#016: Αρχιτεκτονική, περιβάλλοντική συνείδηση και ποιότητα ζωής, εκτίμηση του έργου μου.
Μεγάλωσα σε μια μονοκατοικία στα περίχωρα του Ηρακλείου Κρήτης.
Σε μια μονοκατοικία που έχει πολύ μεγάλη αυλή
και είχε πολλά άχρηστα πράγματα
και τα παιχνίδια μας βέβαια, επειδή δεν είχαμε παιχνίδια, ήταν να παίζουμε με τα άχρηστα πράγματα,
δηλαδή ξύλα,
ντενεκέδες, ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς.
Μου άρεσε γενικά να ηγούμαι
της παρέας μου.
Και μου άρεσε γενικά
να δημιουργώ σενάρια
παιχνιδιών.
Μου άρεσαν άρεσαν επίσης οι κατασκευές
Από όλα όσα θυμάμαι... Όταν με ρωτούσαν τι θέλω να γίνω έλεγα να χτίζω σπίτια.
Δεν ήξερα βέβαια...
...να πω αρχιτέκτονας. Έλεγα να χτίζω σπίτια.
Δεν ήμουν καλός μαθητής και δεν υπήρχε περίπτωση να περάσω
στο ελληνικό πολυτεχνείο εκείνη την εποχή,
άρα η μόνη διέξοδος ήταν να φύγω στο εξωτερικό.
Έφυγα στο εξωτερικό, σπούδασα Αρχιτεκτονική,
ήμουνα πολύ καλός φοιτητής.
Εργάστηκα, έκανα μεταπτυχιακά,
άλλα μεταπτυχιακά, γενικά δηλαδή μου άρεσαν οι σπουδές.
Αποφάσισα να εργαστώ, εργαζόμουν πολύ σκληρά
σε διάφορα γραφεία στη Γαλλία.
Και σε κάποια φάση
αποφάσισα να γυρίσω στην Ελλάδα, χωρίς να μετακομίσω όμως.
Δεν παρασύρομαι από μεγάλες αποφάσεις , δηλαδή έρχονται από μόνα τους τα πράγματα.
Γύρισα στην Ελλάδα και είπα ότι αν θα μ' αρέσει, θα παραμείνω.
Αν δε μ' αρέσει, θα φύγω. Γύρισα και άργησα να ξανά φύγω στη Γαλλία,
τα πράγματα μου όμως ήταν στην Γαλλία. Και ήρθανε σιγά σιγά, σταδιακά.
Και κάπως έτσι εγκαταστάθηκα στην Ελλάδα.
Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι πάντα μου άρεσε να δημιουργώ το δικό μου περιβάλλον,
δηλαδή στο δωμάτιο μου
στη Θεσσαλονίκη, όταν μετακομίσαμε στη Θεσσαλονίκη,
το κρεβάτι μου, το κομοδίνο μου
ήταν φτιαγμένα από εμένα με φτηνά υλικά.
Ακόμα και τούβλα έβρισκα στον δρόμο και τα μάζευα,
αλλά δεν ήθελα... ήθελα αυτό που...
...στο οποίο κατοικώ να είναι φτιαγμένο απ' τα χέρια μου.
Είναι γεγονός ότι στην Αρχιτεκτονική
επειδή ακριβώς πρόκειται για
οικοδόμηση αστικού περιβάλλοντος
εκ των πραγμάτων
καταλαμβάνει ένα τμήμα γης
σε μεγάλο βαθμό το στεγανοποιεί.
Στις πόλεις μας πολλές φορές
σχεδόν 100%.
Κάπου αλλού είναι λιγότερο
και αυτό που είναι πολύ σημαντικό είναι:
Πρώτον: Να προσπαθήσουμε από εδώ και πέρα να
απελευθερώνουμε χτισμένη γη
για να επαναφέρουμε
το χώμα, να επαναφέρουμε τη φύση.
Όταν, δε, χτίζουμε ένα κτήριο
θα πρέπει να προσπαθούμε
με κάποιον τρόπο να ανακτούμε αυτό το...
το κομμάτι γης, είτε σε ύψος
είτε σε διαμορφωμένο δώμα,
είτε σε τμήμα του θα είναι διαμορφωμένος κήπος.
Πάντως, θα πρέπει να σταματήσει αυτή...
...η πυκνή δόμηση,
αυτή η στεγανοποίηση της γης
και όταν διαμορφώνουμε δημόσιο χώρο
επειδή ακριβώς εκεί έχουμε τέτοιου είδους δυνατότητες
να προσπαθούμε όσο γίνεται να μην πλακοστρώναμε,
να μην βάζουμε πλάκες, να αφήνουμε το χώμα, να αφήνουμε γενικά δηλαδή
αυτό που θα έλεγα να αναπνεύσει το χώμα,
να αναπνεύσει η γη.
