9 - Vertu fyrirmynd

Þú sem pabbi ert ein helsta fyrirmynd barna þinna. Hvað þú gerir og segir skiptir meira máli en hvað íþróttahetjur, leikarar eða tónlistarmenn gera og segja. Auðvitað hafa hetjurnar áhrif og börnin læra góða og stundum minna góða hluti af þeim. En þau læra meira af þér, sem ert í kringum þau allt árið um kring. Þau læra mest af því sem þú gerir. Það hefur meira vægi en það sem þú segir, ef það er misræmi þar á milli. Það hefur til dæmis litla þýðingu að tala alla daga við börnin um mikilvægi þess að hreyfa sig og leika sér úti í stað þess að hanga í tölvunni, ef þú sjálfur hangir í tölvunni alla daga og ferð aldrei út nema út í bíl til að keyra á milli staða. Ekki upplifa þetta sem pressu. Hugsaðu frekar um það að vera fyrirmynd sem jákvætt aðhald. Tækifæri til þess að verða betri útgáfa af sjálfum þér. Það er enginn fullkominn, en svo lengi sem maður reynir alltaf að bæta sig, læra af mistökum sínum og gera betur í dag en í gær, þá er maður á réttri leið. Ég hvet þig til þess að taka hlutverkinu sem fyrirmynd alvarlega og sinna því vel. Ef þú gerir það ertu að leggja grunn að því að börnin þín verði jafngóðir eða betri einstaklingar en þú. Því betri fyrirmyndir sem við foreldrar erum, því betur lítur framtíðin út fyrir börnin okkar og síðan þeirra börn. Þú telur, líka í stóra samhenginu. Ef þú ert góð fyrirmynd, þá ert þú að stuðla að aðeins betri heimi. Hvernig er pabbinn svo góð fyrirmynd? Með því lifa eftir gildum sínum. Það er að segja ef gildin eru góð og heilbrigð. Pabbinn er áfram fyrirmynd ef gildin eru slæm, en þá auðvitað slæm fyrirmynd. Ef þú ert latur, frekur, tilætlunarsamur, óheiðarlegur og skapvondur og hegðar þér samkvæmt því, ertu að kenna börnunum þínum sömu gildi. En, ég hef enga trú á því að þú sért þannig pabbi. Þú værir ekki að lesa þessa bók ef svo væri. Það kannski dorma einhver neikvæð gildi í þér, en ekki hafa stórar áhyggjur af því. Þegar þú ert búinn að átta þig á því að þau séu þarna, ertu um leið búinn að uppgötva tækifæri til að bæta þig. Það er góð hugmynd að taka stöðuna á sjálfum sér öðru hverju. Velta því fyrir sér hvaða góðu gildi skipti mann mestu máli í lífinu og meta svo hvort maður lifi og hegði sér í samræmi við þau. Það er af nógu að taka þegar kemur að góðum gildum. Ég var starfsmaður hjá Rauða krossinum í tvö ár, vann að uppbyggingu í neyðarvörnum. Ég hafði ekki mikið kynnst Rauða krossinum áður, mitt sjálfboðaliðastarf hefur alla tíð tengst íþróttum. Það var því mjög áhugavert fyrir mig að kynnast sjálfboðaliðum Rauða krossins, miklu hugsjónafólki sem er tilbúið að setja mikinn tíma og orku í að aðstoða þá sem minna mega sín og þá sem lenda í áföllum af ýmsum toga. Mikil áhersla er lögð á sálrænan stuðning og áfallahjálp. Þetta er annar vinkill en ég hafði kynnst áður og ég ber mikla virðingu fyrir öllum þessum öflugu sjálfboðaliðum sem eru svo mikilvægir hverju samfélagi. Íþróttir ganga líka út á að vinna með fólk á öllum aldri, bæta líf fólks með hreyfingu. Byggja upp einstaklinga og lið, gera fólk hraustara, heilbrigðara og öflugra. Tilbúnara til þess að tækla mismunandi aðstæður og takast á við áföll. Því heilbrigðari og hraustari sem maður er, því betur er maður í stakk búinn til að bregðast við óvæntum áskorunum og uppákomum. Það sem stundum vantar í íþróttirnar, sérstaklega ef þær eru mjög keppnismiðaðar, er umhyggja fyrir þeim sem minna mega sín. Sigur og verðlaun skipta stundum of miklu máli. Menn gleyma gjarna fljótt þeim sem tapa og þeir geta orðið afgangs. Á sama hátt vantar stundum í sjálfboðaliðahreyfingar á borð við Rauða krossinn skilning á mikilvægi þess fyrir sjálfboða að vera í góðu standi, líkamlega og andlega. Áherslan er öll á þá sem þarf að hjálpa og menn gleyma oft sjálfum sér. Það gengur ekki upp til lengri tíma, það eru mörg