(1) 1. Instrumental Case / Polski z Anią. 1. Narzędnik - YouTube

Cześć, jestem Ania.

i dzisiaj powiem wam o narzędniku.

Narzędnik

to jest nieskomplikowany przypadek i to jest super wiadomość.

Zobaczcie.

Kiedy znacie takie konstrukcje, jak

"To jest mój brat"

i chcemy zrobić transformację - czasami musimy,

bo nie chcemy mówić "To jest mój brat", chcemy powiedzieć imię

chcemy zmienić subiekt, podmiot -

wtedy używamy narzędnika.

Zobaczcie.

Nie mówię "To jest dobry brat",

ale mówię "on" - może być imię: Mariusz, Grzesiek,

Łukasz, Paweł -

"jest dobrym"

(muszę dodać końcówkę "-m", ale zobaczcie,

ta końcówka jest w pytaniu

"dobrym"

i tutaj muszę dla maskulinum

dodać końcówkę "-em"):

"On jest dobrym bratem",

"On jest sympatycznym lekarzem".

I każda inna konstrukcja maskulinum.

Jednak, kiedy przymiotnik (adjective) albo rzeczownik (noun) ma literę "k",

mamy tutaj transformację "y" do "i":

"On jest polskim

(tak jak tu jest pytanie "Kim?",

"polskim", nie "polskym")

polskim

(uwaga, drugie "k",

potrzebuje, lubi zawsze mieć "i"),

a więc "muzykiem", "muzykiem".

Tak samo funkcjonuje to dla litery "g"

dla przymiotnika i dla rzeczownika.

Na przykład: "Ferrari jest drogim samochodem".

Tam nie było w "samochodzie" litery "k",

ale gdyby była, na przykład: "On jest prawnikiem",

też dojdzie nam litera "i".

Jeśli chodzi o femininum, o rodzaj żeński, transformacje nie są skomplikowane.

Kiedy mamy sentencję "To jest młoda Polka",

dajemy tylko ogonki:

"Ona jest młodą Polką".

Może być imię:

"Kasia jest młodą Polką".

Różne transformacje subiektu, ale nie ma już słowa "to".

i używamy narzędnika.

Teraz, kiedy nasz obiekt - uwaga zawsze chodzi o obiekt

(obiekt jest maskulinum,

obiekt jest maskulinum,

obiekt jest femininum

i obiekt jest neutrum), nie subiekt.

Tutaj nie musi być neutrum, nie musi być dziecko,

może być maskulinum: Łukasz,

ale obiekt jest neutrum),

mamy super informację: końcówki są takie same jak dla maskulinum, a więc kiedy pamiętam:

"On jest dobrym bratem",

"On jest polskim muzykiem",

mówię wtedy dla neutrum: "Łukasz jest głodnym - "głodnym" (on chce jeść) -

głodnym dzieckiem",

tak jak "muzykiem".

Ale kiedy mamy "auto",

zabieramy "o", "o" - do widzenia!

"Autem".

Ta sytuacja nie jest skomplikowana, prawda?

No właśnie!

A jeszcze lepiej jest

w liczbie mnogiej, w plural.

Musimy pamiętać tylko dwie końcówki, właściwie trzy,

ale tak naprawdę litery. Zobaczcie, kiedy mam dla maskulinum "On jest dobrym",

kopiuję to tutaj.

Ale jest plural, więc daję gratisową literę "i":

"Jesteście - wy, plural -

"ambitnymi

"ambitnymi

studentkami".

Powiem do dziewczyn.

Femininum - "studentkami".

Ale też do mężczyzn, 100% to samo, oczywiście "k" ma transformację "y" do "i".

A więc:

"Oni - plural -

są wysokimi

fotografami"

Ta sama końcówka!

To jest super informacja!

Ale - uwaga - kiedy robimy deskrypcję,

opisujemy osobę albo jakiś element, jakąś rzecz

i nie mówimy

dla obiektu rzeczownika

tylko przymiotnik,

wtedy ten przymiotnik nie ma transformacji do instrumentala.

Na przykład:

"On jest przystojny"

- nie "przystojnym", nie "przystojnym", bo nie ma tutaj rzeczownika.

"On jest przystojny,

a ona jest brzydka".

