11. kafli - Daginn eftir

Sveitin var í uppnámi. Fólk safnaðist saman og þau þurftu að endurtaka frásögnina hvað eftir annað í minnstu smáatriðum. Íbúar dalsins hlustuðu alvarlegir á og ræddu málin ákaflega. Gígja og Krúsa voru daufar í dálkinn og Máni dró sig í hlé bak við hús með pjötlu. Þetta var einum of mikið fyrir hann.

Kisi stökk upp á þak og ávarpaði hópinn með miklum tilþrifum:

- Ófreskja þessi var hin ógurlegasta. Hún var á hæð við þrjá hávaxna karlmenn. Og sterk var hún! Kisi hallaði sér fram ábúðarmikill. Hún reif upp tré með rótum og kastaði því svo langt að það hvarf sjónum okkar. Hún var klædd brynju og vopnuð sverði á lengd við meðalmann. Ég hef ekki enn sagt frá öxi hennar … Kisi horfði yfir andaktugan hlustendahóp sinn.

- Kisi! Gígja þreif hann harkalega niður.

- Láttu mig vera, sagði Kisi og braust um. Ég hef ekki lokið frásögninni.

- Hættu þessu! Hún var með grátstafinn í kverkunum.

Það var komin ókyrrð á hópinn. Augljóst var, að fólk var vantrúað á frásögn Kisa.

- Þetta er ekki alveg rétt hjá honum, sagði Gígja afsakandi. Risinn var ekki í brynju … en … hann var alveg hræðilegur … Hún þurrkaði tár úr augnakrókunum og saug upp í nefið. Konurnar í dalnum söfnuðust að henni og reyndu að hugga hana. Hann tók hana og við gátum ekkert gert! Og nú hágrét Gígja.

Það sló þögn á hópinn. Allir hugsuðu um Silfurdögg. Hversu góð hún var og falleg. Silfurdögg, sem verið hafði hvers manns hugljúfi. Og henni hafði verið rænt af ógurlegum risa!

* * * * *

Risinn kom ekki til hallarinnar fyrr en birta tók af degi. Hann hafði borið Silfurdögg undir handleggnum alla nóttina. Hún hossaðist upp og niður og reif sig á greinum á leiðinni gegnum skóginn. Því varð hún fegin þegar risinn lét hana loks niður. En hún riðaði til á meðan hún var að venjast því að hafa fast undir fótum sér.

- Elsku dúfan, risinn beygði sig niður og strauk henni um hárið. Ósköp eru að sjá hana. Þú ert rifin og blóðug.

Silfurdögg fylltist ógeði og hörfaði aftur á bak þegar horugt andlit risans kom alveg upp að henni.

- Sona, sona, ég ætlaði bara að vera góður við þig.

- Láttu mig vera! æpti Silfurdögg.

- En fagra mær! Risinn strauk skítugum krumlunum um vanga hennar. Vertu nú góð! Silfurdögg klígjaði og vatt sér undan.

En nú kom nornin inn í salinn og horfði á Silfurdögg með fyrirlitningu.

- Hvað er þetta? hrækti hún út úr sér. Risinn hrökk við.

- Kæra frú. Ég … ég ….

- Þú hvað? Nornin var æfareið. Hvað ætlarðu að gera við þetta? Og nornin benti á Silfurdögg sem ætlaði að hníga niður á gólfið af skelfingu.

Risinn féll á kné og sagði auðmjúklega:

- Náðuga frú … ég, svo stóðu orðin í honum.

- Þú! Þú ert heimskingi. Réttast væri að ég breytti henni í mús. Silfurdögg fékk gæsahúð og vafði sjálfa sig örmum.

- Í mús? En virðulega frú! Ég elska hana! Risinn horfði skelfdur á nornina.

Nornin lyfti ljósu hári Silfurdaggar frá bláum, skelfdum augunum og skoðaði hana vandlega.

- Hún er svo sem snotur, sagði hún svo. Risinn horfði biðjandi á hana.

- Lokaðu hana inni! sagði nornin og hvarf á braut.

Svört og grimm nornin leið eftir hvítu marmaragólfinu, milli gullmuna, útskorinna og bólstraðra húsgagna og þykkra flostjalda. Hún kleif fornfálegan hringstigann snarlega og tók strax til við að sjóða göróttan drykk og stunda annan svartagaldur þegar hún kom inn í turnherbergið. Herbergið fylltist af eiturgufum og særingaþulum sem bárust út um gluggann og niður í dalinn.

