8. Nederlandse Tijd
Willem I slaagt er niet in het Nederlands in ere te herstellen.
Vlak na de oprichting van de nieuwe staat werd, op verzoek van de Brusselse ambachten, het Nederlands weer als officiële taal van Brussel erkend. De korte eenheid tussen Nederland en België van 1815 tot 1830 deed in Vlaanderen geen afbreuk aan het prestige en de economische macht van het Frans, dat de taal van de aristocratie bleef. Brussel en Den Haag waren elk om beurt een jaar zetel van de Groot-Nederlandse regering. In de Tweede Kamer spraken alle Belgische afgevaardigden Frans.Koning Willem I wilde de Zuidelijke Nederlanden op een even ontwikkeld peil brengen als de Noordelijke, en stichtte daartoe een uitgebreid netwerk van scholen die onderwezen in de taal van het volk. Hij verhief het Nederlands tot enige officiële taal van de Vlaamse provincies, en kondigde dit in 1823 ook aan voor het tweetalige Brabant (en dus ook Brussel). De Waalse provincies bleven eentalig Frans. De Koning wilde van het Nederlands de landstaal maken, maar de verfranste burgerij, de katholieke kerk en ook de Walen verzetten zich hiertegen. De Franstalige burgerij zag haar plaats in openbare ambten, die onder Franse overheersing enkel de kennis van het Frans vereisten, bedreigd en de Walen vreesden in een overwegend Nederlandstalige staat steeds het vijfde wiel aan de wagen te zijn. Onder die druk voerde Willem I op 4 juni 1830 in heel hedendaags België de taalvrijheid weer in, waarmee de eentaligheid van Vlaanderen, waaronder ook Brussel, dus werd opgeheven.
Belangrijk voor de latere ontwikkeling van het Nederlands in België was dat de Vlaamse bevolking voor het eerst op grote schaal in aanraking kwam met het Standaard Nederlands. De katholieke kerk zag het "Hollandsch" enkel nog altijd als een Trojaans paard voor het protestantisme, terwijl de Franstalige aristocratie en burgerij het Nederlands nog steeds als ondergeschikt aan het Frans beschouwden. De gemeenschappelijke liberale en katholieke afkeer van het Nederlands was een van de aanleidingen voor de Belgische Revolutie en de latere eentaligheid van België. Die uitgesproken voorkeur voor het Frans zou een grote invloed hebben op het taalgebruik in Brussel.
