Robin: Ik denk dat dat toch iets…. toch nog iets is waar we dan elkaar kunnen vinden. Dat is wel in Nederland ook hetzelfde.
Sietske: Pfoe, gelukkig! Dus als ik naar Nederland ga dan spreek ik gewoon alleen maar 's avonds af.
Robin: Ja, verstandig, dan kan het niet misgaan. In de hoofdaflevering heb het niet heel uitgebreid daarover gehad, maar Vlaams heeft ook een unieke woordenschat. Jullie gebruiken een aantal woorden die in het Nederlands eigenlijk helemaal niet voorkomen. Heb je misschien zelf een favoriet Vlaams woord dat je weet wat dus in Nederland niet gebruikt wordt?
Sietske: Dat is natuurlijk een moeilijke vraag, omdat wij vaak ook niet weten, dat dat woord niet gebruikt wordt. Maar er is er een hele populaire en dat is: goesting. Ja, ik zei van daarstraks toen we begonnen: ik heb er zin in, maar eigenlijk meestal zeggen wij dan: ik heb er goesting in. Ja, ik heb er goesting voor… ah nu weet ik het zelf niet, wacht. Ah nee we zeggen gewoon: ik heb goesting. Ik heb goesting om erin te vliegen.
Robin: Ik heb nog een paar andere woorden opgeschreven die ikzelf dus nooit zal gebruiken, maar waarvan ik misschien benieuwd ben of je daarvan de betekenis zou kunnen uitleggen. De eerste is bomma.
Sietske: Ah bomma. Gullie gebruikt dat niet. Allee. De bomma en de bompa he, dat zijn de grootouders.
Robin: Dus de opa en oma.
Sietske: Ja, ja, opa en oma. En wij zeggen ook… ik ben opgegroeid met mijn opa en oma, he, de opa die dan naar Nederland kwam en de Belgische oma ja… En dan aan de andere kant was het de moemoe en vava.
Robin: Oké, die ken ik ook niet.
Sietske: Ja, voila. Sommige mensen zeiden bomma en bompa. Sommigen zeiden moemoe en vava. En opa en oma was er ook, maar dat was al wel meer richting Nederlands, denk ik.
Robin: Oké, en plezant is ook wel een typisch Vlaamse woord volgens mij.
Sietske: Ja… plezant… ik denk, jullie gebruiken daar meer leuk. Wij gebruiken plezant, maar ook tof. Gebruiken jullie 'tof' ook?
Robin: Ja, gebruiken we ook wel.
Sietske: Oké, maar plezant is dus echt duidelijk Vlaams. Voila, dat wist ik ook niet.
Robin: En dat betekent dat is gewoon leuk of iets plezierig.
Sietske: Ja… plezierig, dat gebruiken wij dan weer niet, plezierig.
Robin: Ik kwam nog tegen: pompelmoes. Dat is een woord dat wij niet gebruiken.
Sietske: Ah, maar wat gebruiken jullie dan wel? Ik zou daar niet eens een ander woord voor weten!
Robin: Volgens mij heet dat in het Nederlandse een grapefruit.
Sietske: Ja, het is toch geen Nederlands, dat is Engels!
Robin: Ja, dat ze het woord dat in… bij ons in de supermarkt staat.
Sietske: Nee, echt? Allee!
Robin: Pompelmoes is echt… ja, misschien in het zuidelijk Nederland, dat zou kunnen, maar in Amsterdam zal je nooit het woord pompelmoes in de supermarkt tegengekomen.
Sietske: Dat is dan heel spijtig, want jullie moeten we dan een woord uit het Engels gebruiken. Nu, ik denk wel, om eerlijk te zijn, het komt dat het Frans, he. En in het Frans zeggen ze pamplemousse dus het is gewoon een mooie overzetting, ja.
Robin: Oké, en tenslotte: kuisen?
Sietske: Ja, ik moet daar mee lachen want kuisen… Ja, ik zeg tegenwoordig ook wel vaker poetsen. Maar kuisen is poetsen. Maar ik weet dat het adjectief kuis betekent ook, ja, heel maagdelijk of heel… dus misschien komt dat daar dan wel van. Kuisen, iets terug maagdelijk maken en hmm… Misschien dat ik het daarom niet meer gebruik.
Robin: Ik denk dat Nederlanders veel eerder schoonmaken zouden zeggen.
