19. Saga um undarlega siglingu

Auðvitað gerðist ýmislegt sögulegt á víkingsárum Ólafs. Þá höfðu Svíar nýlega byggt kaupstaðinn Sigtún. Þangað átti að vera svo vandratað að strandhöggsmenn gætu aldrei fundið bæinn. Til að komast þangað þurfti fyrst að sigla um þröngt sund sem hét Stokksund. Það var eina útfallið úr stöðuvatninu Leginum, sem Svíar kalla núna Mälaren. Þegar þangað var komið þurfti að þræða krókótta vatnavegi langleiðina norður til Uppsala. En það vafðist ekki fyrir hinum unga víkingi Ólafi að finna Sigtún og hann herjaði þar fram á haust. Þetta fregnaði Ólafur Svíakóngur og líkaði illa. Hann ákvað að girða fyrir Stokksund með miklum járnkeðjum svo þessi norski strákur lokaðist inni á Leginum. Þegar frysti yrði víkingasveitin hans auðfelld. Ólafur Haraldsson sigldi um haustið niður að Stokksundi en sá þá að leiðin var lokuð og her Svíakóngs beið hans þar í drápshug.

Nú hagar svo til að Stokksund er þröngur og stríður árfarvegur sunnan við eyju sem kölluð er Borgarhólmi (Stadsholmen). Þar reis löngu síðar höfuðborg Svía sem kennd er við Stokksundið en hólminn er oftast kallaður Gamla stan. Þar eru konungshöllin og Stórkirkjan en yfir Stokksund hefur Stokkhólmsbær núna látið byggja undarlega brúaflækju og svæðið er nefnt Slussen. Norðan við Borgarhólmann var aftur á móti siglingaleiðin lokuð af eiði sem var kallað Agnafit eftir Agna konungi. Frá honum segir í Ynglingasögu í Heimskringluen Agni var níundi maður frá Óðni sjálfum. Hann herjaði í Finnlandi og kom þaðan með gott herfang, meðal annars ákaflega hrífandi höfðingjadóttur sem hét Skjálf Frostadóttir. Hann lenti skipum sínum við Borgarhólma og tjaldaði á eiðinu Agnafit. Agna var orðið svo brátt að komast yfir Skjálf að hann efndi til brúðkaups þá og þarna á fitinni. Sjálf var Skjálf á móti hjúskapnum en var ekkert sérstaklega spurð. Sögur herma að í veislunni hafi orðið miklar drykkjur. Agni átti frábæra festi úr gulli sem hann bar um hálsinn. Þegar hann sofnaði eða dó víndauða í veislulok batt Skjálf sterkt snæri í festina, snaraði snærinu síðan upp yfir sterka trjágrein og fékk hollvini sína til að toga í þangað til Agni lyftist frá jörðu. Hann dinglaði síðan í lausu lofti nógu lengi til að hengjast í sinni eigin gullfesti. Skjálf á að hafa komist óspjölluð undan á skipum heim til Finnlands.

Allt var þetta löngu um garð gengið þegar Ólafur Haraldsson var á þessum slóðum innilokaður á Leginum. Það haust hafði verið þrálátt úrhelli í Svíþjóð svo vatn stóð óvenju hátt. Stokksund var lokað en Ólafur lét sína menn grafa stuttan skurð þvert yfir eiðið Agnafit og opnaðist þá ný rás til sjávar. Að svo búnu datt á blásandi byr og skip Ólafs Haraldssonar stefndi í rásina. Sagt er að hann hafi sjálfur staðið í skut og slegið þrívegis í skipið á leiðinni eins og hest og í hvert skipti tók skipið fjörkipp og jók ferðina. Þessi siglingaleið var síðan kölluð Konungssund en nú er hún týnd, og raunar enginn einhugur um það hvar hún hafi verið né hvort hún hafi verið.

Verið getur að þetta sögubrot um siglingu gegnum Agnafit hafi með öðru orðið að efniviði í margar síðari tíma þjóðsögur af Ólafi helga, þegar hann siglir skipi sínu jafnt á sjó og landi, oft gegnum heila bergveggi og fjöll. Margir dalir og skörð í norskum fjöllum, jafnvel heilu firðirnir, eru sögð vera kjölförin eftir þessar siglingar Ólafs.