Learn Persian by Podcast | Episode 3 | Hospitality and Partying in Iran | Persian & English Subtitle - YouTube (1)

سلام دوستان حالتون چطوره؟

به سومین قسمت از پادکست فارسی با من خوش اومدین.

تو این قسمت میخوام دربارهی آداب و رسوم مهمونوازی و مهمونی رفتن صحبت کنم

ایرانیا به مهمون نواز بودن خیلی معروفند و در واقع درست هم هست.

برای اینکه واقعا مهمون برای یه خانوادهی ایرانی خیلی با ارزشه.

امروز میخوام در مورد اینکه چطور یه میزبان یا صاحب خونه از مهمون پذیرایی میکنه.

و چه کارهایی رو باید انجام بده چه کارهایی رو نباید انجام بده صحبت کنم

برای همین برای شما که دوست دارین با فرهنگ ایرانی بیشتر آشنا بشین خوبه که در این مورد هم بدونید

شاید یک روزی یکی از دوستان ایرانی تون رو خواستین به خونتون دعوت کنید یا حتی ممکنه مهمون یکی از دوستان ایرانی تون باشید

پس خوبه که این آداب و رسوم و فرهنگ رو هم بدونین تا یه موقع سوتفاهمی براتون پیش نیاد!

اول از میزبان شروع میکنم همونطور که گفتم ایرانیا خیلی مهموننوازن و به مهمونشون خیلی اهمیت میدن.

حتی بیشتر از خودشون!

بهترین لباسهاشون رو برای مهمونشون میپوشن، بهترین ظرف و ظروف و وسایل رو جلوی مهمون میارن، بهترین غذاها رو براش درست میکنن.

معمولا توی خانوادههای ایرانی رایج که چندین دست بشقاب و چنگال و قاشق و ظرف دارن

و بهترین و قشنگترینشون رو نگه میدارن و زمانی که مهمونی به خونشون میاد از اونها استفاده میکنند.

همین یه مورد نشون میده که برای ایرانیا چقدر مهمون مهم و با ارزشه.

وقتی میزبانی یا صاحب خونهای مهمونی میگیره و افرادی رو دعوت میکنه

از قبلش خونش رو کاملا تمیز میکنه

یعنی دستشویی و توالتو میشوره، خونه رو جارو میکشه، اتاقها رو تمیز میکنه و و و...

خودش هم حتما آراستهترین، تمیزترین و قشنگترین لباسهاشو بر تن میکنه و منتظر مهمونش میشینه.

البته اینم اضافه کنم که چندین مدل غذا هم درست کرده!

وقتی که مهمون وارد خونه میشه میزبان به استقبال اون دم در میاد

و بعد از سلام و احوالپرسی کردن، کتش، مانتوش، روسری یا شالش رو ازش میگیره و جایی آویزون میکنه.

و اون رو راهنمایی میکنه به سمت پذیرایی و تعارف میکنه که بشینن

وقتی مهمون لباسش درآورد و نشست شما باید با یک نوشیدنی از اون پذیرایی کنین

توی ایران رایجه که با چای پذیرایی میکنن و براشون چای میریزن

اما ممکنه هوا خیلی گرم باشه و ترجیح بدین توی اون گرما یه شربت خنک بهشون تعارف کنید و چایی ندید.

میتونید ازشون بپرسین. میگین: چای میخورین؟ قهوه یا شربت؟

میتونید انتخاب رو به عهدهی مهمون خودتون بذارین

اما گفتم به طور معمول رایجه که به محض اینکه مهمون میاد و میشینه با یه فنجون چای ازش پذیرایی میکنید

چند دقیقه بعد از صرف نوشیدنی میزبان یه ظرف بزرگ از میوه رو میاره

و به مهموناش تعارف میکنه موقعی که ظرف میوه رو جلوی هر مهمونی میبره میزبان و تعارف میکنه

ممکنه میهمان بگه که نه ممنون نمیخوام میل ندارم

در این صورت میزبان باید دوباره تعارف کنه و بیشتر اصرار میکنه

ممکنه بگه: تعارف نکن بردار! سیبش خیلی خوشمزس بردار امتحان کن.

و بعد ممکنه مهمون برداره یا اگر واقعا میل نداشته باشه به میزبان میگه:

نه ممنونم. میل ندارم. به خدا تعارف نمیکنم یا تعارف ندارم! هر وقت بخوام خودم برمیدارم مرسی.

که در این صورت میزبان ظرف میوه رو به مهمون بعدی تعارف میکنه

وقتی که یک دور به تمام مهمونها میوه تعارف کرد ظرف میوه رو روی میز میذاره

و تا پایان مهمونی اون ظرف میوه همونجا باید بمونه

و اگر ظرف میوه رو برداره بذاره یخچال یا ببره توی آشپزخونه کار قشنگی نیست

نوعی بیاحترامیه! چون میزبان این احتمال رو میده

که مهمونش ممکنه باز هم هوس کنه و بخواد یه میوهای برداره و بخوره

پس ظرف میوه همونجا میمونه.

