Cześć, tu Dorota.
Witajcie na kanale Polish with Dorota.
Czasami słyszałam albo czytałam w wiadomościach do mnie: "Dzień dobry, pani Dorota."
Albo: "Dziękuję, pani Dorota."
Proszę tak nie mówić.
Proszę tak nie pisać.
Dlaczego?
Bo to nie jest poprawna forma.
Poprawne formy to:
"Dzień dobry, pani Doroto."
I "Dziękuję, pani Doroto."
Ta forma, "Doroto", to wołacz.
To jeden z polskich przypadków.
On jest dosyć rzadko używany, tylko w niektórych sytuacjach,
ale jest bardzo, bardzo ważny.
Dzisiaj nauczycie się, jak używać form imion w wołaczu
po słowach: pan, pani.
Zaczynamy.
Na początek muszę powiedzieć, że forma "pani Dorota" czy na przykład:
pani Marta, pan Michał, pan Tomasz.
Te formy istnieją, ale używamy ich, kiedy to jest podmiot zdania.
Na przykład: "Pan Michał napisał, że się spóźni."
To jest pani Marta, która będzie z nami pracować.
Ale jeśli chcecie bezpośrednio coś do kogoś powiedzieć, to
wtedy używamy wołacza, więc na przykład.
powiemy: panie Michale, pani Marto.
Dzień dobry, pani Aniu.
Najpierw pokażę Wam, jak używać form żeńskich.
Słowo "pani" pozostaje bez zmian i mówimy po prostu "pani", a większość
imion żeńskich będzie miała końcówkę "-o".
Na przykład:
pani Doroto, pani Agnieszko, pani Magdaleno, pani Karolino,
pani Julio. Są jednak polskie imiona, które będą miały końcówkę "-u".
To są imiona, które kończą się na "-nia", na przykład:
Ania, pani Aniu.
"-sia": Kasia, Asia, Kasia,
pani Asiu, pani Kasiu.
"-dzia": Jadzia. To teraz nie jest bardzo częste imię. Jadzia to jest zdrobnienie od imienia Jadwiga.
I powiemy: pani Jadziu.
I jeszcze imiona, które kończą się na "-zia".
Tutaj tak naprawdę przychodzi mi do głowy tylko jedno imię, Zuzia,
czyli nieoficjalnie Zuzanna.
Powiemy: pani Zuziu.
Oprócz tego będą to imiona: Ola i Pola:
pani Olu, pani Polu, ale takie imiona jak Kamila
i Gabriela na przykład,
które też kończą się na "-la",
tak jak Ola i Pola będą miały w wołaczu jednak końcówkę "-o":
pani Gabrielo,
pani Kamilo. Dlaczego?
Bo forma Gabrielu, Kamilu to będzie forma męska,
dotycząca imion Gabriel i Kamil.
Podsumowując, większość imion żeńskich będzie miała w wołaczu
końcówkę "-o", ale część imion,
te, które kończą się na "-nia", "-sia", "-dzia" i "-zia" będą miały końcówkę "-u".
Będą to też dodatkowo imiona Pola i Ola.
Posłuchajcie kilku przykładów z żeńskimi imionami w wołaczu.
Dzień dobry, pani Olu.
Dziękuję, pani Natalio.
Do widzenia, pani Magdo.
Pani Agnieszko, to jest dla pani.
Pani Aleksandro, czy mogę pani pomóc?
Tak używamy wołacza
w rodzaju żeńskim. A w rodzaju męskim to wygląda trochę bardziej skomplikowanie.
Gramatycznie rodzaj męski jest zdecydowanie bardziej
skomplikowany niż rodzaj żeński
w języku polskim.
I tak.
Jeśli chcecie powiedzieć do mężczyzny, zwrócić się do niego bezpośrednio,
to słowo "pan" ma formę "panie".
A imię ma taką samą formę jak w miejscowniku.
