93. Heilagur Georg og drekinn

Það var á annarri öld eftir Krists burð, sumir segja í borginni Silena í Litlu-Asíu en aðrir nefna aðrar borgir og önnur lönd, að dreki kom að máli við kónginn sem réð borginni. Hann mælti á tungu heimamanna og kvaðst ætla að setjast að skammt utan borgarmúranna. Borgarbúar ættu að færa sér tvö lömb daglega því hann nennti ekki að standa sjálfur í eltingaleik við þrjóskar rollur, en ef það brygðist myndi hann spúa eitruðum eldi yfir borgina og tæpast þyrfti nokkur að kemba hærurnar eftir þann blástur. Borgarráði fannst erfitt að hafna þessu tilboði en þegar frá leið fór lömbunum að fækka því ærnar höfðu ekki undan að bera. Aðspurður kvaðst drekinn geta fallist á málamiðlun um blandaðan kjötrétt; eitt lamb á dag og einn krakka. Einhverjir riddarar báru sig þá til að ráðast á drekann en fórust óðara í þessari undarlegu eldslogandi andremmu sem drekinn blés að þeim. Borgarráð hafði nú forgöngu um eins konar happadrætti meðal foreldra, sem réttara væri að nefna óhappadrætti, um það hvert þeirra skyldi nú leggja til barn handa drekanum þann daginn. Dag nokkurn kom það í hlut konungs að fórna einkadóttur sinni, fagurri prinsessu og gjafvaxta, sem táknar að hún hafi verið á fermingaraldri. Um seinan rann nú upp fyrir kónginum að hann hafði gert mistök, því aldrei nokkurn tíma á að gera málamiðlun við hið illa. Prinsessan litla bjóst í sitt besta skart, því á þessum árum var enn stolt og reisn í konungakyni. Hún brá bandi um háls lambsins sem átti að verða samferða henni í gin ófreskjunnar þennan daginn og saman gengu þau að daunillum drekahellinum þar sem hálfnöguð bein barna og lamba og úldnandi kjöttægjur lágu á vellinum. Meinsemd og basl Nú kemur kristni riddarann Georg til sögunnar og mátti ekki seinni vera. Hann hafði ferðast lengi og víða án þess að vita hvert hann ætlaði né hvers vegna, en þegar hann mætti borgarbúum á flótta og sá fagra prinsessu svo grátt leikna, þá varð honum hvort tveggja ljóst. Hann bað nú Guð að hjálpa sér að ráða niðurlögum drekans. Eftir það urðu þeir óttalausir báðir, hann og stríðsfákurinn, og svo handfljótur var Georg að stinga lensunni í háls drekanum að hann náði ekki að blása eldslogum. Lensan gekk af skaftinu og sat föst í hálsinum og allur kraftur var úr ófreskjunni. Georg bað prinsessuna að bregða bandinu, því sem áður var á lambinu, um háls drekanum og saman teymdu þau hann inn í Silenu-borg. Þar spurði Georg borgarbúa hvort þeir vildu ekki gerast kristnir ef hann dræpi drekann í staðinn. Þeir játtu því, enda gátu þeir eins búist við að Georg sleppti drekanum ella lausum. Ef hér væri um ævintýri að ræða hefði Georg fengið prinsessuna til eignar, en þetta er svonefnd heilagra manna saga, og sá er munurinn að hann hvarf á braut, sami piparsveinninn og hann kom, til að berjast fyrir framgangi kristninnar hvar sem því yrði við komið. Þetta er sagan af heilögum Georg eins og farið var að segja hana á síðmiðöldum. Til er dreka- og prinsessulaus eldri útgáfa. Þar er Georg afkastamikill trúboði sem sneri 30.900 heiðingjum til kristni, en fyrst og fremst er hann þó píslarvottur trúarinnar. Áður fyrr þóttu þeir menn óborganlegir sem heiðingjar píndu fyrir að vera kristnir en langbestir þó ef illmennin leyfðu þeim að velja milli lífgjafar og trúarinnar og þeir kusu umhugsunarlaust að vera drepnir. Sögur af þannig mönnum stöppuðu áður fyrr stálinu í veiklundað fólk sem nú á dögum fær í staðinn pillur. Georg tók öðrum píslarvottum fram, því Guð hafði þann sið að vekja hann einlægt upp frá dauðum þegar pínslirnar höfðu gert út af við hann, svo hann var ekki einnota heldur gat hann beðið píslarvættisdauða margoft á sömu ævinni. Í krafti þessara sagna fékk heilagur Georg mikinn og alþjóðlegan frama í dýrlingahópnum, og það var ekki síst í austurkirkjunni sem honum var fenginn veglegur sess í sagnahefð og kirkjulist. Vinsældir hans má nokkuð marka af því hversu algengt varð að drengir væru heitnir eftir honum, en nöfnin Giorgio, Jorge, Georges, Jörgen, Jurij, Göran og Yrjö eru nokkrar þjóðlegar útgáfur af heiti hans. Helgimyndirnar af heilögum Georg í litlu kirkjunni bak við sjúkrahúsið í Kladovo voru orðnar sótugar af kertunum sem höfðu ósað þar ár eftir ár. Þar sést Georg stinga drekann, en áhorfandinn veit að eiginlega er myndin ekki af því, heldur af hinu góða að sigra hið illa og frelsa þá sem illskan hefur haft í gíslingu. Og sé áhorfandi athugull tekur hann eftir því að svona mjó lensa gæti aldrei gert út af við svona mikinn dreka, nema fyrir það að Guð sjálfur hefur hönd á henni. Og á einum íkoninum í kirkjunni í Kladovo sást raunar þessi sama hönd koma niður úr skýjunum og blessa atburðarásina.