سلام. این اولین قسمت از مجموعه اپیزودهای تاریخ ایران هست .
تاریخ ایران به دوره های مختلفی تقسیم می شه . و من می خوام توی هر اپیزود از این مجموعه ،دربارۀ یک دورۀ تاریخی از ابتدا تا دوران کنونی صحبت کنم .
توی اپیزود اول دربارۀ دورانی در ایران حرف می زنم که بهش می گن پیشا تاریخ ،پیش از تاریخ یا ماقبل تاریخ .
این دوران پیشاتاریخ به محدودهٔ زمانی پیش از اختراع سیستم نوشتاری گفته میشه . یعنی زمانی که هنوز خط اختراع نشده بوده .
اولین دوران پیش از تاریخ ایران، دوران پارینه سنگی هست. طول این دوره دقیقاً مشخص نیست .
ولی حدوداً از یک میلیون سال تا حدود دوازده هزار سال پیشتعیین شده.دوران پارینه سنگی ایران، به سه دوره تقسیم می شه: پارینه سنگی آغازین، میانی و پایانی.
یکی از قدیمیترین شواهد دورۀ پارینه سنگی آغازین در اطراف رودخانه ای در شرق مشهد کشف شده . این شواهد شامل تعدادی ابزار سنگی ساخته شده از کوارتز هست .
که طبق نظر کاشفین، این مجموعه حداقل هشتصد هزار سال قدمت داره. مدارک بیشتری هم از این دوره در شمال غرب و غرب کشور بدست آمده .
از دوران پارینه سنگی میانی ،بیشتر شواهد در غارها و پناهگاهها پیداشده . که اغلب مربوط به زاگرس مرکزی هستند . این دوره از حدود دویست تا صد و پنجاه هزار سال پیش شروع شده و تا حدود چهل هزار سال پیش ادامه داشته .
انسانهای نئاندرتال در این دوره در ایران میزیستند .
که بقایای اسکلت اون ها توی غار بیستون در غرب ایران پیدا شده .
آثار این دوره شامل ابزارهای ساخته شده از سنگ چخماق و بقایای سنگوارۀ جانوران پیدا شده در غارها و پناهگاهها بوده .
دوران پارینه سنگی جدید ایران از حدود چهل هزار سال پیش آغاز و تا حدود هجده هزار سال پیش ادامه داشته.
که مقارن با مهاجرت انسان هوشمند جدید به ایران هست .
آثار این دوره در اطراف کرمانشاه ،خرمآباد ،مرودشت و کاشان پیدا شده .
در دورۀ پارینهسنگی جدید ،سکونتگاههای ناحیۀ زاگرس در فضای باز هستند .
و ابعاد مختلف اون ها نشون دهندۀ یک نظام سلسله مراتبی هست .
مشخصۀ دورۀ بعدی یعنی فراپارینه سنگی ابداع ابزارهای ترکیبی ،استفاده از سنگ ساب و ذخیره سازی مواد خوراکی هست .
اواخر دورۀ فرا پارینه سنگی، گروههای شکارورز به تدریج در اردوگاههای فصلی ساکن شدن.
این اردوگاههای اولیه به تدریج در تمام طول سال مسکونی شدن .
و روستاهایی با واحدهای مسکونی ساخته شده از سنگ و خشت در زاگرس شکل گرفت .
ساکنان این روستاهای اولیه ،موفق به اهلی کردن حیوانات و کاشت غلات و در نهایت تولید خوراک شدند .
این دوران، دوران نوسنگی هست. در این دوره ،جمعیت بیشتر شد .
و روستاهای جدید در خارج از این هستههای مرکزی در مناطقی مانند خوزستان و فارس و مرکز فلات ایران شکل گرفتند. از مهمترین ابداعات این دوره تولید سفال هست .
به نظر میرسه این فناوری ساخت سفال برای اولین بار در غرب و جنوب غرب ایران پدیدار شد .
دورۀ بعدی دورۀ مس سنگی هست . در توضیح این دوره باید بگم که تعدادی از نخستین کورههای ذوب مس در کرمان مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد پیدا شده .
و اشیاء مسی شامل سنجاق ،مهر ،دستبند و حلقۀ انگشتر از اون ها کشف شده .
در دوران مس سنگی ،که روستاها وسیع تر شده و جمعیت ساکن در فلات ایران بیشتر شده بود ،تولید گندم مهمترین بخش فعالیتهای کشاورزی را تشکیل می داد .
توی اپیزود بعدی دربارۀ اولین قومی حرف می زنم که به عنوان یک قدرت متمرکز در فلات ایران ،تشکیل حکومت دادند .
