie mieszkasz, Łukasz?

- Mieszkam w Warszawie.

- A dokładnie?

- Dokładnie w Warszawie na Bemowie.

- OK, a gdzie się urodziłeś?

- Urodziłem się też w Warszawie.

- A dokładnie?

- W szpitalu na Woli w Warszawie.

- To chyba dobrze, że w szpitalu.

- Dobrze, choć można też urodzić się w bardziej naturalnych warunkach.

- Na przykład?

- Na przykład, słyszałem, że dobrze jest też rodzić w jeziorze albo w wodzie.

- W jeziorze w wodzie? - W jeziorze w wodzie. - Dlaczego?

- Bo jest zgodne z naturą.

- Acha, rozumiem, dobrze, a jeżeli mówimy o lokalizacji, może już nie o rodzeniu, to mam pytanie.

Powiedz, gdzie teraz jesteś?

- Teraz jestem na uniwersytecie w auli wykładowej.

- A na czym siedzisz?

- Siedzę na krześle.

- A przy czym siedzisz?

- Siedzę przy tablicy.

- Bardzo dobrze. A gdzie jest tablica?

- Tablica jest przy ścianie.

- Świetnie.

A powiedz, Łukasz,

o czym marzysz?

- Marzę o dzieciach.

- Chciałbyś być tatą? - Tak. Chciałbym być tatą.

- Wszystkie nasze studentki, które chciałaby być mamami,

pamiętajcie:

Łukasz marzy o dzieciach, bo chciałby być tatą.

Łukaszu, czy możesz powiedzieć o subskrypcji?

- Tak. Słuchajcie, chciałbym, żebyście subskrybowali nasz kanał...

- O filmikach?

Nie, kanał z filmikami o języku polskim. Zapraszamy! Pa! -Paa!