بعد نوبت به شیرینی میرسه، میزبان شیرینی رو برمی داره و دوباره مثل میوه به مهمون تعارف میکنه

و دوباره میذاره روی میز و تا آخر مهمونی همونجا میمونه.

ده دقیقه یه ربع که گذشت و میزبان و مهمون شروع کردن به حرف زدن و گپ

میزبان باید حواسش باشه که آیا مهمونش میوه خورد؟ شیرینی رو خورد؟ یا نه؟

و اگر متوجه بشه که مهمونی هنوز چیزی نخورده یک بار دیگه بهش تعارف میکنه

اما این بار بلند نمیشه و بخواد ظرف میوه یا شیرینی رو بهش تعارف کنه

همونجا که نشسته اسمش رو صدا میزنه و میگه مثلا:

عسل جان، یه سیب پوست بکن سیباش گفتم خیلی خوشمزه ستااا... نارنگی بخور

تو رو خدا تعارف نکنید از خودتون پذیرایی کنید

در واقع تا زمانی که مهمون میوه یا شیرینی نخوره میزبان اونو ولش نمیکنه

انقدر تعارف میکنه تا بالاخره یه چیزی برداره و بخوره!

حالا نوبت شام یا ناهار میرسه

که بستگی داره که مهمونی برای صرف ناهار بوده یا شام

معمولا مهمونیای بزرگتر و رسمیتر به صرف شام برگزار میشن

البته هیچ قانون خاصی نداره شما میتونید یه مهمونی خیلی بزرگی برگزار کنید و به صرف ناهار باشه

ولی خب اکثرا مهمونیها رو به صرف شام میگیرن که به اون شب نشینی هم میگن.

خب فرض کنیم موقع شام رسیده و الان میخوان غذا رو سرو کنن.

سرو کردن غذا تو مهمونیای ایرانی سه تا حالت داره

که دوتاش خیلی رایجه و یکیش کمتر.

مدل اول: روی میز ناهارخوری هست مهمونها و میزبان دور میز مینشینند

و غذاشون رو میخورن

مدل دوم: که بیشتر برای مهمونای خیلی بزرگتر هست که به اندازهی کافی دور میز صندلی نباشه

روی زمین یه سفرهی بزرگ پهن میکنن و مهمونها دور سفره میشینن و غذاشون رو میخورن

روی زمین.

مدل بعدی غذا به صورت سروی خورده میشه،

یعنی چی؟

یعنی غذا و مخلفات روی میز نهارخوری چیده میشه

و هر کسی بشقابش و برمیداره از اون چیزی که میخواد برای خودش میکشه

و میره یه گوشه روی مبل میشینه و غذاش رو میخوره.

افراد بزرگتر و سن بالا معمولا دور همون میز میشینن

یا بچههای خیلی کوچیک به همراه مامانشون دور میز میشینن و غذاشون میخورن

اما افراد دیگه که به تعدادشون صندلی نیست غذاشون رو میکشن و میرن روی مبلی جایی میشینن و غذاشون رو میخورن

همونطور که گفتم مهمون برای میزبان خیلی با ارزشه و همیشه چندین مدل غذای مختلف هم باید سر میز حاضر باشه

در طول شام میزبان باید حواسش به مهمونها باشه که همه دارن به اندازهی کافی غذا میخورن و چیزی کم و کسر نباشه.

مثلا اگر دیس برنج خالی میشه سریع باید دیس رو برداره و پر کنه و دوباره بیاره سر میز.

در عین حال بدون اینکه مهمونشون رو معذب بکنه هم حواسش هست که خوب غذا بخوره و کم نخورده باشه

و غذاهای مختلف سر میز رو بهش تعارف می کنه و پیشنهاد میده که:

از این سالاد هم بخوره، یکم سوپ هم بخوره، اون خورشت قورمه سبزی رو هم تست کنه خیلی خوب شده!

بعد از صرف شام نوبت جمع کردن میز، شستن و ظرفها میرسه،

که در اینجا اگر مهمون بخواد به میزبان کمک بکنه تو جمع کردن میز،

بهتره که میزبان اینجا کمی تعارف بکنه و قبول نکنه که مهمونش ظرفاشو بشوره یا بخواد میز رو جمع بکنه!

تو این حالت ممکنه به مهمونش بگه: نه خواهش میکنم خودم الان همهی اینا رو جمع میکنم و سریع میام پیشتون!

شما برید بشینید اصلا خودتون تو زحمت نندازین!

در این حالت اگر مهمون خیلی اصرار بکنه ممکنه که میزبان قبول بکنه و توی جمع کردن میز یا سفره مهمون بهش کمک کنه

بعد از اینکه شام خوردن میز جمع شد و همه دوباره اومدن توی پذیرایی نشستن،

یه ده دقیقه یه ربع بعد رایجه که دوباره میزبان با چای از مهموناش پذیرایی کنه

دوباره چای و شیرینی میاره و تعارف میکنه

و همونطور که گفتم ظرف میوه هم از ابتدای مهمونی جلوی مهمون هستش.

