BATI KÜLTÜRÜ İLE TÜRK KÜLTÜRÜ ARASINDAKİ FARKLAR
Batı derken Batı Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda'yı kastediyorum. Türk derken Anadolu'yu ve Trakya'yı kastediyorum. Batı ile bizim aramızda çeşitli benzerlikler ve farklılıklar vardır. En büyük farklılıklardan biri ‘birey' (individual) olmaktır. Batı'da olan ve övülen ‘birey' düşüncesi Türkiye'de gelişmemiştir. İnsanlar burada birey olarak değil babasının oğlu annesinin kızı gibi tanımlanırlar. Birey yerine birinin oğlu, birinin kızı veya Allah'ın kulu (servant of Allah) olarak tanımlanırlar. Bunun avantajları da vardır dezavantajları da. Avantajı, ailen 18 yaşını geçsen bile sana destek olur. Bazı aileler 30 yaşını geçen çocuklarına bile destek olurlar. Başka bir avantaj ise başarısızlıklarından dolayı başkalarını suçlamak hakkıdır. Burada herkes başarısızlıklarından dolayı başkalarını suçlarlar. Kendilerine “Neden başarısız oldum?” diye sormazlar. Dezavantajı ise ‘birey' olamayan insanların girişimden ve girişimcilikten (enterprise and entrepreneurship) korkmasıdır. Bundan dolayı burada insanlar girişim yapmazlar. Paralarını bankaya koyarlar ve faiz getirmesini beklerler. Türkiye'nin anayasası Türkiye'nin laik olduğunu belirtir. Ancak gerçekte Türkiye laik değildir. Din, devlet işlerine müdahale eder. Türkler çok fazla gezmezler. Çünkü paraları azdır. Pasaportumuz güçlü değildir. Parası çok olan Türkler de hep Batı'ya giderler. Batı'ya özenirler. Batı özentiliğine karşıyım. Bence Doğu'yu da tanımalıyız. İranlıların, Hintlerin, Afganların, Moğolların da bir kültürü var. Hepsini tanımalıyız. Batı ile Türkiye arasındaki bir fark özel hayatın gizliliğidir. Burada özel hayatın gizliliğine saygı gösterilmez. İnsanlar çok meraklıdır. Sürekli özel hayatınla ilgili soru sorarlar. Türkiye'deki en sevdiğim özellik dayanışma kültürüdür. İnsanlar problemi olan arkadaşlarına, akrabalarına yardım ederler. Bunun için Türkiye'de intihar oranı azdır. Türkiye'de insanların çoğu devletin meşruluğunu (legitimacy) sorgulamazlar. Türk düşünürler Thomas Hobbes'dan etkilendiler. Maalesef John Locke'dan değil. Bundan dolayı insanlar güvenlik-özgürlük savaşında güvenliği tercih ederler. Türkiye'de insanlar için Türk bayrağı, milli marş (anthem) kutsal gibidir. Herkes bayrak alır ve bayrağını yüksek yerlere asar. Türk bayrağına ‘Ay-Yıldız' (crescent-star) da denir. Türkiye'de insanlar en çok Amerika'dan nefret ederler. Ama herkes Amerika'nın modasını, filmlerini, müziğini takip eder. Bu bir çelişkidir, yani paradokstur. İsrail'den nefret ederler. Anti-semitizm burada fazladır. Türkiye'de insanlar komplo teorilerine (conspiracy theories) inanırlar. Her şeyin bir ‘oyun' olduğunu düşünürler. Türkiye'de insanlar çok az kitap okurlar. Burada okumak yerine dinlemek tercih edilir. Bunun iki nedeni var. Birincisi dinlemek okumaktan kolaydır. İkincisi, bizim kültürümüz sözlü bir kültürdür. Kitap okuma konusunda Amerika'ya benziyoruz. İngilizler daha çok kitap okurlar. Bence İngilizler, Amerikalılardan daha bilgilidir.