Να επεξεργαστούμε δηλαδή αυτό το δέρμα της πόλης,
γιατί είναι ένα δέρμα αυτό.
Να επεξεργαστούμε το δέρμα της πόλης και να καταφέρουμε να επαναφέρουμε
την προηγούμενη κατάσταση.
Μόνο τα ευεργετικά πλεονεκτήματα που μπορούμε να έχουμε, γιατί πραγματικά
έτσι μπορούμε να ζήσουμε με καλύτερο τρόπο.
Αποδείχθηκε ότι,
μετά από μια έρευνα που έγινε στο Σικάγο,
ότι οι κατοικίες οι οποίες είχαν
μεγάλο περιβάλλοντα χώρο, είχανε χώρους πράσινου τριγύρω,
είχανε λιγότερα προβλήματα ασφάλειας και εγκληματικότητας
από ότι άλλες
περιοχές οι οποίες ήτανε
πυκνοδομημένες, πυκνοχτισμένες, με λίγο πράσινο.
Δεν είχα φανταστεί ότι το πράσινο
μπορεί επίσης να αυξήσει
την ασφάλεια, να μειώσει την εγκληματικότητα
και να μας προσφέρει καλύτερους όρους ζωής,
καλύτερο τρόπο ζωής, μεγαλύτερη ασφάλεια, συντροφικότητα, συλλογικότητα.
Δηλαδή,
ένα περιβάλλον το οποίο είναι εποικοδομητικό
και ένα περιβάλλον το οποίο
μας κάνει να ζούμε καλύτερα.
Χθες πήγα σε μια έκθεση πλακιδίων.
Κάπου
προς τα Γιαννιτσά.
Ό,τι ζούσα
κατά την διάρκεια που πήγαινα
ήτανε άσχημα κτίρια
και ένα περιβάλλον που δεν μου έδινε κάποιο θετικό ερέθισμα.
Επιστρέφοντας είδα μια εικόνα
και
σταμάτησα.
Κατέβηκα απ' το αυτοκίνητο,
υπήρχε ένα τριγωνικό τμήμα
το οποίο ήτανε ένα υπόλειμμα των διαμορφώσεων, των δρόμων
που ένιωσα ότι βρίσκομαι στον παράδεισο.
Η φύση είχε αφεθεί από μόνη της να δημιουργήσει.
Και βέβαια αυτό που δημιούργησε ήτανε εκπληκτικό.
Αυτό το συναντάμε πολύ συχνά σε διάφορα μέρη,
ακόμα και μέσα στην πόλη που ο άνθρωπος δεν έχει πρόσβαση.
Έχω συναντήσει ένα οικόπεδο
100 μέτρα απ' την πλατεία Βαρδαρίου
που δεν έχει χτιστεί ποτέ,
το οποίο είχε χιλιάδες παπαρούνες. Ήτανε ένα κόκκινο τοπίο.
Η ιδιαιτερότητα αυτού του τμήματος γης ήτανε ότι
δεν υπήρχε πρόσβαση στον άνθρωπο μέσα
και άρα το περιβάλλον είχε ανακτήσει τη δύναμή του και είχε γίνει αυτό το οποίο
όταν μπορέσεις να το εκτιμήσεις
οφείλεις να αρχίσεις
- και το κάνεις από μόνος σου, όχι μόνο οφείλεις -
να δίνεις μάχη για το περιβάλλον για το πως δηλαδή θα βελτιώσεις το περιβάλλον,
το περιβάλλον της πόλης το οποίο σε πολύ μεγάλο ποσοστό είναι χτισμένο
και άρα
διαμορφωμένο απ' τον άνθρωπο.
Εγώ ως Αρχιτέκτων θεωρώ ότι είναι ένα χρέος μου, ότι είναι μια προσπάθεια που πρέπει να κάνω
και πρέπει να ενισχύσω όσο γίνεται αυτή την
επέμβαση του περιβάλλοντος,
αυτή την εισβολή του περιβάλλοντος μέσα στην πόλη.
Η εκπαίδευση είναι το βασικό.
Εάν δεν υπάρχει εκπαίδευση, νομίζω ότι δε θα καταφέρουμε τίποτα.
Γιατί εγώ, που πιστεύω ότι δεν είχα την αναγκαία εκπαίδευση,
χρειάστηκα πάρα πολλά χρόνια για να μπορέσω να φτάσω σε ένα σημείο όπου δεν θα πετάω το σκουπίδι κάτω
όπου δε θα κάνω κάποια πράγματα που τα έκανα γιατί δεν τα έμαθα στο σπίτι, δε τα έμαθα στο σχολείο.
