Davíð gengur einum of langt

Eftirfarandi frásögn, sem sýnir að stundum þarf að beita þrákelkni og ófyrirleitni til að fá ástarþrá sinni framgengt, hefst löngu áður en Ágústus keisari fékk þá flugu í höfuðið að skrásetja heimsbyggðina, en þá þurfti Jósef sem kunnugt er að fara með Maríu, komna á steypirinn, alla leið frá Nasaret suður til Betlehem, hátt á annað hundrað kílómetra, til að láta telja þau bæði. Manntalstæknin var nú ekki lengra komin. Þetta ferðalag þurfti Jósef að leggja á sig af því hann var af húsi og kynþætti Davíðs.

Davíð var næst fyrsti kóngur Ísraelsmanna og bæði hann og Salómon sonur hans lentu í litríkum og frásagnarverðum ástarmálum. Davíð var fæddur í Betlehem og reyndist efnispiltur. Hann henti grjóti í hausinn á Golíat sem var kjaftagleiður Filistei, en Ísraelslýður átti í útistöðum við þá þjóð eins og aðra nágranna sína. Golíat var tæpir fjórir metrar á hæð en fékk samt heilahristing út af steininum og varð að leggja sig. Davíð náði af honum höfðinu með sverði meðan hann lá fyrir, hlaut fyrir það mikið lof og var tekinn í þjónustu Sál konungs.

Þegar um þetta leyti voru Ísraelsmenn afar einkennilega innréttaðir félagslega. Það fór til dæmis í taugarnar á þeim að nágrannar þeirra, Filistearnir, voru ekki umskornir, eins og það káfaði eitthvað upp á þá. Þegar Míkal konungsdóttir varð skotin í Davíð og hann í henni, þá sagði Sál pabbi hennar að Davíð mætti eiga hana ef hann færði sér forhúðir af eitt hundrað Filisteum. Ekki þurfti að reka á eftir Davíð því eftir litla stund hafði hann náð saman stórum bing af illa þefjandi Filisteaforhúðum og taldi nú hundrað stykki fram fyrir konung, sumir segja tvö hundruð. Þannig eignaðist hann fyrstu konuna sína en þeirra samfarir urðu ekki góðar.

Davíð var samt í uppáhaldi hjá Guði og á mikilli siglingu pólitískt. Hann varð konungur Ísraelsmanna eftir Sál, lagði borgina Jerúsalem undir ríkið kringum árið 1000, fyrir Krist vitaskuld, og sigraði bæði Filistea og Móabíta. Til að herinn stirðnaði ekki hóf hann þá nýjan ófrið við Sýrlendinga og Ammóníta. Þeir höfðu móðgað Davíð með því að raka hálft skeggið af sendiherrum hans og klippa neðan af kápunum þeirra, þannig að þær náðu bara niður á miðjar rasskinnarnar. Þetta var þeim mun hrapallegra sem nærbuxur voru þá enn óuppfundnar og þótti mikil móðgun við utanríkisþjónustu Ísraela

Er Davíð eitt kvöldið sat í frægð sinni og Guðs uppáhaldi uppi á hallarþakinu sínu í Jerúsalem varð honum óvart litið yfir í næsta húsagarð og sá þar konu í baði. Nafni hans Stefánsson lýsti þessu nánar í kvæði:

Loftið var áfengt af ilmi.

Af hallarþakinu

þig ég sá.

Í lindinni lékstu þér nakin,

ljómandi af æsku og þrá.

Þá gleymdi ég guði og mönnum,

en syngjandi flaug

sál mín til þín.

Batseba, Batseba mín.

