27. Rassfar í steini
Lítill stígur lá úr þorpinu upp í skóginn. Skilti sagði að þar væri Ólafsbrunnur og ekki vildum við missa af honum. Þangað var drjúgur spölur og ekki auðfarinn. Sagan segir að þarna hafi Ólafur áð með liði sínu og bæði hafi menn og hestar verið þyrstir. Þá keyrði Ólafur staf sinn ofan í jörðina og óðara spratt fram kliðandi lind. Þetta gerði Móses líka þegar hann leiddi Ísraelslýð yfir skraufþurra eyðimörkina á Sínaískaga. En í Borgsjö var uppi flóknari staða, því hrossin voru líka þyrst en gátu ómögulega rekið snoppuna ofan í mjóa vatnssprænuna. Ólafur konungur kunni ráð við þeim vanda. Hann tyllti sér eitt andartak á flatan steinhnullung og þegar hann stóð aftur upp sat rassfarið enn í steininum fullt af vatni; úrvals brynningarskál handa hestunum með sírennandi vatni. Frá lindinni var hins vegar ekki nema smáspölur niður að ánni. Það var þess vegna algjör óþarfi að framkalla nýja lind á þessum stað, þó maður geti alveg sýnt því skilning að ef einhver kann að búa til lind þá langi hann að sýna það.
Enn spratt kliðandi vatnið úr jörðu á þessum stað. Við fengum okkur sopa og vatnið var svalandi, gott og afar líkt vatni úr öðrum sams konar brunnum á leiðinni. Á skilti var vakin athygli aðkominna hunda á að þeir mættu ekki drekka úr lindinni heldur bara pílagrímar. Ekki fundum við að lindarvatnið hefði lækningarmátt því hvorugur okkar var veiklaður eða kvalinn. En svo á máttur læknandi linda það til að dofna með tímanum eða fara forgörðum. Þannig fór um lindina í Jelling á Jótlandi. Á þeim stað lét Haraldur blátönn forðum gera haug yfir foreldra sína, Gorm Danakóng og Týru drottningu hans. Gormur var heiðinn en Týra sögð kristin á laun. Þegar lík hennar var lagt á bakið í haugnum skutust óvænt tvær vatnsbunur upp úr geirvörtum hennar og söfnuðust í eina lækjarsytru. Svo var sytran læknandi að engir sjúklingar voru þvílíkir garmar að þeir yrðu ekki heilir af því að drekka af henni. Svo kom þar að bóndi og baðaði kláðabikkju sem hann átti upp úr læknum. Það hefði hann betur látið ógert, því að vísu batnaði bikkjunni en kláðinn hljóp á bóndann og lækurinn hefur engan læknað síðan.
Enn mátti greinilega sjá rassfar Ólafs á steininum við Borgsjö-lindina. Hann hafði viðurnefnið „digri“. Til er sú kenning að þetta sé réttnefni og hann hafi verið stuttur og feitur. Önnur jafngild kenning segir að hann hafi verið hár og grannur en óvinur hans Ólafur Svíakonungur hafi klínt á hann þessu viðurnefni til að stríða honum. Rassfarið á steininum í Borgsjö er í sjálfu sér ekki raunvísindaleg röksemd í þessum ágreiningi en það var ekki þess háttar sem ætla má að digrir menn skilji eftir sig.
Bændurnir í sveitinni höfðu tekið steininn til handargagns um nokkurra alda skeið. Þeir hertu ljái sína í þessu íláti og það fór ekki milli mála að þeir ljáir bitu miklum mun betur en aðrir ljáir. Það var ekki fyrr en nýverið að þeir fengust til að skila steininum aftur á sinn stað.
En þarna varð okkur Gísla aftur sundurorða um framhald ferðarinnar. Gísli vildi þræða mjóa skógarstíginn áfram en ég snúa við og fara breiða og slétta bílveginn. Hvorugur lét sig og báðir fóru sínu fram. Í fyrstu bölvuðum við hvor öðrum í hljóði fyrir einþykknina en fljótlega tók við iðrun og svo áhyggjur af því hvort við mundum nokkru sinni rata saman aftur. Það gerðum við raunar eftir fáeina kílómetra, því þar tók mjói vegurinn enda og samlagaðist breiða veginum. Þetta var ein af þessum farsælu deilum þar sem báðum aðilum finnst að þeir hafi unnið en eru samt ekkert að nudda hinum upp úr því.