Sietske: Ja, maar voor ons is schoon natuurlijk niet…. Voor ons is schoon proper. En schoon… Als we zeggen ah dat is schoon, dan is iets mooi. Dus dat is ook natuurlijk een groot verschil. Als ik zeg amai Robin gij zijt schoon, dan bedoel ik niet dat ge uw eigen netjes gewassen hebt. Maar dan denk ik: o, Robin. Terwijl dan zou ik zeggen, ge zijt proper. Dat zeggen wij ook wel vaak. Nou, je ziet er proper uit.
Robin: Maar kuisen is dus meer, zeg maar, stofzuigen, een doekje ergens overheen halen, dat soort activiteiten, toch?
Sietske: Ja, alles wat poetsen is. Het huis poetsen he, dat is… dat is kuisen. Allee of een auto, je kunt een auto kuisen. Je kunt alles kuisen, maar niet uzelf.
Robin: Nee, ja, ik denk dat dan toch schoonmaken wel dicht daarbij in de buurt komt. In het Nederlands. Sietske, jij bent zelf ook taalcoach en je maakt zelf ook een podcast. Vind jij wanneer je in Vlaanderen gaat wonen, dat je beter kan beginnen met de standaardtaal of dat je beter meteen de tussentaal kan gaan leren?
Sietske: Ja, die vraag heb ik zelf ook gesteld aan Sofie. Wat zij dan aanraadt… Sophie is dan de expert tussentaal en want zij is ook leerkracht echt. Maar ik heb vooral beginners lesgegeven, een aantal jaar geleden, en dan heeft het niet zoveel zin. Of dan is er nog niet zoveel verschil tussen standaardtaal en tussentaal. Dan is het, ja, natuurlijk, die ge-vorm, dat is het grootste verschil. Maar dat is pas wanneer, wanneer ge al een tijd met de taal bezig zijt, want je geschreven is het hetzelfde, he. Dus, als ge er een tijdje mee bezig zijt en ge hoort mensen praten en ze praten wat sneller en je begint te beseffen: ah ja, dat is hier wel anders, dan zit je al op een bepaald niveau Nederlands natuurlijk. Dus je kunt ook niet zomaar met tussentaal beginnen. Dat gaat niet echt, je kunt wel, ja, als ge Nederlands leert in België gaat ge nooit, je ga wel spreken met het accent, dat ge hoort, maar niet vanaf het begin. In het begin moet je nog heel hard oefenen en zijt ge nog afhankelijk van boeken en geschreven taal, tenzij dat je het zomaar leert. Maar dat is nogal moeilijk. Dus sowieso, het is een combinatie: je begint met standaardtaal en geëvolueerd daar verder naar het tussentaal.
Robin: Zou je misschien ook wat meer kunnen vertellen over je eigen podcast?
Sietske: Ja, zeker! Die podcast is ook ontstaan uit de drang eigenlijk, die ik voelde, om iets Vlaams-Nederlands te maken. Omdat heel veel studenten Nederlands in België als… zeker als ze op zichzelf beginnen studeren… En ik bedoel met studenten Nederlands, ik bedoel mensen die aankomen in België en die willen Nederlands studeren en ze gaan niet naar de les. Er is heel veel materiaal om Nederlands uit Nederland te studeren enne.. of te bestuderen, te leren. En dan hoort ge ook constant mensen met dat accent uit Nederland. En dat is niet slecht op zich, want ik zeg het: standaardtaal, het is, het is allemaal hetzelfde uiteindelijk he. Geschreven is het hetzelfde, maar ik vond toch, zeker als mensen ook naar een hoger niveau gaan en ze beginnen te beseffen van: oké, dat Nederlands. Die standaardtaal wordt niet zoveel gesproken. Wou ik hen blootstellen aan de tussentaal en tegelijkertijd ook interessante onderwerpen aansnijden. Dus de naam Rebels Nederlands komt eigenlijk van het feit dat het geen standaardtaal is. Dus het is een beetje rebels, een beetje anders uitgesproken. En tegelijkertijd omdat het thema's die ik daar in gebruik… of die ik, waarover ik het… De thema's waarover ik het heb, zijn een beetje ja, rebelser.
Robin: Ik heb zelf ook wel een aantal afleveringen geluisterd en ik zou zeker ook de luisteraars van m'n eigen podcast aanraden om jouw podcast ook eens een kans te geven. Ik vond het echt heel erg leuk en ik heb ook begrepen dat je nu zelf een winactie hebt?