Takie życie.

Ale ani tutaj,

ani tutaj

nie mamy tych transformacji.

Jednak, kiedy powiemy:

"On jest przystojnym

chłopakiem,

a ona jest brzydką

dziewczyną", czyli mamy dwa elementy: przymiotnik i rzeczownik,

te transformacje

będą widoczne.

A teraz, kiedy już znamy tę naprawdę nieskomplikowaną teorię, przejdziemy do funkcji.

Zobaczcie, kiedy używamy tych konstrukcji.

Po pierwsze, wtedy, kiedy mówimy o identyfikacji.

Identyfikacja ma różne

obiekty tej identyfikacji. Mamy na przykład:

"Ona jest kobietą".

Uwaga: "mężczyzna":

"a" na końcu, nie konsonant.

Powiemy "On jest

mężczyzną", "On jest kolegą", "On jest poetą", ale "On jest chłopakiem",

"On jest studentem", bo "chłopak"

i "student"

mają na końcu konsonant.

Kolejna identyfikacja to narodowość:

"Ona jest Polką",

"Ona jest mamą", czyli identyfikacja w relacji "rodzina".

"Ona jest tancerką", a więc zawód -

"zawód" to profesja -

"Ona jest tancerką, ja jestem nauczycielką",

"Ona jest

- kolejna relacja -

moją koleżanką".

Tak samo funkcjonuje dla rodzaju męskiego, na przykład:

"On jest

studentem",

"On jest Polakiem",

"On jest" - uwaga formalne! -

ojcem"

(nieformalne:

"tatą"),

"On jest tancerzem",

i "On jest (uwaga, "kolega" jak femininum) kolegą",

ale adjective zostaje maskulinum:

"On jest

dobrym kolegą".

I tak samo będzie dla neutrum.

Kolejna funkcja

to transport.

Ale zanim powiem o transporcie, jeszcze jedna bardzo ważna informacja.

Kiedy, pamiętam,

"jest

+ narzędnik"

Uwaga! Tak,

ale nie wtedy, kiedy mam "to".

Kiedy mam "to":

"To jest

kobieta", "Polka", "mama", "tancerka", "koleżanka" - jest nominative.

"To"

dominuje,

dominuje konstrukcje

z nominativem.

Nie ma "to",

mamy "jest"

i wtedy mamy instrumental.

Wracamy do transportu.

Pomyślcie, narzędnik -

instrumental -

to mój instrument.

Kiedy mam dystans,

potrzebuję narzędzia,

instrumentu,

żeby z punktu A

dojść, dotrzeć, dojechać

do punktu B,

a więc mój instrument to

autobus na przykład, "autobus" - on, mamy konsonant,

a więc kiedy pamiętam "On jest bratem":

"Jadę autobusem".

Ta sama konstrukcja - nowa funkcja.

Femininum: "taksówka" -

"Jadę

taksówką".

Tak jak: "Ona jest mamą".

I neutrum: "metro", uwaga:

kiedy mam

neutrum "metro",

to "o" do widzenia

i daję końcówkę "em":

"Jadę metrem",

"Lecę samolotem",

"Płynę statkiem" i tak dalej, i tak dalej.

Kolejna kategoria: narzędzia.

Narzędnik,

czyli instrumenty, ale nie muzyczne.

Na przykład: piszę, zobaczcie, to jest mój instrument.

"Piszę

markerem",

tak jak "Jadę autobusem", tak jak "On jest lekarzem".

Teraz, kiedy "Jem zupę",

"Zupę jem", femininum "łyżka",

(tak jak "kobieta" gramatycznie)

"Zupę jem łyżką".

I teraz neutrum "mydło", mydło jest, kiedy idę do toalety, woda

i tutaj to jest mydło:

"Myję się mydłem",

tak jak metro:

"o" do widzenia,

redukcja:

"Myję się mydłem".

Następna funkcja to

pory dnia i pory nocy.

Na przykład:

"wieczorem". - Kiedy? - "Wieczorem

spotykam się z koleżanką".

I pory roku. Na przykład "zimą

jestem w Warszawie",

"Latem

jestem w Sopocie",

"jesienią", "wiosną" i tak dalej, i tak dalej.

