Het verhaal achter de coronacijfers

In deze corona-crisis vraagt iedereen zich af...

...gaat het beter? Of gaat het slechter?

Dit zeiden ze tijdens de laatste persconferentie.

We zien heel voorzichtig de eerste groene grassprietjes ten op zichte van vorige week...

...en tegelijkertijd zien we ook dat de besmettingen nog doorgaan.

We zijn voorbij de start, maar nog niet aan het eind van het begin.

Dus we zijn er voorlopig nog niet.

En dat blijkt uit cijfers, die in deze tijd in grote getale op ons af komen.

Deze video gaat over drie cijfers in het bijzonder.

Die het RIVM elke dag publiceert, het aantal nieuwe positief geteste mensen...

...het aantal nieuwe ziekenhuisopnames en het aantal nieuwe sterfgevallen.

Wat zeggen die cijfers eigenlijk?

Zo worden ze elke dag aan ons gepresenteerd.

Op het eerste gezicht lijken deze drie grafieken sprekend op elkaar, toch vertellen ze elk een heel ander verhaal.

We beginnen met het aantal positief op corona geteste mensen.

Dat zijn er op dit moment zo veel in Nederland.

Als je dat aantal verdeelt over het aantal per dag krijg je dus deze grafiek.

Er is alleen één grote 'maar'.

Dit is slechts het topje van de ijsberg, want lang niet iedereen wordt getest.

Hoeveel mensen corona hebben of hebben gehad zonder dat ze het zelf weten, weet niemand.

Zijn deze cijfers dan nutteloos?

Nee.

Ze vertellen ons wel iets over wáár het virus meer of minder opduikt...

...als je ze verdeelt over de kaart van Nederland, en waar je dus moet ingrijpen.

Niet voor niets was Brabant de eerste provincie waar maatregelen werden genomen...

...ruim voor de rest van Nederland.

Goedemiddag, cririsoverleg tussen alle Brabantse veiligheidsregio's over het coronavirus...

...al uren wordt er gesproken over wat er gaat gebeuren met grote evenementen in onze provincie.

Dat dus.

Maar even terug naar die grafiek.

Vertelt die iets over een trend? Of er meer of minder besmettingen zijn in Nederland?

Nee.

Bovendien zal die grafiek er straks sowieso heel anders uitzien, want...

...door meer labs te gebruiken, door langere dagen te maken en door nieuwe apparatuur in te zetten...

...kunnen we binnen enkele weken meer dan vier keer zo veel tests per dag uitvoeren.

Dan het aantal ziekenhuisopnames.

Dat zijn er op dit moment zo veel, bekijken we dat per dag, dan ziet het er zo uit.

Lijkt heel veel op die vorige grafiek, maar vertelt dus een ander verhaal.

Waarom?

Omdat er in principe geen enkele ziekenhuisopname aan deze cijfers ontsnapt.

Elk geval wordt gerapporteerd, in tegenstelling tot het werkelijke aantal besmettingen.

Deze cijfers zijn dus veel betrouwbaarder als het gaat om een trend.

Of er over een langere periode meer of minder mensen in het ziekenhuis belanden.

En daaruit kan je ook voorzichtig afleiden hoe het totale aantal besmettingen in Nederland zich ontwikkelt...

...en of de maatregelen hun vruchten afwerpen.

We nemen maatregelen die effecten hebben, en het gaat er nu om dat we het volhouden.

En als je het hebt over mensen die in het ziekenhuis belanden, is er nog een belangrijk getal...

...het aantal corona-patiënten op de intensive care.

Het blijft spannend of er genoeg plek gaat zijn voor iedereen.

Tot nu toe is er geen tekort, omdat er elke dag net genoeg nieuwe bedden bij komen.

Een race tegen de klok.

Als je ergens bij een grens komt van 2500/2600 patiënten op de intensive care...

...dan denk ik echt dat je overgaat in een crisis. - En wat betekent dat dan?

Dat we dan in die zwarte periode aan gaan komen in die dagen daarna.

Dan het aantal doden.

Inmiddels zijn er meer dan duizend mensen overleden, en dat ziet er dan zo uit.

Maar voordat we doorgaan op de kille cijfers, is het goed om je te realiseren dat elk van deze stippen een mens is.

Het is heel dubbel, omdat je wel wil dat je opa natuurlijk de rust krijgt die hij verdient...

...maar aan de andere kant is het heel dubbel, omdat ik wist dat mijn opa het op deze manier niet had gewild.

Die zag zichzelf nog 90 jaar oud worden.

En dan denk ik jeetje mina, het gaat allemaal toch wel heel snel en het komt wel heel dichtbij.

Weer even terug naar de cijfers.

Hij is dus een van deze stippen, verdelen we die over het aantal sterfgevallen per dag...

...dan ziet dat er zo uit, maar deze grafiek is niet volledig.

Het gaat in dit cijfer namelijk om het aantal gerapporteerde corona-doden.

Maar er zijn mensen die niet in het ziekenhuis, maar thuis aan corona sterven, zonder dat ze zijn getest.

Toch, dokter?

Ik had gisteren drie overlijdens en een daarvan was maar positief getest.

En die andere twee hadden echt klachten die pasten bij corona...

...maar zijn niet getest en dus ook niet doorgegeven als zijnde overleden ten gevolge van corona.

Deze sterfgevallen komen vooralsnog niet in de officiële cijfers terecht.

Dat betekent dat we pas later echt de balans op kunnen maken, hoe veel mensen er meer zijn overleden dan normaal.

De cijfers over het aantal corona-doden zijn dus ook zeker niet waterdicht.

Maar kunnen we hier dan wel uit afleiden of het er over het algemeen meer of minder worden?

Dat ligt ingewikkeld.

Hoewel het om veel doden gaat, zijn de aantallen te klein om er een trend in te kunnen ontdekken.

Als je er 'slechts' tientallen per dag meet, zijn er heel goed uitschieters mogelijk naar boven of naar beneden.

Pas over een langere tijd zouden we er een trend in kunnen zien.

Maar nu nog niet.

Want één zwaluw maakt nog geen zomer.

En dan nog één ding.

Hoewel het RIVM deze cijfers elke 24 uur publiceert...

...wil dat niet zeggen dat deze cijfers ook echt over de afgelopen 24 uur gaan.

Er zit namelijk een vertraging in.

Vaak zit er een paar dagen tussen het werkelijke moment waarop iemand positief wordt getest...

...in een ziekenhuis belandt of komt te overlijden...

...en het moment dat ze in de officële cijfers terechtkomen.

Een deel kan al enige tijd in het ziekenhuis liggen, en door vertraging van rapportage...

...krijg je dat die getallen niet 100 procent congruent lopen.

Uiteindelijk worden ze natuurlijk allemaal toegevoegd aan de grafieken.

Ook dat maakt conclusies trekken moeilijker.

Dat neemt niet weg dat alle drie deze grafieken iets vertellen over...

...hoe het virus in Nederland om zich heen grijpt en slachtoffers maakt.

Maar vooral deze, over het aantal ziekenhuis- opnames, vertelt ons iets over een trend.

Of het over een wat langere periode meer of minder wordt.

Dus vooral die cijfers houdt het RIVM goed in de gaten.

Bedankt voor het kijken.