Sietske: Ja, klopt, ja, ik heb al een paar keer gewezen, he, naar het interview dat ikzelf heb gedaan met een taalleerkracht. Ja, Vlaamse Tussentaal, ik zou het zo zeggen. En dat is Sophie, van Goesting in Taal en die heeft een heel aantal goede boeken gemaakt. Om net dat verschil tussen het standaardnederlands en de Vlaamse tussentaal om dat… om dat een beetje meer te kunnen uitleggen. Om mensen te doen inzien van: ja, wat is nu eigenlijk juist het verschil? Een beetje ook op een ja, op een schoolse manier, in de zin van: ja, soms heb je gewoon structuur nodig. Van ah, hoe is het dat nu in elkaar? Dus een van haar boeken kan je winnen door naar de podcast te luisteren en om eigenlijk uw eigen favoriete woord of zin in tussentaal of eventueel in het dialect te delen, met ons. Om te zeggen: dat vind ik nu echt een mooi, of een schoon, of een leuke of een plezante uitdrukking. En dan kunnen ze dan een boeken winnen. En je kunt er eigenlijk zelf een beetje meer gaan ontdekken. Hoe zit dat in elkaar? En dat is echt een hele toffe boek dat het legt uit hoe het in elkaar zit. Het geeft voorbeelden, het heeft oefeningen en er zijn ook een paar luisteroefeningen om echt dat verschil te horen tussen ja, wat wordt er hier nu eigenlijk gezegt. En het zijn allemaal ook situaties uit het echte leven. Dus zeker mee doen. Ga naar mijn podcast. De aflevering heet Vlaamse Tussentaal met Sophie en op het einde leg ik het nog eens een keer helemaal uit. En dan kun je deelnemen. Ja, dan je hoe of wat, dus de details zijn daar te vinden.
Robin: Ik zal ook even een linkje in de shownotes plaatsen naar jouw podcast. Dan kunnen mensen het makkelijker vinden. Tenslotte, heb je misschien nog andere tips voor mensen die in België wonen en Vlaamse willen leren, zoals goede tv-series, andere podcast of misschien iets heel anders.
Sietske: Ja, ik heb er heel veel. Misschien is het een goed idee… Ik heb daar eigenlijk een soort van documenten van gemaakt, waar ik mijn overzicht geef. Want ik kijk dan wel geen tv, maar ik kijk wel veel series via de computer. Ik luister veel podcasts en ik heb een overzicht gemaakt, dus ik kan dat zeker het delen. Met uw luisteraars. Het is een Google Doc dus dat is makkelijk bereikbaar.
Robin: Ja, dat zou fijn zijn. Maar zit er daar één specifieke tussen de je misschien hier zou willen nog delen?
Sietske: Ah, ja, dat kan ik natuurlijk ook doen. Ja, ik heb er al een paar gezegd, he. Undercover is een heel goede serie, maar verslavend. Ehm mijn lievelingsprogramma dat ik heb gezien waar ik veel taal heb uitgehaald, was de Kemping en dat gaat over een… Het is een heel mooi project. Een aantal jongeren die op een camping gaan werken in de Kempen. Daarom: de Kemping. En ze volgen eigenlijk hoe dat gaat. Die maand, denk ik, die maand dat ze de camping openhouden en dat er van alles gebeurt. Ja, dan hoort ge heel veel leuke Kempische uitspraken. En ook gewoon het leven zoals het is en dat vind ik altijd heel interessant om te zien. Dat is een aanrader. En qua podcast: ja, de mijne natuurlijk, maar ook die van Pieter. Pieter heeft ook een podcast gemaakt die in tussentaal is opgenomen en die heet Op z'n Vlaams. Die is ook heel tof om naar te luisteren. En nog een andere, die niet per se voor mensen en is gemaakt die Nederlands leren. Maar die heel interessant is, is die heet Bruto Nationaal Geluk, dat is een heel goed gemaakte podcast. Dat is echt een professionele podcasterin, nee, professionele podcaster die dat gemaakt heeft en die doet dat samen met iemand anders. En die brengen heel fijne… heel fijne afleveringen over superinteressante themas. Voor mij interessant.
Robin: En dan wil ik je nu hartelijk danken voor dit gesprek. Ik vond het heel interessant en ik heb veel opgestoken en ik vond het ook gewoon heel leuk.
Sietske: Ja ik ook! Dankjewel. Ik heb wel het gevoel dat ik niet zo representatief ben voor voor ieder. Ik heb een grote taak gekregen, hè, om het Vlaams uit te leggen en te duiden. Ik weet niet of dat ik dat kan, maar ik vond het heel gezellig en ik hoop dat de luisteraars er iets aan gehad hebben.
Robin: Ik denk het wel.
Sietske: Graag gedaan!
