History of Iran 10
سلام. این اپیزود دهم تاریخ ایران هست و امروز دربارۀ ساسانیان حرف می زنم. حکومت ساسانی آخرین شاهنشاهی ایرانی پیش از ظهور اسلام و حملۀ مسلمانان به ایران بود. که از سال دویست و بیست و چهار تا سال ششصد و پنجاه و یک میلادی بر ایران حکومت کرد. این شاهنشاهی یکپارچه را اردشیر بابکان با شکست آخرین شاه اشکانی بنا کرد. و ایران را مجدداً پس از سقوط هخامنشیان برای نخستین بار یکپارچه کرد. و زیر فرمان یک شاهنشاهی قدرتمند درآورد. پایتخت ایران در این دوره، شهر اسطخر در نزدیکی تخت جمشید و بعد، تیسفون در نزدیکی بغداد امروزی بود. پرچم ایران در دورۀ ساسانی، درفش کاویانی بود که پس از سقوط ساسانیان از بین رفت. دورهٔ ساسانی یکی از حساسترین و تأثیرگذارترین دورههای تاریخ ایران شناخته میشود. در دورهٔ ساسانی، تمدن ایرانی از بسیاری جهات به نهایت شکوفایی و رونق خود رسید. حكومتی كه به وسیلۀ دودمان ساسانی بر پا شد بر دو پایۀ دین و مركزیت استوار بود. آنان دولتی تشكیل دادند كه قدرت كشور را در خود متمركز کرد. و بر همۀ مناطق كشور نظارت داشت. در دورۀ قدرت این سلسله، عظمت، اقتدار و حیثیت سیاسی ایران تا آنجا اوج یافت كه عملاً دنیای متمدن آن روز را به دو قطب قدرت، یعنی ایران و روم تقسیم کرد. و این مسئله موجب آغاز فصل جدیدی از ارتباط بین این دو امپراطوری بزرگ شد. دین رسمی شاهنشاهی ساسانی، دین زرتشتی بود. در عصر ساسانی آتشكده های زیادی در گوشه و كنار كشور برپا شد. که هنوز هم برخی از آن ها مخصوصاً در استان یزد وجود دارند. هنگام ظهور اسلام در شبهه جزیرهٔ عربستان، خسرو پرویز بر ایران حکومت می کرد. او دعوت اسلام را نپذیرفت. وقتی خسروپرویز به دست پسر خود به قتل رسید، رقابت و دشمنی در درون دربار ساسانی بیشتر شد. به طوری که در مدت چهارسال، بیش از ده نفر بر تخت شاهی نشستند. شورش های فرماندهان و دخالت آنها در رقابت های سیاسی، روحیهٔ سپاهیان را تضعیف کرد و توان جنگی آنان را کاهش داد. مردم نیز به دلیل وجود نظام طبقاتی، بی عدالتی ها و تبعیض های اجتماعی و مالیات های سنگین، از حکومت ساسانیان ناراضی شده بودند. در اواخر دورهٔ ساسانی، بر اثر طغیان رودهای دجله و فرات و شکسته شدن سدها، بخش های وسیعی از زمین ها و مزارع حاصلخیز در بین النهرین که منبع درآمد مهمی برای حکومت بود، از بین رفت. قحطی و شیوع بیماری های طاعون و وبا، اوضاع را بدتر کرد. با حملهٔ اعراب مسلمان و شکست های متعدد سپاهیان ساسانی، سرانجام با قتل یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، این سلسله به پایان رسید. فروپاشی شاهنشاهی ساسانی باعث شد دین رسمی کشور از زرتشتی به اسلام تغییر پیدا کند. زرتشتیان به تدریج از یک دین اکثریت تبدیل به اقلیت شدند که تحت فشار قرار داشتند. تعداد زیادی از آنها شروع به مهاجرت از ایران کردند. و بسیاری از آن ها در ایالت گجرات هند ساکن شدند. زرتشتیها هنوز از نوعی تقویم استفاده میکنند که در دورۀ ساسانی بنیان نهاده شده بود. مبدأ این تقویم از زمان بر تخت نشستن یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی محاسبه می شود.