Είναι βέβαια και η θέση του καθενός και η ευαισθησία που έχει σε σχέση με τον κόσμο στον οποίο ζούμε.
Απ 'την στιγμή που
ένα περιβάλλον έχει διαμορφωθεί και έχει αναβαθμιστεί,
αυτόματα και οι άνθρωποι συμπεριφέρονται αλλιώς.
Όταν δηλαδή ο Έλληνας πάει σε μια άλλη χώρα, η οποία είναι πιο αναπτυγμένη,
συμπεριφέρεται διαφορετικά.
Κι όταν, πιθανών, ο Βόρειο-Ευρωπαίος έρθει στην Ελλάδα
και ζήσει σε ένα περιβάλλον με πολλά σκουπίδια,
πιθανών να αρχίσει και εκείνος να συμπεριφέρεται ανάλογα.
Συνήθως ... εεεμ...
Σαν με τσιμπούσε, κουνούπι πρέπει να ήτανε. (γέλια)
Αυτά είναι ευπρόσδεκτα. Είναι αναγκαία, δεν γίνεται να μην συμβαίνει.
Όταν είσαι σε ένα φυσικό περιβάλλον, πρέπει να αποδέχεσαι και πρέπει να μη φοβάσαι κυρίως.
Εγώ δηλαδή δε φοβάμαι τα φίδια γιατί λέω αν μου συμβεί, θα το δω πως θα το αντιμετωπίσω.
Δε σκέφτομαι ότι μπορεί να μου συμβεί κάτι κακό.
Δε μου έχει συμβεί.
Το να προσφέρεις και να σου προσφέρουν οι άνθρωποι την αγάπη τους είναι σημαντικό.
Αυτό...
είναι πολύ εγωιστικό αλλά συμβαίνει
και μου συμβαίνει και στην Νέα Παραλία (Θεσσαλονίκης) που έρχονται άνθρωποι οι οποίοι...
...δεν ξέρω αν πρέπει να το πω τώρα αλλά...
με φιλάνε γιατί θέλουνε να με ευχαριστήσουνε για αυτό που έχουν δεχτεί.
Και δεν τους γνωρίζω και μου κάνει εντύπωση που έχουν αυτή την αμεσότητα.
Συνήθως νιώθω ...
λίγο στριμωγμένα και λίγο περίεργα γιατί
θεωρώ ότι μερικές φορές είναι υπερβολική αυτή η έκφραση αγάπης.
Απ' την άλλη, βέβαια, όταν ο άλλος δεν έχει να πάρει κάτι από αυτό,
δεν έχει να κερδίσει κάτι, λες ότι μάλλον το νιώθει και αφού το νιώθει, τόσο το καλύτερο.
Δεν είναι βέβαια..
Δεν έχω ακούσει μόνο κολακευτικά, έχω ακούσει και
όχι βέβαια τα μη κολακευτικά δε τα ακούω απέναντι.
Τα διαβάζω κυρίως,
όταν υπάρχουν, τα διαβάζω.
Είναι ελάχιστα. Σε κάποια φάση ήταν πολύ περισσότερα πριν ολοκληρωθεί το έργο.
Μετά που ολοκληρώθηκε είναι ελάχιστα αλλά υπάρχουν και αυτά,
υπάρχουν δηλαδή και τα...
αρνητικά.
Αν μπορούσα να φωνάξω κάτι στον κόσμο θα ήτανε:
Πάμε!
Πάμε, γιατί... έχουμε δουλειά!
Πρέπει να ενεργοποιηθούμε.
πρέπει να δραστηριοποιηθούμε,
πρέπει να προχωρήσουμε. Δεν μπορούμε να μένουμε στάσιμοι,
έχουμε πολλά να κάνουμε.
Βέβαια, θέλει... (μια κυρία ακούγεται στο βάθος)
Τι γίνεται εδώ;
Έχει διάφορους που έρχονται και φροντίζουν κάποια αδέσποτα
και κατά πάσα πιθανότητα
τα βάζουν εδώ μέσα
εδώ μέσα.
Και κάνα δυό με γνωρίζουν και μου λένε:
"Πόσο καιρό ακόμα θα μπορούμε να τα βάζουμε;"
Δηλαδή, ξέρεις, νιώθουν ρε παιδί μου ότι πιθανόν να τους...
να τους γίνει έξωση και ότι τα αδέσποτα
θα μείνουνε αδέσποτα
παρότι τώρα λίγο τα φροντίζουν...
(Έχει αποφασιστεί ανάπλαση του παλαιού στρατοπέδου Παύλου Μελά, που σημαίνει πως θα γκρεμιστούν κτήρια.)
