Hoe de peilingen jouw stem beïnvloeden

Weet jij al wat je gaat stemmen? Nee?

No worries, je bent niet de enige.

Twee derde van alle Nederlanders die mogen stemmen weet het nog niet zeker.

Maar toch vliegen deze berichten je om de oren:

...wie naar de peilingen kijkt... -Kakelvers, die peiling...

De VVD staat mijlenver voor...

De strijd om de tweede plek gaat tussen PVV, CDA en D66...

Maar als de meeste mensen er nog niet over uit zijn...

...waarom denken die peilingen dan dat ze het wél weten?

En welke invloed hebben die peilingen op jouw stem?

In deze video peil ik de peilingen.

Eerst: wát is een peiling?

Volgens de Van Dale een enquête naar de publieke opinie over... iets.

Stukje geschiedenis dan maar?

Het begint allemaal in de jaren vijftig.

Nederlanders krijgen voor het eerst op grote schaal een paar vragen voorgeschoteld.

In de afgelopen weken zijn enquêtrices op pad gegaan om aan huisvrouwen...

...over heel Nederland verspreid, vragen over de welvaart te stellen.

En ook over de politiek komt er een vraag voorbij.

Het ging ons erom aan de weet te komen hoe de Nederlanders op dit moment...

...tegenover verkiezingen staan.

Dat gaat dan nog ouderwets, van deur tot deur. Later met de telefoon.

En tegenwoordig, hoe kan het ook anders, via internet.

Maar hoe gaat dat dan in zijn werk? Oftewel: hoe maken peilers zo'n peiling eigenlijk?

In Nederland houden vier grote peilingbureaus zich daarmee bezig.

Allemaal met een andere werkwijze maar met hetzelfde doel: een goede steekproef uitvoeren.

I&O; Research bijvoorbeeld. Hun steekproef komt zo tot stand:

Ze sturen heel veel willekeurige mensen een brief met de vraag om mee te doen.

Daar komt dan een groep van dertigduizend uit...

...en daaruit wordt dan weer een steekproef getrokken van 2200 mensen...

...die zoveel mogelijk representatief zijn voor Nederland.

Dat wil dan bijvoorbeeld zeggen: een juiste afspiegeling van het aantal mannen en vrouwen...

...de regio, leeftijdsverdeling, opleidingsniveau en wat ze bij de vorige verkiezingen stemden.

En zo zijn die 2200 mensen een soort miniversie van Nederland.

Da's natuurlijk nooit helemaal perfect. De resultaten van peilingbureaus verschillen dan ook weleens.

Veel media, ook de NOS, gebruiken dus nooit losse peilingen, maar die van de Peilingwijzer.

Die kijkt namelijk naar drie peilingen samen.

Deze dus, en die verandert door de tijd, want - belangrijk! - dit is een momentopname...

...géén voorspelling van de uitslag.

En deze laat een onzekerheidsmarge zien.

Ze zeggen dus niet: de VVD staat op dit moment op 38 zetels, maar op 36 tot 40.

Oké, je weet nu hoe die peilingen zijn opgebouwd. Maar wat is de invloed daarvan op jouw stemgedrag?

Dat zie je terug in de opkomst, en het helpt je met strategisch stemmen.

Eerst de opkomst.

Heel simpel: omdat media veel berichten over die peilingen...

...raken burgers zoals jij en ik betrokken bij de politiek.

En dat zorgt er weer voor dat er meer mensen naar het stemhokje gaan.

Dan: strategisch stemmen.

Iemand stemt dan bijvoorbeeld expres niet op de partij die hij eigenlijk wél het beste vindt.

Waarom zou je dat doen? Check even dit voorbeeld.

In de peilingen stonden de VVD en de PvdA in 2012 nek aan nek.

Het is nog steeds razend spannend. -Het is een spannende eindstrijd.

Het is net Feyenoord-Ajax 'n beetje, hè?

Kiezers die wel links wilden stemmen, maar niet per se PvdA...

...gingen toch voor Samsom, toen de lijsttrekker van die partij.

Ze dachten: als ik nou voor die partij stem krijgen we in ieder geval een linkse premier.

Even kijken wat er toen gebeurde.

De VVD en de PvdA werden nóg groter ten koste van andere partijen.

Sommige mensen wilden een rechtse regering voorkomen...

...maar waren ook bang dat hun stem verloren ging als ze voor een kleine linkse partij zouden stemmen.

Over kleinere partijen gesproken:

Op het moment dat je als kleine partij in de peilingen opduikt...

Wij hopen zes zetels te halen. -Drie is een geweldig resultaat.

We staan nu drie weken op rij bij Maurice de Hond op één zetel in de peilingen.

...zorgt dat voor extra media-aandacht en dat levert misschien wel extra stemmen op.

Maar niet iedereen is blij met peilingen.

In sommige landen zijn ze zelfs verboden.

Een paar dagen voor de verkiezingen mogen media niet meer publiceren over die peilingen.

Kiezers moeten namelijk een moment van bezinning hebben, is het idee...

...zonder dat die peilingen hen nog beïnvloeden.

In Nederland is dat niet zo, dus zie je de komende dagen nog genoeg berichten over die peilingen.

Hopelijk weet je nu iets beter hoe je daar naar moet kijken.

Eén ding, lieve mensen, hoef ik geen peiling voor te doen.

Veel van jullie weten waarschijnlijk nog steeds niet waar je op moet stemmen.

Op ons kanaal hebben we meerdere video's die je daarbij kunnen helpen, dus ga ze checken.

En bedankt weer voor het kijken. Houdoe!