Wachten, wachten, wachten op een woning
Deze video is voor mensen bij wie het geld niet tegen de plinten klotst.
En vooral voor mensen die überhaupt nog geen plinten hebben, maar die wel heel graag zouden willen.
Als in: een dak boven hun hoofd.
Maar voor een betaalbare huurwoning ben je aangewezen op de sociale huur.
Via die weg zou je een woning moeten kunnen huren voor maximaal 752 euro per maand.
Mits je staat ingeschreven bij een woningcorporatie en niet boven een bepaalde inkomensgrens uitkomt.
Klinkt goed, maar de realiteit is best wel triest.
Want er is op dit moment een enorm tekort aan woningen in deze sector.
Resultaat: achter in de rij aansluiten en wachten... wachten... wachten.
En dan geen weken... geen maanden... maar jaren.
En heus niet alleen in de grote steden, ook hier...
...hier en hier is het dringen voor een sociale huurwoning
En dat is frustrerend, vraag maar aan Ruben.
Ik ben Ruben.
Ik ben 24 jaar en ik sta al zes jaar ingeschreven op de wachtlijsten voor een sociale huurwoning.
In deze video duiken we in meer dan honderd jaar sociale woningbouw...
...en waarom het anno nu helemaal misgaat bij de vraag, en vooral het aanbod.
En waarom Ruben en vele duizenden anderen met hem...
...niet normaal betaalbaar kunnen wonen.
Terwijl dat wel is vastgelegd in de Grondwet.
We gaan even terug in de tijd.
Tot en met de 19de eeuw wordt het bouwen van woningen vooral overgelaten aan beleggende particulieren.
Geen regels en geen overheid die zich ermee bemoeit.
Zo konden er arbeiderswijken ontstaan met krotwoningen met slechte omstandigheden.
Dat moest effe anders.
Wonen is immers een primaire levensbehoefte van de mens en dus een grondrecht...
...bedacht men in het jaar 1901.
Volgens het kakelverse artikel 22 lid 2 van de Grondwet is...
Met een mooi woord: volkshuisvesting.
Een taak voor de overheid dus.
Via speciaal in het leven geroepen woningbouw- vereningen, of woningcorporaties.
Gesubsidieerd door de overheid, en hun job: huizen bouwen zonder winstoogmerk.
En dat doen ze.
De corporaties zijn ook de motor achter de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.
Eindhoven, een stad van 150.000 inwoners, werkt hard aan haar vooruitgang.
En ze zijn essentieel voor de stadsvernieuwings- projecten van de jaren 70 en 80.
Dit is oorspronkelijk waar woning- corporaties voor opgericht zijn...
...huizen bouwen en huurders gelukkig maken.
Tot zover het succesverhaal.
Want het mag de overheid allemaal wat kosten.
Of eigenlijk... niet meer.
Eind jaren 80 rijzen de kosten voor dit woonbeleid volledig de pan uit.
In de jaren 90 trekt de staat dan ook steeds meer de handen van de corporaties af.
Zoals ook andere staatsbedrijven in sectoren als energie, post, telecom en de spoorwegen...
...meer op eigen private benen komen te staan.
Volgens de wetten van de markt dienen ze dan wel hun eigen broek op te houden.
Zelf geld verdienen dus.
Want die geldkraan van de overheid gaat dicht, vertel ik je zo meer over.
Ook wat dit te maken heeft met deze Maserati en Hans Klok.
Maar we toveren nu eerst Ruben tevoorschijn.
Ik kreeg vorig jaar te horen dat ik mijn studentenhuis uit moest.
Toen moest ik dus op zoek naar een nieuwe woning.
Dat is tot op heden nog niet gelukt, en toen ik er uit moest...
...zat er eigenlijk niets anders op dan weer bij mijn ouders te gaan wonen.
Dit is eigenlijk mijn woonkamer, thuiskantoor en slaapkamer in één.
Ja...
