Vil, finnst og ætla

Ég vil, ég vona, ég ætla, mér finnst, mér þykir, mér líkar, mig langar og svo framvegis

„Ég vil“ er eins og „I want“ á ensku eða „Ich will/möchte“ á þýsku. Til dæmis:

Ég vil fá morgunmat. Ég vil að það verði gott veður á morgun.

„Ég ætla“ er bara hægt að segja um eitthvað sem maður vill gera, ekki um eitthvað sem maður vill að gerist, en getur ekki gert sjálfur. Maður getur ætlað að gera eitthvað það er að segja . Maður getur sagt: „Ég ætla að fara út núna”, en maður getur bara sagt „Ég vil“ um hluti sem maður stjórnar ekki sjálfur. Til dæmis „Ég vil að Jón Jónsson vinni kosningarnar“ eða „Ég vil að það verði frí á morgun“. En ég gæti sagt: „Ég ætla að kjósa Jón Jónsson í kosningunum“ eða „Ég ætla að taka mér frí á morgun“. Það þýðir í raun nokkurn veginn það sama að segja „Ég ætla“ og „Ég er búinn að ákveða að“.

„Mér finnst“ og „Mér þykir“ þýða eiginlega það sama. „Mér finnst fótbolti leiðinlegur“ er alveg eins og að segja „Mér þykir fótbolti leiðinlegur“. Það er eiginlega alltaf hægt að segja „Mér finnst“ í staðinn fyrir „Mér þykir“ og „Mér þykir“ í staðinn fyrir „Mér finnst“.

Ef maður segir „Ég hugsa“ á íslensku, þá er það ekki notað alveg eins og á ensku. „Ég hugsa“ er eiginlega bara notað um hvað maður heldur að sé rétt eða eigi eftir að gerast. Maður getur til dæmis sagt „Ég hugsa að það eigi eftir að rigna bráðum, af því það er svo mikið af skýjum á lofti“ eða „Ég hugsa að ernir þurfi að éta meira en fálkar, af því ernir eru stærri“.

Það er algengara að segja “Ég held að” í staðinn fyrir að segja “Ég hugsa að”. „Ég held að það eigi eftir að rigna bráðum, af því það er svo mikið af skýjum á lofti“ eða „Ég held að ernir þurfi að éta meira en fálkar, því ernir eru stærri “.

Það er líka hægt að segjast hugsa um eitthvað. “Ég hugsa oft um vinnuna mína þegar ég er heima” eða “Ég hugsa um fjölskylduna mína þegar ég er ekki heima”.

Ef maður talar um tilfinningu eða smekk, þarf maður að nota „Mér finnst“ eða „Mér þykir“. Dæmi: „Mér finnst bananar góðir á bragðið“, „Mér þykir gaman að horfa á bíómyndir“.

Það er hægt að segja „Mér líkar þetta“ og „Mér líkar þetta ekki“. Oft segir maður líka t.d. :

„Mér líkar við hann“, „Mér líkar ekki við hann“, „Mér líkar vel við hann“, „Mér líkar illa við hann“. Að segja „Ég kann að meta þetta“ er eiginlega það sama. Maður segir: „Mér líkar við“ samt meira um fólk og „Mér líkar“ meira um það sem er að gerast: „Mér líkar vel við Stefán“, „Mér líkar ekki hvernig laun á Íslandi hafa verið að lækka“.

Við notum samt ekki það mikið „mér líkar“ í íslensku og segjum miklu oftar „mér finnst“ og „mér þykir“. Til dæmis „mér þykir kínverskur matur góður“, „mér þykir körfubolti skemmtilegur“, „mér finnst sterkur matur vondur“, „mér finnst íshokkí ekki skemmtilegt“.

Að líka við / líka vel við einhvern er samt ekki notað yfir rómantískar tilfinningar. Þá segir maður til dæmis (ef þetta er kona) „Ég er hrifinn af henni“, „Ég er skotinn í henni“ (óformlegt), „Ég er ástfanginn af henni“, (en ef þetta er maður) „Ég er hrifinn af honum“, „Ég er skotinn í honum“ (óformlegt), „Ég er ástfanginn af honum“

Ef maður er að tala um íþróttir, listir og mat, segir maður frekar „Mér finnst“ og „Mér þykir“. Til dæmis: „Mér þykja melónur vondar“, „Mér finnst gaman að spila fótbolta“.

„Mig langar“ er notað um eitthvað sem maður vill og stundum er hægt að nota það eins, en „Mig langar“ er ekki eins sterkt. „Mig langar í súkkulaði“ er eiginlega eins og að segja „Ég vil súkkulaði“. „Ég vil súkkulaði“ getur samt hljómað frekara og ákveðnara en „Mig langar í súkkulaði“. Það getur verið kurteisara að segja „Mig langar í“ en „Ég vil“.

Á ensku myndi þetta vera merkingin.

„Ég vil“ = „I want“

„Ég ætla að“ = „I intend to“

„Mér finnst“ / „Mér þykir“ = „I think“ (but only if it´s something I feel)

„Ég hugsa að“ = „I think“ (but only if it´s my opinion or intellectual stance)

„Mér líkar þetta“ / „Mér líkar við þetta“ = „I like this / This is to my liking“

„Mér líkar við (einhvern)“ = „I like (someone)“ - not romantically though

„Ég er hrifinn af henni/honum“ = „I am taken by her/him (romantically)“

„Ég er skotinn í henni/honum“ = „I have a crush on her/him“

„Ég er ástfanginn af henni/honum“ = „I am in love with her/him“

„Ég kann að meta þetta“ = „I can appreciate this“ („I know how to appreciate this“)

„Mig langar að“ = „I want to“, but more in the sense: „I long to“

„Mig langar í“ = „I want (something)“ but more in the sense „I long for (something)“

Athugasemdir og viðbætur frá Katrínu Mixa, sem eru ekki lesnar:

Kannski bæta við að það eigi ekki við um skoðun eða smekk, ólíkt ensku. Líka hægt að bæta við að það sé sama og að segja "ég held" (sem reyndar er algengara).

Maður segir samt, ég hugsa um þig eða ég hugsa mikið. Þannig myndi ég segja að það væri ekki alveg rétt að það sé bara notað um það sem maður heldur að sé rétt eða eigi eftir að gerast.