History of Iran 10
سلام . این اپیزود دهم تاریخ ایران هست و امروز دربارۀ ساسانیان حرف می زنم . حکومت ساسانی آخرین شاهنشاهی ایرانی پیش از ظهور اسلام و حملۀ مسلمانان به ایران بود. که از سال دویست و بیست و چهار تا سال ششصد و پنجاه و یک میلادی بر ایران حکومت کرد .
این شاهنشاهی یکپارچه را اردشیر بابکان با شکست آخرین شاه اشکانی بنا کرد . و ایران را مجدداً پس از سقوط هخامنشیان برای نخستین بار یکپارچه کرد . و زیر فرمان یک شاهنشاهی قدرتمند درآورد . پایتخت ایران در این دوره ،شهر اسطخر در نزدیکی تخت جمشید و بعد ،تیسفون در نزدیکی بغداد امروزی بود .
پرچم ایران در دورۀ ساسانی ،درفش کاویانی بود که پس از سقوط ساسانیان از بین رفت . دورهٔ ساسانی یکی از حساسترین و تأثیرگذارترین دورههای تاریخ ایران شناخته میشود . در دورهٔ ساسانی ،تمدن ایرانی از بسیاری جهات به نهایت شکوفایی و رونق خود رسید . حكومتی كه به وسیلۀ دودمان ساسانی بر پا شد بر دو پایۀ دین و مركزیت استوار بود .
آنان دولتی تشكیل دادند كه قدرت كشور را در خود متمركز کرد . و بر همۀ مناطق كشور نظارت داشت . در دورۀ قدرت این سلسله ،عظمت ،اقتدار و حیثیت سیاسی ایران تا آنجا اوج یافت كه عملاً دنیای متمدن آن روز را به دو قطب قدرت ،یعنی ایران و روم تقسیم کرد . و این مسئله موجب آغاز فصل جدیدی از ارتباط بین این دو امپراطوری بزرگ شد .
دین رسمی شاهنشاهی ساسانی ،دین زرتشتی بود . در عصر ساسانی آتشكده های زیادی در گوشه و كنار كشور برپا شد . که هنوز هم برخی از آن ها مخصوصاً در استان یزد وجود دارند . هنگام ظهور اسلام در شبهه جزیرهٔ عربستان ،خسرو پرویز بر ایران حکومت می کرد .
او دعوت اسلام را نپذیرفت . وقتی خسروپرویز به دست پسر خود به قتل رسید ،رقابت و دشمنی در درون دربار ساسانی بیشتر شد . به طوری که در مدت چهارسال ،بیش از ده نفر بر تخت شاهی نشستند . شورش های فرماندهان و دخالت آنها در رقابت های سیاسی ،روحیهٔ سپاهیان را تضعیف کرد و توان جنگی آنان را کاهش داد .
مردم نیز به دلیل وجود نظام طبقاتی ،بی عدالتی ها و تبعیض های اجتماعی و مالیات های سنگین ،از حکومت ساسانیان ناراضی شده بودند . در اواخر دورهٔ ساسانی ،بر اثر طغیان رودهای دجله و فرات و شکسته شدن سدها ،بخش های وسیعی از زمین ها و مزارع حاصلخیز در بین النهرین که منبع درآمد مهمی برای حکومت بود ،از بین رفت . قحطی و شیوع بیماری های طاعون و وبا ،اوضاع را بدتر کرد . با حملهٔ اعراب مسلمان و شکست های متعدد سپاهیان ساسانی ،سرانجام با قتل یزدگرد سوم ،آخرین پادشاه ساسانی ،این سلسله به پایان رسید .
فروپاشی شاهنشاهی ساسانی باعث شد دین رسمی کشور از زرتشتی به اسلام تغییر پیدا کند . زرتشتیان به تدریج از یک دین اکثریت تبدیل به اقلیت شدند که تحت فشار قرار داشتند . تعداد زیادی از آنها شروع به مهاجرت از ایران کردند . و بسیاری از آن ها در ایالت گجرات هند ساکن شدند .
زرتشتیها هنوز از نوعی تقویم استفاده میکنند که در دورۀ ساسانی بنیان نهاده شده بود. مبدأ این تقویم از زمان بر تخت نشستن یزدگرد سوم ،آخرین شاه ساسانی محاسبه میشود.