Eigenlijk dacht ik toen ik hoorde dat ik het huis uit moest...
...dat ik wel vrij snel kans had op een fijne sociale huurwoning...
...want ik stond al zes jaar ingeschreven, maar ook dat blijkt nog niet genoeg te zijn.
Even terug naar de jaren 90.
Nu wonen minder een taak is van de overheid, geeft die er dan ook een stuk minder geld aan uit.
Wat volkshuisvesting was, wordt nu woningmarkt.
Maar bij een aantal corporaties loopt dat 'zelf de broek ophouden' volledig uit de klauwen.
De een verliest miljoenen door megalomane vastgoedprojecten.
Is dit een sociale huurwoning? Een stoomschip aangekocht door een woningcorporatie?
Een ander raakt verstrikt in risicovolle speculaties op de beurs.
Ik vind dat hij uitermate onvoorzichtig is geweest met maatschappelijk kapitaal.
Vooral de zelfverrijking aan de top van de corporaties staat symbool voor wat er allemaal misgaat.
En met creditcards van de woningcorporatie zijn privé-etentjes en hotelovernachtigen betaald.
Rochdale-topman Hubert Möllenkamp maakt het wel heel bont.
Möllenkamp waande zich onaantastbaar, concluderen de aanklagers.
Hij rijdt rond in een Maserati op kosten van de corporatie.
En hier betreedt hij al abseilend zijn eigen veel te chique bedrijfsfeestje.
Maar het kan nóg gekker.
Weet je wat, vraag anders of Hans Klok je de volgende keer tevoorschijn wil toveren ofzo.
Voor wie zich nu kwaad maakt...
...deze man zit inmiddels een gevangenisstraf uit van drie jaar en drie maanden.
Om dit soort gekke excessen in de toekomst te laten verdwijnen...
...komt er in 2015 een nieuwe Woningwet.
Corporaties moeten weer doen waarvoor ze bedoeld zijn.
Het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen.
Maar ja, of Ruben daar nu de vruchten van plukt...
Nou, ik ben al ongeveer een jaar actief aan het zoeken op De Woningzoeker.
Ik was erg kieskeurig.
Ik had het leuk gevonden om iets te vinden met een tuin of balkonnetje.
Op een gegeven moment, als dat steeds niets wordt, word je ook steeds minder kritisch.
Volgens mij zijn het er inmiddels wel meer dan 100, 150 geweest waarop ik heb gereageerd.
Ja, dat geeft wel een beetje een machteloos gevoel.
Ja, je kan niks.
Geld helpt ook niet, want je kunt geen extra jaren bijkopen.
Om hoger te komen is het echt een kwestie van wachten, wachten, wachten.
Ja.
Ja, dat was het wel weer voor vandaag.
Nee, soepeltjes loopt het niet.
Komt door het totale gebrek aan evenwicht tussen vraag en aanbod in de sociale huursector.
Leg ik je uit.
Eerst even het aanbod.
Corporaties moeten dus woningen bouwen, maar ze hebben steeds minder geld.
Vooral de verhuurderheffing die in 2013 wordt ingevoerd...
...een extra belasting die ze over hun huurwoningen moeten betalen...
...blijkt een strop.
Die was eigenlijk tijdelijk bedoeld voor alle vastgoedeigenaren om na de bankencrisis de staatskas weer op te vullen.
Maar kwam er alleen voor corporaties en beleggers.
Die heffing kost de corporaties miljarden.
Ze houden daardoor weinig over om woningen te bouwen of om ze te verduurzamen.
En één keer raden bij wie die rekening terechtkomt.
Juist, bij de huurders.
Naast een hogere huur wordt een aantal sociale huurwoningen verkocht aan beleggers om er geld aan te verdienen...
...of ze gaan naar de vrije sector.
En huizen bouwen wordt ook nog eens een stuk moeilijker door zoiets als ruimtegebrek...