Hér þarf litlu við að bæta. Davíð fékk ekki við sig ráðið og var snar í snúningum. Hann frétti að þessi allsnakta nágrannakona sín héti Batseba Elíamsdóttir, væri gift hermanni að nafni Úría. Sá var einmitt að stríða við Ammóníta út af sendiherrarössunum svo Batseba var grasekkja eins og á stóð. Davíð lét sækja konuna og samkvæmt Samúelsbók „… lagðist hann með henni, því að hún hafði hreinsað sig af óhreinleika sínum; síðan fór hún aftur heim til sín.“ En þetta voru pillu-, lykkju- og verjulausir tímar og þarna kom undir slysabarn. Þegar Batsebu varð þetta ljóst mannaði hún sig upp í að láta Davíð nágranna sinn og konung vita. Davíð sá af visku sinni að nú væri of seint orðið að byrgja brunninn, en lét af kænsku sinni senda eftir Úría og setja hann í nokkurra daga orlof frá stríðinu. Hann reiknaði fastlega með að Úría mundi sænga hjá konu sinni og í fyllingu tímans halda að sjálfur ætti hann krógann. En Úría var einhver einkennileg blanda af skáta og KFUM-manni. Hann vildi ekki leggjast í mjúka hjónasæng meðan vinir hans og vopnabræður hýrðust kvenmannslausir á vígvellinum og gisti þess vegna allar næturnar hjá vörðunum úti fyrir hallarhliðinu. Kannski var hann bara kominn út úr skápnum.

Um síðir missti Davíð bæði vonina og þolinmæðina. Hann sendi Úría aftur á vígvöllinn og bað herforingjann að setja hann í fremstu víglínu þar sem Ammónítar kæmust ekki hjá því að drepa hann. Það gerðu þeir. Eftir stutta sorg flutti Batseba yfir götuna til Davíðs konungs. Jahve sem var þáverandi guð Ísraelsmanna og forveri Drottins almáttugs var hvorki smámunasamur né klígjugjarn, en þarna gekk Davíð þó alveg fram af honum. Þeir voru hver sem annar því Jahve hefndi sín með því að fyrirkoma blásaklausu barni þeirra Batsebu. Það þótti þeim Davíð og Batsebu vissulega miður en Önnur Samúelsbók upplýsir „Og Davíð huggaði Batsebu konu sína, og hann gekk inn til hennar og lagðist með henni, og hún ól son, og hann nefndi hann Salómó og Drottinn elskaði hann.“

Þar kom að jafnvel Davíð konungur varð gamall og æðakalkaður og þótt hann væri dúðaður í ullarbrók gat hann með engu móti haldið á sér hita. Fyrsta Konungabók upplýsir að til þess að fá í hann hita hafi falleg stúlka, Abísag frá Súnem, verið lögð undir sængina hjá honum, en þetta ráð átti að geta hlýjað köldum og gömlum körlum, jafnvel yngt þá upp. Sænska skáldið, Torgny Lindgren, - en hann þekkir vel til Batsebu og hefur skrifað um hana bók, - upplýsti að eftir 28 daga, þegar Davíð hvorki hlýnaði né yngdist, heldur skalf eins og hundur, hafi Abísag frá Súnem gefist upp og farið á fætur. Þá hafi Batseba, orðin roskin kona, smeygt sér úr kyrtlinum og undir sængina. og með það sama hætti Davíð að skjálfa. Þau lágu lengi þögul, hann með höfuðið á öxl hennar og hún hélt að hann hefði þegar gefið upp andann. En þá, alveg óvænt, hvíslaði hann: „ Þú ert fullkomin, Batseba mín, og það er ekkert að þér, ekki nokkur skapaður hlutur, nema þessi fullkomleiki.“ Þetta voru síðustu orðin sem Davíð konungur sagði í lifanda lífi hvað svo sem hann kann nú að hafa meint með þeim.

Gamla testamentið: aðallega I og II. Sam. II. Sam.11:4 og 12:24

Davíð Stefánsson frá Fagraskógi: Svartar fjaðrir. Helgafell, Reykjavík 1955. S. 125

Lindgren, Torgny: Bat Seba. Norstedts Förlag. Stokkhólmi 1984 S. 250