Um saklaus flekkun á Boston Mercy Hospital

Þó svo hinum verðandi mæðrum hafi verið ókunnugt um að þær voru barnaðar, var þeim Sólon og Ítalanum fullkunnugt um það. Stundum er þessu öfugt farið og væntanlegir feður hafa ekki hugmynd um hverju fram fer á getnaðarstundu. Ég kalla fram á sögusviðið unga konu, Jenný Fields, frá New Hampshire á austurströnd Bandaríkjanna, dóttur efnaðs skóframleiðanda að nafni Fields. Jenný þessi var hjúkrunarfræðingur að mennt. Það starfsval olli fjölskyldunni vonbrigðum, sem miklu fremur hefði viljað að Jenný gerði það að ævistarfi sínu að vera eiginkona ríks kaupsýslumanns. Hún starfaði á sjúkrahúsi í Boston, nánar tiltekið Boston Mercy Hospital.

Þegar ég segi að Jenný sé ung kona, þarf ég að gera nokkurn fyrirvara, því Jenný var ung kona í seinna stríðinu, þegar saga þessi á sér stað, nánar tiltekið árið 1943. Vígaferli og limlestingar stríðsins stóðu þá hvað hæst og sjúkrahúsin á austurströnd Bandaríkjanna voru full af illa særðum, limlestum og koltrufluðum hermönnum sem fluttir höfðu verið af vígstöðvunum. Jenný, sem var dugandi hjúkrunarfræðingur, var sett til að hjúkra þeim á bráðadeild. Hún hafði þá nýlega verið færð af barnadeildinni að ráði deildarstjórans þar, því honum þótti Jenný hænast um of að börnunum.

Nú væru það ofsögur að kalla Jenný stórskrýtna; sérkennileg var hún, sérlunduð, alls ekki allra og ákaflega einþykk, en engum dylst eftir á að mikið var í hana spunnið. Hún var í það minnsta það sem fyrir norðan er kallað mannspartamanneskja. Það var sérstakt áhugamál Jennýjar að eignast barn, sem raunar er meira en algengt með konum, en hún vildi eiga það barn alein og hafði raunar ýmugust á karlmönnum. Þessu lýsti hún síðar með eftirfarandi orðum: „Ég vildi eignast barn en ég vildi ekki þurfa að deila líkama mínum né lífi með öðrum þess vegna“. Hún krafðist svonefndrar saklausrar flekkunar, conceptio immaculata, sem er afar fátíð og varla finnast önnur áreiðanleg dæmi um þannig getnað en hjá Maríu guðsmóður og hugsanlega Önnu mömmu hennar. Jenný var rauðsokka langt á undan Betty Friedan, Simone de Beauvoir og Guðrúnu Jónsdóttur. „Dauðinn“ sagði hún „er það eina sem skiptist jafnt milli karla og kvenna.“

Í öðru lagi þarf ég að kynna til sögunnar skotliða í ameríska flughernum að nafni T.S. Garp. Hann hafði liðþjálfanafnbót og var sá starfi hans í stríðinu að sitja innan í glerkúlu sem komið var fyrir neðan á skrokk orustuvélanna og skjóta af vélbyssu á fólkið sem vélin flaug yfir eða húsin þess. Það kom sér vel að skyttur þessar væru smávaxnar því glerkúlan var afar þröng, en T.S. Garp var einmitt nánast dvergvaxinn. Það var miklu lífshættulegra að vera í seinni heimstyrjöldinni en í nútímastríðum, þegar menn sitja mest við tölvur, og alveg sérstaklega var hættulegt að sitja í kúlu neðan á sprengjuflugvél sem flaug til árása inn yfir óvinalönd. Óvinir höfðu tilhneigingu til þess að skjóta á hana úr loftvarnarbyssum og það var einmitt það sem gerðist í tilfelli T.S.Garp, þegar hann flaug í þrítugasta og fimmta sinnið inn yfir Frakkland. Sem hann beindi byssuhlaupinu að aðlaðandi skotmörkum á jörðu niðri, sat önnur loftvarnarskytta niðri á þeirri sömu jörð og varð aðeins fyrri til að hitta í sjálft hlaup byssunnar hans T.S.Garp. Hlaupið rifnaði og nokkur járnrifrildi úr því þeyttust framan í liðþjálfann og sum þeirra fóru í gegnum ennisbeinið og alla leið inn í framheilann á honum. Aðstæður í þessari bók leyfa enga greinargerð um hvaða stöðvar eru í þessum hluta framheilans, né að leitt sé getum að því hvaða og hverskonar skemmdir urðu þar. Hér er látið duga að segja það eitt, að þegar orustuvélin lenti reyndist Garp liðþjálfi líkamlega nokkuð brattur en alveg galtómur til höfuðsins. Félagar hans kölluðu á hann með nafni: „Garp!“ sögðu þeir. Hann greip nafnið sitt á lofti og á þeim mánuðum sem liðu þar til hann dó, sagði hann aldrei annað en þetta eina orð, hvort heldur hann spurði eða svaraði, gladdist eða hryggðist. Hann lét ekki í ljós neinar skynsamlegar skoðanir, sýndi engar tilfinningar og átti sér engin áhugamál, nema helst það að fróa sér hvenær sem hann gat. Það var ekki hægt að hafa frekari not af Garp liðþjálfa í stríðinu, hann var orðinn aðeins of vitlaus til þess, svo hann var fluttur heim til Ameríku. Að bestu manna yfirsýn var álitið að hvorki yrði hægt að laga hann né lækna, en engu að síður var hann lagður inn á sjúkrahús í kurteisiskyni. Nú vindur örlagaþræði þessarar sögu þannig fram, að það var einmitt Boston Mercy Hospital, og rúmið hans var einmitt á bráðadeildinni þar sem Jenný hin stórráða, einhleypa og barnelska starfaði.