...stroperige bouwvergunningsprocedures...
...en strenge milieunormen, denk aan stikstof en PFAS.
Om al die redenen zijn er nu dus veel te weinig sociale huurwoningen.
Kortom: het houdt niet over dat aanbod.
Dan de vraag.
Het aantal mensen dat zich inschrijft bij een corporatie neemt al jaren toe.
Heeft een aantal oorzaken.
Zoals veel meer arbeidsmigratie uit EU-landen dan voorspeld.
Kleiner wordende huishoudens, bijvoorbeeld door echtscheidingen.
Steeds meer ouderen en ook psychiatrisch patiënten wonen langer zelfstandig.
En het gemiddeld besteedbaar inkomen blijft achter bij de groei van de economie.
Omdat ook steeds meer mensen zich maar uit voorzorg inschrijven bij een corporatie, juist vanwege die onzekerheid...
...worden de wachtlijsten alleen nog maar langer....
...langer...
...en langer...
...en langer...
...en langer...
...en langer...
...en langer.
- En nog langer.
En nog langer.
Wat ik zeg...
Vraag en aanbod zijn totaal uit balans.
Met een zogeheten urgentieverklaring kun je voorrang krijgen op zo'n wachtlijst.
Bijvoorbeeld op medische gronden, of voor statushouders, ex-gedetineerden, mensen uit GGZ-instellingen.
Maar dat zijn wel de uitzonderingen.
De meeste mensen moeten, net als Ruben, gewoon achteraan sluiten.
Ik mis nog de helft van mijn spullen, want die staan ergens anders.
Wij zijn in de opslag van mijn werk.
Daar heb ik eigenlijk al mijn spullen neer kunnen zetten die allemaal niet in het huis van mijn ouders passen.
Die kon ik hier tijdelijk kwijt, en dat scheelt weer een opslag huren.
En hier staat de rest eigenlijk.
Ik heb gevraagd of het hier mocht staan en ook aangegeven dat het hopelijk voor de zomer weer weg mag.
Daar hoop ik natuurlijk nog steeds op, dat ik dan weer een plekje heb zodat ik weer bij al mijn spullen kan.
Is er dan geen enkele oplossing?
Twee dingen worden in het bijzonder benadrukt.
Eén: het afschaffen van die verhuurderheffing voor corporaties.
Twee: veel meer inzetten op veel simpelere zogeheten 'prefab'-woningen.
Waar in bijvoorbeeld Eindhoven en de regio Haaglanden al mee wordt geëxperimenteerd.
Maar vooralsnog zijn dit pleisters op de wonden.
Misschien helpt het als er in het nieuwe kabinet weer een minister van Wonen komt...
...want die is er vier jaar lang niet geweest.
Volgens de laatste minister van Wonen ging het zó goed met de woningmarkt...
...dat zo'n ministerie eigenlijk helemaal niet meer nodig was.
De woningmarkt laat een duidelijk herstel zien, er is weer vertrouwen.
Is wel nodig, daar zijn alle partijen het over eens.
Maar voorlopig sta je nog wel even in de wacht.
Wil jij weten hoe lang het wachten is in jouw stad of dorp?
Daar hebben we speciaal deze tool voor gemaakt.
Hier zie je per gemeente hoe veel sociale huur-, vrije sector- en koopwoningen er zijn...
...hoe lang je gemiddeld moet wachten, en nog veel meer.
Kijk bijvoorbeeld Zwolle, waar Ruben woont.
Daar is de gemiddelde wachttijd 7 jaar en 4 maanden.
Da's Ruben in Zwolle.
Wil je jouw gemeente checken, zie dan deze link.
Oké, even in het kort.
Die wachtlijsten zijn dus lang.
Omdat het aanbod heel ver achterblijft bij de vraag.
Het is echt een kwestie van wachten, wachten, wachten.
...wachten...
...wachten...
...wachten...
...en wachten...
...en wachten...
...wachten...
