Wie bepaalt jouw vakantie?

Zo'n vakantie in eigen land is helemaal zo gek nog niet...

...maar het kriebelt bij veel mensen. Ze willen weer vér weg. Maar ja, zit je dan...

...op een wit strand, cocktail in de hand, tenen in het zand...

...in een geel land. Maar dan ineens...

....ja, dat is een risicootje deze zomer. Het gebeurde al bij deze Griekse eilanden...

...die in één keer van geel op oranje sprongen.

De vraag is: krijgen we nu zo'n 'knipperlichtzomer' die je vakantie kan verpesten?

En dat je ineens per ongeluk toch in een risicogebied zit.

Zoals de Britten in Portugal.

We krijgen groen licht om hier te komen, en dan doen ze dit... kan echt niet.

Hadden we dit eerder geweten, dan waren we hier nooit heen gevlogen.

We zijn getest om hier te komen, om te gaan en bij thuiskomst wéér.

Chaos daar. Ze wilden halsoverkop weg uit Portugal, om verplichte thuisisolatie te ontlopen.

Dus, stormloop bij de testlocaties, rijen op de vliegvelden...

...en vooral heel veel balende Britten.

We moeten eerder naar huis en dat is een dure grap.

We moeten eerder naar huis en dat is een dure grap.

Een extra 400 pond.

Ik snap echt niet waarom het plotseling weer oranje is.

Is eigenlijk best een goede vraag. Wat die kleuren betekenen is niet zo moeilijk, maar...

...wie bepaalt dat eigenlijk? En hoe?

In normale tijden: het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat bepaalt per gebied het veiligheidsrisico.

Samen met Nederlandse ambassades en consulaten wereldwijd.

Die ter plekke de veiligheid onderzoeken. Zij spreken autoriteiten, inlichtingendiensten, bedrijven en andere organisaties daar.

Ik ben Peter Derrek Hof, ambassadeur in Costa Rica.

Wij stellen de reisadviezen op, we kennen de situatie in het land.

Is er bijvoorbeeld een risico op geweld, criminaliteit of natuurrampen? Hoe groot is de kans op verkeersongelukken?

Zijn er gewapende conflicten? Coups? Aanslagen?

Zo ontstaat een risicoanalyse en op basis daarvan een reisadvies voor jou. De individuele burger. In vier kleuren dus.

Groen: niets bijzonders. Geel: let op, veiligheidsrisico's.

Oranje: alleen noodzakelijke reizen. En rood: niet reizen.

Die kleuren zijn nog hetzelfde, alleen de tijden ff niet. Er is iets bijgekomen.

Niet alleen de risico's voor de reiziger als individu bepalen het advies.

Nu ook het risico dat jij als individu vormt voor het collectief.

De volksgezondheid.

Dus worden tegenwoordig ook andere partijen betrokken bij die risicoanalyse.

Het ministerie van Volksgezondheid, het RIVM en het ECDC - het Europese RIVM.

En da's nieuw.

Dus hoe worden die kleuren nou bepaald?

Het RIVM verzamelt coronagegevens uit EU-landen en kijkt dan naar een aantal criteria.

De belangrijkste: het aantal besmettingen.

Zijn er ergens meer dan 150 besmettingen per 100.000 inwoners in de afgelopen twee weken? Code oranje.

En er is meer. Wordt er wel genoeg getest?

Zo niet dan kan dat een onderrapportage betekenen van het werkelijke aantal gevallen.

En andersom: wordt er juist heel veel getest, komen er misschien best veel gevallen...

...aan het licht, maar dat betekent niet per definitie een hoger risico.

Het gaat dus vooral om het percentage positieve testen. En per gebied.

Want zeker in een groot land is de ene regio de andere niet. Zo kon het bijvoorbeeld zijn dat in Frankrijk begin juni...

...alles vrijwel oranje was, behalve het eiland Corsica. Dat was geel.

Ook kijken ze of bij terugkomst in Nederland toevallig veel besmettingen uit één bepaald land komen.

En ze kijken naar de maatregelen op bestemmingen, om de risico's in te kunnen schatten.

En dan is er nog eentje: virusvarianten. Circuleert er bijvoorbeeld ergens een mutatie waar we ons zorgen over kunnen maken?

Denk aan de Delta-variant in Engeland.

Al die data gebruikt het RIVM om tot een reisadvies te komen.

Die kleuren bepaalt Nederland dus zelf. En andere landen bepalen dat ook over ons.

Wij kunnen een ander land wel veilig vinden, maar als zij over ons denken: dat is toch wel een risicootje...

...geldt er alsnog een inreisverbod. Denk bijvoorbeeld aan Hongarije, Slowakije en Noorwegen.

Voor de landen buiten de EU, volgen we gewoon de lijst van veilige landen die de EU opstelt.

Het afgelopen half jaar was het heel simpel. Half december ging namelijk alles op oranje.

We gingen maar gewoon even nergens heen mits niet strikt noodzakelijk, was het advies.

Niet leuk, wel overzichtelijk.

Vanaf half mei veranderde dat, het wereldwijde negatieve reisadvies verviel...

