Epistula I: de Brevitate Vitae
SENECA LUCILIO SUO SALUTEM [de Brevitate Vitae]
[1] Ita fac, mi Lucili: vindica te tibi, et tempus quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat collige et serva.
Persuade tibi hoc sic esse ut scribo: quaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen est iactura quae per neglegentiam fit. Et si volueris attendere, magna pars vitae elabitur male agentibus, maxima nihil agentibus, tota vita aliud agentibus. .
.
.
.
[2] Quem mihi dabis qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intellegat se cotidie mori?
In hoc enim fallimur, quod mortem prospicimus: magna pars eius iam praeterit; quidquid aetatis retro est mors tenet. Fac ergo, mi Lucili, quod facere te scribis, omnes horas complectere; sic fiet ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inieceris. Quem mihi dabis?
= Quisnam? = Quem mihi ostendes? aliquod pretium tempori ponat = tempus maioris momenti faciat
complectere = prehende
ex crastino: sc.
opere si (= dativus) manum inieceris = si prehenderis
[3] Dum differtur vita transcurrit.
Omnia, Lucili, aliena sunt, tempus tantum nostrum est; in huius rei unius fugacis ac lubricae possessionem natura nos misit, ex qua expellit quicumque vult. Et tanta stultitia mortalium est ut quae minima et vilissima sunt, certe reparabilia, imputari sibi cum impetravere patiantur, nemo se iudicet quicquam debere qui tempus accepit, cum interim hoc unum est quod ne gratus quidem potest reddere. differtur = moratur
nos…misit = nobis dedit
ex qua expellit: sc.
nos imputari = adscribi
cum impetraverunt = postquam obtinuerunt
[4] Interrogabis fortasse quid ego faciam qui tibi ista praecipio.
Fatebor ingenue: quod apud luxuriosum sed diligentem evenit, ratio mihi constat impensae. Non possum dicere nihil perdere, sed quid perdam et quare et quemadmodum dicam; causas paupertatis meae reddam. Sed evenit mihi quod plerisque non suo vitio ad inopiam redactis: omnes ignoscunt, nemo succurrit. praecipio = praecepta do
ingenue = aperte = sincere
evenit = accidit = fit
impensa = sumptus = pecunia soluta
ratio mihi constat impensae (pecuniae) = dinumeratio mihi impensae congruit impensae verae
quod apud…impensae.
= Quamquam libenter do, haud prodigus sum. quemadmodum = quomodo
[5] Quid ergo est?
non puto pauperem cui quantulumcumque superest sat est; tu tamen malo serves tua, et bono tempore incipies. Nam ut visum est maioribus nostris, 'sera parsimonia in fundo est'; non enim tantum minimum in imo sed pessimum remanet. Vale. malo serves = praefero ut serves = moneo ut serves
bono tempore = sine mora
Proverbium: “Sera parsimonia in fundo est.” = Cum bibisti usque ad fundum poculi, occasio frugalitatis iam perdita est.
in imo = in fundo
