Pars I, 1

Antiochus in civitate Antiochia regnavit, a quo ipsa civitas Antiochia nomen accepit.

Ex conjuge sua filiam speciosissimam genuit. Quae cum pervenisset ad aetatem legitimam et species pulchritudinis accresceret, multi eam in matrimonium petebant cum magna et inestimabili dotis quantitate.

Sed cum pater deliberaret, qui potissime filiam suam daret in matrimonium, hoc nesciens, quia iniqua concupiscentia crudelitatisque flamma in amorem filiae suae exarsit, coepitque eam amplius diligere, quam patrem oporteret. Qui cum luctaretur cum furore, pugnat cum pudore, vincitur amore. Quadam die accessit ad cubiculum filiae suae et omnes a longe sedere jussit, quasi cum filia sua colloquium secretum habiturus. Stimulante furore libidinis diu repugnante filia nodum virginitatis eripit et pudorem violavit.

Cumque puella quid faceret cogitaret, nutrix subito ad eam intravit. Quam ut vidit, fiebili vultu ait: Ob quam rem affligitur anima tua?

Puella ait: O carissima, modo in cubiculo isto duo nobilia nomina perierunt.

Ait nutrix: Domina, quare hoc dicis?

At illa: Quia ante matrimonium meum pessimo scelere sum violata.

Nutrix cum hec audisset et vidisset, amens quasi facta ait: Et quis diabolus tanta audacia thorum reginae ausus est violare!

Ait puella: Impietas fecit hoc peccatum.

Nutrix ait: Cur non indicas patri?

Puella ait: Ubi est pater?

Si intelligas, peribit nomen patris in me; mortis mihi remedium placet. Nutrix audivit eam mortis remedium quaerere, blando eam sermonis eloquio revocavit, ut a proposito suo recederet.

Inter haec impius pater, cum simulata mente ostenderet civibus pium patrem, inter domus parietes maritum se esse filiae laetatur, et ut semper impiis filiae thoris frueretur, ad expellendos petitores, qui eam in conjugem petebant, novum genus nequitiae cogitavit; questionem vero proponebat, dicens: Si quis questionis meae solutionem invenerit, filiam meam in uxorem habebit, et si defecerit, decollabitur.

Plurimi undique reges propter incredibilem et inauditam puellae speciem venerunt, si quis forte prudentia litterarum questionis solutionem invenisset.

Quasi nihil dixisset, decollabatur et caput ejus supra portam suspendebatur, ut advenientes imaginem mortis viderent et turbarentur, ne ad tales condiciones accederent. Hoc totum fecerat, ut ipsemet cum filia sua poterat in adulterio permanere. Cum vero tales crudelitates exerceret Antiochus, interposito brevi tempore adolescens quidam Tyrus patriae suae princeps locuples valde, Apollonius nomine, bene litteratus, navigans Antiochiam intravit, ingressusque ad regem ait: Ave, rex!

Et ille: Salvi sint nupturi parentes tui!

Ait juvenis: Peto filiam tuam in uxorem.

Rex, ut audivit, quod audire nolebat, respiciens juvenem ait: Nosti nuptiarum conditionem!

Ait juvenis: Novi et ad portam vidi.

Indignatus rex ait: Audi ergo questionem!

Scelere vehor, materna carne vescor, quero fratrem meum matris meae virum, nec invenio. Puer accepta questione paullulum recessit a rege, et cum scientiam quaereret, deo favente solutionem questionis invenit, et reversus ad regem ait:

Bone rex, proposuisti questionem, audi ergo solutionem!

Nam quod dixisti: Scelere vehor, non es mentitus; te enim ipsum intuere! Materna carne vescor; filiam tuam respice. Rex cum audivit solutionem questionis juvenem solvisse, timens, ne peccatum suum patefieret, irato vultu eum respiciens dixit:

Longe es juvenis a questione, nihil verum dixisti, decollari quidem promerueris, sed ecce habebis dierum triginta spatium; recogita tecum, revertere ad terram tuam!

Et si solutionem questionis inveneris, filiam meam in matrimonium accipies; sinautem, decollaberis! Juvenis turbatus, accepto comitatu, navem ascendens tendens in patriam Tyrum, sed post recessum adolescentis vocavit rex dispensatorem suum, Thaliarchum nomine, cui ait:

Taliarche, secretorum meorum magister fidelissime, scias, quod Tyrus Apollonius invenit questionis meae solutionem!

Ascende ergo confestim navem ad persequendum eum, et cum perveneris Tyrum, quaere eum et cum ferro vel veneno interfice eum! Reversus dum fueris, premium magnum accipies. Thaliarchus scutum accipiens pecuniamque pergens ad patriam juvenis venit.

Apollonius vero prius venit et ad domum suam introivit, apertoque scrinio omnes libros respexit et nihil aliud invenit, nisi quod regi dixerat, et dixit intra se: Ni fallor, Antiochus rex impio amore diligit filiam suam.

Et recogitans secum dixit: Quid agis, Apolloni!

Conclusionem ejus solvisti et filiam non accepisti. Ideo delatus es a deo, ut non morieris. Continuoque jussit sibi naves preparare et eas centum millibus modiorum frumenti onerari et multo pondere auri et argenti et veste copiosa, et cum paucis secum fidelissimis hora noctis tertia navim ascendit tradiditque se alto pelago.

Alia vero die queritur a civibus suis et non invenitur.

Maeror ingens nascitur, quod amantissimus princeps patriae nusquam comparuit, planctus magnus erat in civitate, tantus vero amor civium circa eum erat, ut multo tempore tonsores cessarent, publica spectacula tollerentur, balnea clauderentur, non templa nec tabernas quisquis ingreditur, et cum talia agerentur, supervenit Thaliarchus, qui a rege Antiocho ad necandum missus erat, et videns omnia clausa, dixit quidam puero: Indica mihi, si vivere velis, ex qua causa civitas ista in luctu moratur?

Ait puer: o carissime, nescis tu illud!

Quid interrogas? Civitas haec in luctu moratur, quia Apollonius princeps patriae hujus ab Antiocho rege regressus nusquam comparuit. Thaliarchus cum hoc audisset, gaudio plenus ad navem rediit et Antiochiam intravit, ingressusque ad regem ait: Domine mi rex, laetare, quia Apollonius vos timens nusquam comparuit.