* * * * *

- Kæru félagar! Kisi var aftur kominn upp á þak. Ég bið auðmjúklega afsökunar ef mér hefur orðið það á að ýkja örlítið. En nú verðum við að ræða viðbrögð okkar við þessu alvarlega máli. Það verður að frelsa ungfrúna. Er hér ekki einhver hugprúður yngissveinn sem hefur hug á að drepa risann og bjarga henni? Það fór kliður um hópinn og ungu piltarnir litu hver á annan. En skyndilega sperrti Kisi eyrun, hárin risu á hnakka hans og hann þefaði út í loftið.

Allt í einu fann Gígja að hún var dauðþreytt. Þetta hafði verið erfið nótt, hún þyrfti að leggja sig. Hún geispaði og tók þá eftir því að það gerðu fleiri. Allt í kringum hana geispuðu sveitungar hennar. Krúsa var meira að segja lögst á jörðina og sofnuð.

Kisi stökk upp á axlir hennar og klóraði hana.

- Hættu þessu! Gígja geispaði. Ég ætla að leggja mig.

- Þú leggur þig ekki neitt, ungfrú mín góð, hvíslaði Kisi í eyra hennar.

- Jú, ég er svo syfjuð. Hún sá, að hver á fætur öðrum lagðist niður og sofnaði.

- Þú ert ekkert syfjuð, mjálmaði Kisi inn í eyra hennar.

- Jú víst, og ég ætla að sofa. Hún ætlaði að leggjast en þá klóraði Kisi hana.

- Hvað ert' að gera? Hún reyndi að þrífa köttinn af sér en hann læsti klónum í hana.

- Nú kemur þú upp í fjall, hvíslaði Kisi. Upp í fjall… upp í fjall, bergmálaði í eyra hennar.

Eins og í leiðslu lagði hún af stað. Hún gekk bak við hús og þar lá Máni sofandi. Hún lagði af stað upp hæðina og gekk hærra og hærra.

- Ég er svo þreytt, sagði hún, má ég ekki leggja mig? Svo förum við á eftir.

- Þú kemur upp í fjall, hvíslaði Kisi í eyra hennar. Upp í fjall … upp í fjall.

Hún gekk lengi lengi. Hún klofaði yfir grjót og plampaði ofan í læki án þess að taka eftir því hvar hún steig.

Ofar og ofar og hún geispaði stöðugt. Allt í einu fann hún vindhviðu og heyrði vængjaþyt. Fugladrottningin settist við hlið þeirra, einhvern veginn tókst henni að komast á bak og alltaf hékk Kisi í henni. Og fyrr en varði svifu þau upp í hreiður fugladrottningarinnar.

- Alveg var þetta voðalegt, sagði Kisi, losaði takið og stökk upp í hreiðrið. Og ég sem ætlaði aldrei að fljúga aftur. Það er ekki kyni mínu náttúrlegt að fljúga. Gígja bar hönd að enni sínu rugluð. Hún var ekki lengur syfjuð.

- Mig sársvíður í axlirnar, sagði hún við Kisa. Þú þarft alltaf að vera að klóra mig.

- Ég biðst afsökunar, kæra ungfrú, svaraði Kisi. Síst af öllu hef ég hug á að meiða svo ágæta stúlku sem þú ert. En þetta gerðist vegna kringumstæðna.

- Kringumstæðna? Hún kleif inn í hreiðrið og tók þá eftir að það hafði fjölgað hjá fugladrottningunni. Gráfiðróttur ungi gapti eftir mat og fugladrottningin stakk upp í hann dauðri mús. Unginn hlaut að vera á stærð við Krúsu.

- Ég verð að játa á mig þann veikleika, sagði Kisi um leið og hann stakk sér í fang Gígju, að mér er ekki um að vera nálægt óvitanum, og hann benti á ungann. Hann virðist vera svangur.

Gígja brosti og strauk Kisa eins og hún hafði svo oft gert meðan allt lék í lyndi. Síðan hafði margt gerst. Svo kveinkaði hún sér. Hún hlaut að vera rifin til blóðs eftir köttinn.