Więc na przykład
będziemy mówić: panie Damianie.
panie Filipie,
panie Dominiku,
panie Bartoszu,
panie Stanisławie.
Będą tutaj dwie końcówki.
Albo "-e" albo "-u".
Kiedy "-e" a kiedy "-u"?
Już mówię.
Formy imion męskich w wołaczu są takie same jak w miejscowniku.
To znaczy, że mamy albo na końcu "-e" albo "-u".
I teraz, kiedy imię kończy się na: -p, -b, -m, -n, -w, -f, -s, -z,
dodajemy końcówkę "-ie".
Nie tylko "e", ale jeszcze "i".
Więc na przykład:
Filip, panie Filipie, Damian, panie Damianie.
Kiedy imię kończy się na" "-t", "-d", "-ł", "-r",
wtedy mamy końcówkę "-e", ale są małe zmiany.
Będziemy mieli końcówkę "-cie",
jeśli imię kończy się na "-t".
Będziemy mieć końcówkę "-dzie",
kiedy imię kończy się na "-d".
Końcówkę -"le",
kiedy imię kończy się na "-ł".
I końcówkę "-rze", kiedy imię kończy się na "-r", na przykład:
Konrad, panie Konradzie, albo na przykład
angielskie imię Brad jak Brad Pitt, też powiedzielibyśmy panie Bradzie.
Tak, tak powiedzielibyśmy po polsku.
A jeśli imię kończy się na
inną literę, jedną z tych liter,
wtedy mamy końcówkę "-u", na przykład:
panie Bartoszu albo panie Tomaszu.
Oczywiście nie ma w języku polskim imion, które kończą się
na wszystkie litery alfabetu, ale
tutaj podałam wam wszystkie możliwości,
żebyście mogli stworzyć wszystkie formy wołacza.
nie tylko od imion, ale też od takich słów
jak kierownik, panie kierowniku,
albo szef, szefie.
Więc jest to bardzo praktyczna wiedza.
Podsumowując. Imiona męskie w wołaczu mają taką samą formę jak w miejscowniku,
czyli na końcu mamy albo "-ie" albo "-e" ze zmianami, albo -"u".
A słowo "pan" ma formę "panie".
Dlatego mówimy panie Tomaszu,
panie Danielu,
panie Stanisławie,
panie Filipie.
I teraz posłuchajcie kilku przykładów z męskimi imionami w wołaczu.
Dzień dobry, panie Adamie.
Dziękuję, panie Rafale.
Do widzenia, panie Wojciechu.
Czy mógłby mi pan pomóc, panie Filipie?
Czy to jest pana komputer, panie Danielu?
Formy wołacza powinniśmy też używać w nieoficjalnych kontaktach.
Powinniśmy mówić: "Cześć, Tomku." "Do widzenia, Karolino."
Ale niewiele osób tak mówi.
Teraz język polski bardzo się zmienia i muszę powiedzieć, że wołacz w kontaktach
nieoficjalnych brzmi teraz już troszkę staromodnie, nienaturalnie.
Niewiele osób tak mówi i naprawdę
kiedy ja to słyszę, kiedy słyszę "Cześć Doroto", to zwykle piszą do mnie
wtedy nauczycielki języka polskiego.
Tak to zwykle wszyscy mówią: "Cześć Dorota."
To jest normalne i naturalne,
ale forma "pani Dorota" nie brzmi dobrze.
Nie jest poprawna.
Więc jeśli chcecie mówić poprawnie używając słów "pan" i "pani", powinniście
mówić do innych osób, używając ich imion w wołaczu,
czyli mówić: pani Magdaleno,
panie Tomaszu
i tak dalej.
To już koniec dzisiejszej lekcji.
Dziękuję Wam bardzo za oglądanie i zapraszam serdecznie na moją stronę
oraz na kursy do mojej szkoły języka polskiego online.
Do zobaczenia w następnych lekcjach.
Pa pa.