Jenný féll strax nokkuð vel við þennan mann; hann var lítill vexti, fámæltur, óáreitinn og jafn saklaus og blátt áfram eins og hann væri tveggja ára barn. Hann sagði „Garp!“ þegar hann var svangur, „Garp!“ þegar hann var kátur, og „Garp!“ í spurnartóni þegar hann varð hissa á einhverju. Það fór raunar afar vel á með þeim.

Svo var það einn daginn að í staðinn fyrir að segja „Garp“ sagði hann „Arp“. Hann hafði tapað niður g-hljóðinu. Um svipað leyti gerði Jenný sér grein fyrir því að Garp þróaðist ekki fram heldur aftur; hafi hann áður verið í andlegum þroska eins og tveggja ára barn, þá varð hann fyrst eins og átján mánuða snáði, seinna tólf mánuða. Hann, sem þó var fullvaxta maður, var að bakka í ævinni og stefndi í átt til sinnar eigin fæðingar, líkt og kvikmynd sem sýnd er aftur á bak. Hann fór að bera munninn eins og ungabarn að sjúga. Jenný vissi upp á hár hvað var að gerast; hann var kominn á stig brjóstmylkingsins og frekar en að fara á barnadeildina og hnupla þar snuði gaf hún honum sitt eigið brjóst þegar lítið bar á. Hann ropaði eins og ungbarn þegar hún bankaði á bakið á honum. Svo týndi hann p-hljóðinu. Þá gat hann ekkert sagt nema Ar, svaf lengst af og saug í svefninum. Þá var alveg eins og hvítvoðungur, að frátöldu þessu eina áhugamáli sem hann hafði og áður var nefnt; sjálfsfróunina.

Það var um þetta leyti sem Jenný fékk hugmyndina um það hvernig hún gæti eignast barn og átt það alein. Þegar Garp hafði einnig misst r-hljóðið og allur orðaforði hans var aðeins einn sérhljóði lét hún til skarar skríða. Það er óþarfi að fjölyrða um framkvæmd þessarar hugmyndar, en meðan á henni stóð sagði Garp allt í einu upp úr þurru „Gott!“, en það orð hafði hann aldrei notað eftir slysið og hann sagði það aldrei framar. Nokkru síðar hætti hann jafnvel að segja „a“ og lá upp frá því steinþegjandi í fósturstellingu. Hann var horfinn inn á móðurlífsstigið. Þau Jenný endurtóku athöfnina ekki. Jenný vissi af eðlishvöt að þess þurfti ekki og Garp hafði enga skoðun á málinu. Hann bara bakkaði og bakkaði lengra aftur, fyrst aftur í frumbernskuna, síðan fósturstigið, og loks var hann kominn þar sem sæðisfruman yfirgaf eggið sem hætti þá að vera frjóvgað. Þá gaf hann upp öndina sem hann honum hafði verði léð. Það hittist einmitt svo á að Jenný var á frívakt en það skipti svo sem engu.

Í fyllingu tímans eignaðist Jenný son. Hann bar ættarnafnið Garp og fornafnið T. S., sem er ensk skammstöfun fyrir Technical Sergeant eða tækinlegur liðþjálfi af því Jenný datt ekkert annað í hug. Um mann þennan ritaði bandaríski rithöfundurinn John Irving heimsfræga sögu The World According to Garp sem verður ekki rakin hér. Jenný er hins vegar sú kona sem einna næst hefur gengið Maríu í að eignast eingetinn son.

John Irving: The World According to Garp. Modern Library, New York. 1998. S. xi