Kiedy mówię o porach roku jako czasie, kiedy coś się dzieje,

używam konstrukcji z narzędnikiem.

Mamy bardzo dużo czasowników,

które łączą się

zawsze z narzędnikiem.

Tutaj jest tylko kilka,

na przykład: "interesować się",

"Interesuję się

sportem",

"matematyka" - "matematyką",

"sztuka" - "sztuką"

i tak dalej, i tak dalej.

Inne:

"zajmować się",

"stresować się".

Teraz na uniwersytecie jest sesja.

"Studenci

stresują się

- plural -

egzaminami".

Dobrze,

"kierować", na przykład: "Dyrektor

kieruje

instytutem",

Bo "instytut" jest jak "brat": "instytutem".

"Bawić się" - "Dziecko bawi się

zabawką"

na przykład.

I mamy jeszcze całą grupę przyimków,

po których zawsze

będzie

narzędnik.

Pierwszy przyimek "z" - ale uwaga,

bo kiedy powiem "jestem z Polski",

to nie jest to "z",

o którym mówię teraz. To "z" oznacza:

mam element jakiś plus

element jakiś. Na przykład:

"Poproszę kawę z"

(kawa - jeden element, mleko - element dwa)

"Kawę z mlekiem".

"Poproszę

herbatę z

(drugi element - cytryna) z cytryną".

Ale też osoby, na przykład: "rozmawiam" (konwersuję)

"Rozmawiam z

koleżanką". Ja jeden element, koleżanka - drugi.

"Rozmawiam z koleżanką".

Następne dwa przyimki (prepositions) przyimki "przed"

i "za".

"Ja

stoję

przed

tablicą".

A teraz spróbuję przejść za.

Tak, jestem za

- tablica -

tablicą".

Ok.

Wracam do was.

I mamy jeszcze

przyimki "pod" i "nad".

Na przykład: "Teraz jestem

pod

tablicą".

Niestety nie mogę być nad tablicą - wysoko, ale lampa jest

nad

tablicą.

Mamy jeszcze "między".

Na przykład: mam jeden element, drugi element i coś jest tutaj.

Na przykład:

"Polska

leży

między Rosją, Ukrainą, Białorusią

a Niemcami" ("Niemcy" plural - "Niemcami").

I mamy element "poza".

To znaczy coś jest

nie tutaj. Na przykład:

"Berlin leży

poza

Polską", bo nie leży w Polsce. "Berlin leży poza Polską".

I jeszcze jedna bardzo ważna informacja.

Kiedy mówimy o transporcie:

"Jadę autobusem", "Jadę taksówką", "Jadę metrem"

Nigdy, nigdy, nigdy

nie ma tutaj "z".

Nigdy nie mówię: "jadę z autobusem".

Kiedy tak powiem,

to znaczy: jadę ja,

tutaj autobus.

I nie wiem,

w czym możemy być, jaki mamy transport,

że jedziemy razem.

A więc: "Jadę autobusem",

"Jadę metrem", "Jadę taksówką". Nigdy "z".

Dziękuję bardzo!

Do zobaczenia przy następnym przypadku. Paaa!

- Cześć, Łukasz!

- Cześć, Aniu!

- Kim jesteś? - to filozoficzne pytanie.

- Jestem mężczyzną.

- I kim jeszcze?

- I jestem Polakiem.

- Acha. A kim jesteś z zawodu?

- Z zawodu jestem psychologiem.

- Jakim psychologiem? - Psychologiem klinicznym.

- I chyba bardzo dobrym, tak słyszałam.

- Możliwe.

- A, jesteś skromnym mężczyzną? - Tak.

- Ok, a czym jeździsz do pracy?

- Do pracy jeżdżę motocyklem.

- Ok, a czy masz dzisiaj karate?

- Dzisiaj mam karte. - A kiedy? - Wieczorem.

- Ok. A czym się interesujesz? - Interesuję się psychologią i sportem.

- Acha. A teraz,

chyba najważniejsze pytanie:

a kim

jesteś dla mnie?

- Jestem przyjacielem.

- O, świetnie. To na razie!

- Dzięki. I pamiętajcie subskrybujcie nasz kanał. Jeżeli macie jakieś pytania, to w komentarzach czekamy na nie!

- Pa! -Paa!