dæmi til um sjálfboða sem brenna hratt út við að hjálpa öðrum án þess að passa upp á sjálfa sig. Hvernig tengist þetta þér sem pabba og fyrirmynd? Jú, til þess að vera góð fyrirmynd fyrir börnin þín og sinna þeim vel, þá þarftu að taka ábyrgð á eigin heilsu og velferð. Það er ekki nóg að hugsa bara um þau og gera eitthvað fyrir þau. Bókin snýst nákvæmlega um þetta, að vera heilstæð fyrirmynd. Taka ábyrgð á eigin heilsu, hreyfa sig, æfa reglulega, borða hollt og gott og sofa vel. Vera góður við móðir barna þinna. Sýna maka þínum ást og umhyggju, taka þátt í heimilislífinu og styðja hann í því sem hann tekur sér fyrir hendur. Njóta þess að vera pabbi. Leiðbeina og kenna börnunum þínum, leika við þau, vera hress og skemmtilegur, veita þeim athygli. Sýna þeim að það sé hægt að afla tekna án þess að vera alltaf í vinnunni og hvernig hægt sé að fá mikið út úr því einfalda í lífinu. Rækta áhugamál þitt og þar með hvetja börnin til þess að finna sér heilbrigt áhugamál sem gerir líf þeirra enn skemmtilegra. Ég hef íþróttaáhugann beint frá pabba og hann beint frá pabba sínum. Afi Ingimundur var bóndi í Bjarnarfirði á Ströndum, hann og amma Inga voru þar með búskap. Hún var mikill töffari þegar hún stýrði heimilinu, fimm stráka mamman. Fyrir utan heimilisfólkið voru alltaf einhverjir í sveit og einhverjir gestir. Hin amma mín, amma Sigrún, á Vatnsnesi í Húnvatnssýslu var í svipuðu hlutverki. Mörg börn og fullorðnir sem þurfti að fæða og klæða alla daga. Ég held að hlutverk húsmæðra í sveitum í gamla daga sé mjög vanmetið, þær báru ábyrgð á öllu sem gerðist innandyra og þurftu sömuleiðis að vera klárar í að taka að sér útiverk þegar þess þurfti. En aftur að íþróttatengunni sem hefur gefið mér svo mikið. Afi á Ströndum lagði mikla áherslu á að menn ættu að rækta líkamann og stunda holla hreyfingu. Ekki bara vinna, borða og sofa. Hann tók þátt í að byggja sundlaug, æfði glímu og frjálsar íþróttir og lagði mikla áherslu á strákarnir hans gerðu það líka. Hann var léttbyggður en mjög hreyfanlegur, ég man eftir því þegar ég var smágutti að sjá hann glíma við einn af sonum sínum. Sá sveiflaði honum í kringum sig, en alltaf lenti afi á fótunum, lét aldrei ná sér niður. Pabbi minn ólst þannig upp við að íþróttir væru eðlilegur hluti af daglegu lífi og hefur sjálfur stundað einhverjar íþróttir sjálfur alla tíð síðan. Í dag fer hann í golf, bandí og karlaleikfimi í Árbænum. Hann var lengi í fótbolta og körfubolta en þurfti að hætta því vegna hnjávandamála. Ég man eftir því sem strákur að fara með honum í fótbolta með Strandamönnum. Sat á hliðarlínunni og fylgdist spenntur með, man ennþá eftir lyktinni í gamla íþróttahúsinu þar sem þeir spiluðu einu sinni í viku. Hann studdi mig svo þegar ég var í körfu og fótbolta í yngri flokkunum, var einn af fáum pöbbum sem fór með í æfingaferðir og hjálpaði til við að halda utan um starfið. Auðvitað eru mömmur líka fyrirmyndir fyrir börnin sín, hvort sem þau eru strákar eða stelpur. Það sem ég hef mest lært af mömmu minni er líklega að trúa á sjálfan mig, þora að dreyma og prófa nýja hluti. Hún ólst upp í sveit eins og pabbi, en fann sig aldrei almennilega í sveitastörfunum. Langaði að verða fín frú í Reykjavík. Sem hún síðan auðvitað varð. Hún er alltaf að pæla í einhverju spennandi, er fljót að tileinka sér nýjungar og mjög hjálpsöm. Pabbi hennar, afi Guðjón, skrifaði mikið og var stöðugt að leita leiða til þess að bæta umhverfi sitt. Hugsanlega hefði hann ekki átt að vera bóndi alla sína tíð. Ég held að hann hafi haft meira gaman að skrifunum og sveitastjórnarverkefnunum sem hann tók virkan þátt í. Sem tengir mig við drauma. Mér finnst mikilvægt sem fyrirmynd að láta bæði litla og stóra drauma rætast. Njóta dagsins og láta sig um leið hlakka til morgundagsins. Kenna börnunum þannig að gera það sama.