...en elk land werd weer apart beoordeeld op basis van de coronacijfers.

Mondjesmaat springen de landen weer op geel.

Het lijkt inmiddels zelfs best hard te gaan. De kaart van Europa ziet er nu, de tweede week van juni, zó uit.

Die kleurenbalans wordt wekelijks opgemaakt, of tussentijds, als er iets bijzonders is.

En dat betekent dus ook dat je komende zomer voor onaangename verrassingen kan komen te staan.

We moeten eerder naar huis en dat is een dure grap.

400 pond extra.

Het ministerie gaat daarbij niet over één nacht ijs. Je wil natuurlijk zorgeloos op vakantie kunnen...

...maar er spelen ook financiële belangen voor bijvoorbeeld reisorganisaties en lokale ondernemers.

Toen de besmettingscijfers op de gele Griekse eilanden weer omhoog gingen...

...werd eerst een weekje gewacht of dit niet een korte corona-opleving was.

Maar toen de cijfers toch weer tegenvielen, gingen die eilanden toch weer op oranje.

Het blijft overigens een reisadvies. Het is uiteindelijk je eigen verantwoordelijkheid wat je daarmee doet.

En voor veel mensen is het geduld een beetje op.

Ja, echt, ik heb echt heel veel zin in vakantie. Ben er ook echt wel aan toe.

Waar gaat de reis heen? -Kopenhagen.

Naar Stockholm. -Naar Italië.

Naar Griekenland. -Naar Libanon.

We gaan naar Spanje toe. -Dat is oranje gebied.

Ik moet toch ff op vakantie.

Al deze oranje bestemmingen waren heus niet allemaal voor noodzakelijke bezoekjes.

Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken hamert er wel stevig op om die adviezen wel op te volgen.

Het heeft ook consequenties voor jezelf.

Kom je terug uit een oranje gebied, dan moet je in Nederland een vaak dure negatieve...

...commerciële coronatest laten zien. En ook vijf dagen in thuisquarantaine.

Of ja moeten, meer een dwingend quarantaineadvies.

Maar kom je uit oranje gebied met meer dan 500 besmettingen per 100.000 inwoners...

...dan is het een quarantaineplicht plus een boete van 435 euro als je je er niet aan houdt.

En als jij je afvraagt of het nog een verschil maakt of je met het vliegtuig of met de auto gaat. Nee.

De regels zijn precies hetzelfde.

Bij die laatste zijn momenteel geen zware grenscontroles, maar je kan wel steekproefsgewijs gecontroleerd worden...

...of je gevaccineerd bent of negatief getest.

Kritiek op het systeem is er ook.

Zo worden bijvoorbeeld eilandengroepen op een hoop gegooid, terwijl op het ene eiland...

...misschien niks aan de hand is. Zoals bij de Griekse eilanden. Reisorganisaties balen daarvan.

Ja, ik vind dat zonde, want het is niet nodig want er gaan niet mensen naar die kleine eilanden. Die gaan naar Rhodos of naar Kos.

En het creëert heel veel onzekerheid en ellende voor de mensen die er zitten en voor de reisorganisaties.

En als er veel landen op oranje staan, dan blijft er voor aanbieders van pakketreizen bijzonder weinig over.

Neem dit reisbureau, normaal hebben ze zo'n vijftig bestemmingen, maar tot pas geleden...

Nu hebbe we er twee. -Welke?

IJsland en Roemenië.

Dus de kleur oranje is uw vijand? -Absoluut.

Terwijl veel landen zelf zeggen: kom maar, we willen juist toeristen verwelkomen.

Maar dan gooien die kleurcodes dus roet in het eten.

Volgens critici is er gewoon niet genoeg maatwerk.

Het kriebelt, en we zien steeds meer geel en minder oranje.

Maar wordt het nou zo'n knipperlichtzomer? Door al die dalende cijfers is er veel optimisme.

Toch heeft het coronavirus zich al vaker bewezen als grillig en onvoorspelbaar.

Dus dit....

We kwamen aan en moesten meteen weer weg, dus we hebben geen vakantie gehad.

...kan zomaar gebeuren.

En er is meer onzeker. Worden bijvoorbeeld die dure commerciële PCR-testen vergoed of niet?

Wordt nog in de Kamer druk over gedebatteerd.

En hoe gaat dat Europese digitale corona-reiscertificaat eruitzien, dat je kunt krijgen...

...als je bent gevaccineerd, genoeg antistoffen hebt of negatief bent getest.

En wat kan je er precies mee? Ook daar wordt nog druk aan geknutseld.

Conclusie...

...wie geluk heeft, ligt deze zomer ergens zorgeloos op een strand, tenen in het zand, cocktail in de hand..

...in een geel land...

...dat vooral ook geel blijft.

En de pechvogel moet misschien eerder terug, in quarantaine en wellicht de nodige euro's aftikken.

Heel duur.

We gunnen jullie natuurlijk allemaal het eerste. Check daarvoor vooral ook even onze vakantieplanner...

...daar kan je precies op zien waar je heen kan. Ik zet wel ff een link in de beschrijving.

Fijne vakantie allemaal!