اگر یه شب نشینی طولانی نباشه مثل شب یلدا

معمولا یک ساعت تا دیگه نهایت دو ساعت بعد از صرف شام مهمون خداحافظی میکنه و میره.

زمانی که مهمون میخواد بره میزبان باید تعارف کنه و بهش بگه:

کجا با این عجله؟ حالا تشریف داشتین؟ خیلی زود دارین میرین! صبرکنین یه چایی دیگه با هم بخوریم بعد برین!

در صورتی که در واقع خیلی خسته¬ست و بعد از یک روز خیلی شلوغ نیاز به کمی استراحت داره

اما اگه تعارف نکنه زشت میشه اونوقت مهمونش فکر میکنه که مزاحم بوده

و میزبان داشته ثانیه شماری میکرده تا این بره

و از حضورش خوشحال نبوده و هیچ میزبانی نمیخواد که مهمون ناراحت باشه

ولی خب مهمون میدونه که دیگه باید بره پس اون تعارف رو قبول نمیکنه

موقعی که مهمون میخواد بره میزبان باید تا دم در بدرقه ش

یعنی همراهش تا دم در میاد

و تا زمانی که مهمون داره کفشش رو میپوشه، کتش رو میپوشه میزبان جلوی در وایمیسته

تا مهمون از اونجا دور بشه وقتی که دور شد میاد تو و درو میبنده.

حالا دیگه کار میزبان تموم شد و میتونه بره و راحت استراحت کنه.

حالا میرسیم به مهمون

میزبان یه سری وظایف داشت یه سری کارها رو میکرد

اما در مقابل مهمون هم یه سری کارها رو باید انجام بده

مهمونی رفتن هم آداب و رسوم خودش رو داره.

وقتی کسی به مهمونی دعوت میشه به خونهی کسی دعوت میشه برای صرف ناهار یا شام اگر باشه،

خیلی مهمه که موقع ناهار یا دقیقا موقع شام نرسه این حالت خوبی نیست

اگر معمولا ساعت نه یا ده شب شام میخورند و مهمون دقیقا همون ساعت برسه خونهی میزبان قشنگ نیست

باید یه ساعت تا دو ساعت قبل از شام به خونهی میزبان برسه.

نکتهی بعدی که برای مهمون خیلی مهمه اینه که دست خالی جایی نره!

معمولا رایجه وقتی کسی به مهمونی میره یه جعبه شیرینی میخره و با خودش میبره.

البته اگه میزبان خونهی جدیدی خریده باشه و شما اولین بار به خونهی جدیدش دعوت شده باشین حتما در کنار شیرینی یه کادو هم باید برای خونهی جدیدش ببرین

که معمولا این هدیه شامل وسایل خونه میشه، میتونه

یه ظرف باشه تابلو باشه مجسمه باشه یا یه چیز دکوری قشنگ برای خونهی جدید باشه

وقتی مهمون میرسه حتما حتما باید کفشش رو در بیاره!

این خیلی مهمه مهمون نباید با کفش وارد خونهی میزبان بشه!

مگر در صورتی که خود میزبان ازتون بخواد که با کفش بیاین تو

در غیر این صورت حتما باید کفشتون رو دربیارین.

بعد از احوالپرسی و دادن شال و مانتو و کت تون به دست میزبان،

راهنماییتون میکنن میرید توی پذیرایی میشینین.

توی طول مهمونی لازم نیست کار خاصی بکنید خیلی لازم نیست خودتون رو معذب بکنید

و فکر کنید که باید حتما تعارف کنید

نه، اتفاقا تعارف خیلی زیاد هم خودتون رو اذیت میکنه هم میزبان رو،

پس اگر وقتی بهتون میوهای تعارف میکنند یا شیرینی تعارف میکنند اگر مایل بودید و دوست داشتید حتما بردارید

اما اگر واقعا نمیخواستین و میزبان داشت اصرار میکرد و تعارف میکرد بهتون

خیلی محترمانه و محکم بگید:

ممنونم من تعارف ندارم.

در اینصورت میزبان ظرف میوه رو میبره پیش مهمون بعدی.

حالا وقت غذاست وقتی که دور میز نشستن و دارین غذاتون میخورین

حواستون باشه. یک: با سر و صدا نباید غذا بخوریم

اصطلاحا تو فارسی میگیم ملچ ملوچ کردن

یعنی موقع غذا خوردن خیلی صدا تولید کردن

بهتره تا جایی که میتونید آروم و ساکت غذا بخورید.

دو: با دهان باز نباید غذا بخوریم.

باید با دهان بسته خیلی آروم غذا بخوریم

و نکتهی بعدی فرض کنید میخواستین نمکدون رو بردارین و نمکدون از شما دور بود

سر سفره نباید دستتون دراز کنید و نمکدون رو بردارید

این کار مودبانه نیست از فردی که به نمکدون نزدیک هست خواهش کنید تا نمکدون رو بهتون بده