- Mér þykir fyrir því að hafa verið svo harkalegur, hvíslaði Kisi mjúkri röddu í eyra hennar. Það veit trúa mín að ég gerði það ekki með glöðu geði.

- En ég skil þetta ekki, svaraði hún aum. Ég skil ekki neitt lengur.

- Það er engin furða, malaði Kisi. Engin furða.

- Af hverju sofnuðu allir? spurði Gígja rugluð. Svona allt í einu?

- Já, af hverju skyldu allir hafa sofnað? svaraði Kisi. Það var sannarlega dularfullt. Og hann sleikti vanga hennar og lokaði augunum kelinn.

Degi var tekið að halla þegar Kisi ákvað að tímabært væri að snúa aftur. Sveitin var öll sofandi. Fólk og dýr lágu út um allt og í ýmsum stellingum. Gígja stiklaði milli sofandi sveitunga sinna og tók í öxl Krúsu, sem svaf værum svefni fyrir framan húsdyrnar. Krúsa opnaði augun, geispaði og teygði úr sér.

- Mikið svaf ég vel, sagði hún.

- Heldur betur, svaraði Gígja. Það sváfu fleiri vel, bætti hún við og benti á sofandi fólkið. Sumir voru þó farnir að rumska og það leið því ekki á löngu þar til flestir gestir þeirra voru sestir upp. Kisi stökk aftur upp á húsþak.

- Gott fólk, sagði hann, má ég biðja um athygli ykkar. Allra augu beindust að Kisa og hann hélt áfram. Mig langar til að halda áfram þar sem frá var horfið. Við ræddum um hvarf ungfrú Silfurdaggar. Er ekki staddur hér hugprúður yngissveinn sem hefur hug á að bjarga henni?

Það fór kliður um hópinn og hver leit á annan.

- Kæru fundarmenn, hóf Kisi aftur upp raust sína. Ég auglýsi eftir þeim sem vill bjarga fegurstu stúlku dalsins, henni Silfurdögg, frá ófreskjunni.

- Hvað er kötturinn að tala um? sagði einhver.

- Nú er hann alveg orðinn vitlaus, sagði annar.

- Hvað er ég annars að gera hér? sagði sá þriðji.

Það þýðir ekki að hanga hér, ég þarf að fara að sinna skepnunum.

Gígja horfði ráðþrota á eftir sveitungum sínum þar sem þeir gengu í smáhópum niður í dalinn, hver á leið til síns heima. Voru þeir búnir að gleyma Silfurdögg? Krúsa ætlaði á flæking með Mána.

- Bíddu! Gígja þreif í hönd hennar. Af hverju létu allir svona?

- Ha? Krúsa skildi ekkert hvað Gígja var að fara. Gígja horfði fast á systur sína.

- Ert þú líka búin að gleyma Silfurdögg? stundi hún loks upp.

- Hvaða Silfurdögg?

- Henni Silfurdögg, sagði Gígja skelfingu lostin.

- Ég veit ekki hvað þú ert að tala um, sagði Krúsa. Bless, við erum farin. Og Krúsa og Máni hlupu í burtu.

- Það eru allir búnir að gleyma henni, æpti Gígja örvingluð.

- Það er sannarlega undarlegt, svaraði Kisi, sem allt í einu var kominn til hennar.

- Af hverju man enginn neitt?

- Af hverju ætli það sé? svaraði Kisi, og Gígju fannst einhver dularfullur blær vera í rödd hans.

- Var það út af því að allir sofnuðu?

- Það skyldi þó ekki vera þess vegna?

- Hvernig geta allir gleymt á því að sofna?

- Já, hvernig er það hægt? Kisi bar loppuna yfir augun og horfði í átt til hallarinnar.

Gígja þagði nokkra stund. Hún varð að hugsa. Hún varð að skilja. En það var eitthvað hræðilegt við það að hugsa. Henni gæti dottið eitthvað í hug sem hún vildi ekki vita. Og Gígja leit einnig til hallarinnar, langt í fjarska.

- En það verður að gera eitthvað! sagði hún loks.

- Já, Kisi hallaði undir flatt. Það verður að gera eitthvað.

- Það er ekki bara hægt að gleyma henni.

- Nei, það er ekki hægt.

- Það verður að bjarga henni!

- Já, og hver getur gert það? Kisi horfði stórum augum á Gígju. Hver getur bjargað henni?