76. Til Steinvíkurhólma

Nú segir ekki frekar af ferðum okkar þann daginn annað en við keyptum vistir í kaupfélaginu í Hammer og mötuðumst. Snemma morguninn eftir vorum við komnir á þann stað sem heitir Fættenfjord og er botnlangi úr Þrándheimsfirði. Þar voru brekkur og brattar hlíðar, sjórinn á aðra hönd, þung umferð og vegirnir þrengri en verið hafði. Stórir vörubílar með langa gámavagna nánast strukust við reiðhjólin. Það var aðeins fyrir gagnkvæman áhuga bílstjóranna og okkar sjálfra á að valda engum hörmungum að ekki urðu stórslys. Maður silast hægt á hjólinu upp í móti þegar farangurskerran togar í. Þá þarf illu heilli sífellt að hnika hjólinu, stundum til hægri og stundum til vinstri, til að halda jafnvæginu og þeim mun meira sem maður fer hægar. Þarna mun eðlisfræði reiðhjólsins vera að verki en þó ég hafi nú samanlagt hjólað meira en eina hringferð kringum hnöttinn þar sem hann er gildastur, hef ég aldrei botnað almennilega í því hvernig hægt er að halda jafnvægi á hjóli. En það veit ég að maður þarf að vera vel vakandi í svona bratta og þrengslum, því annars fer maður ekki í fleiri pílagrímsferðir.

Við áðum í fjarðarbotni undir bröttum veggjum úr skífubergi og komumst að raun um að ýmsir höfðu verið óheppnari en við á þessum slóðum. Þarna var minnismerki um 64 fallna hermenn úr breska flughernum. Þeir höfðu verið að skjóta á þýska orrustuskipið Tirpitz sem lá bundið við festar undir einmitt þessum sömu skífubergveggjum frá því í janúar og fram í júlí árið 1942. Árásirnar gengu nú ekki betur en þetta. Og af hverju lá nú þetta eitt mikilúðlegasta herskip sögunnar bundið við klettana á þessum afskekkta stað? Jú, þau voru systurskip, Bismarck og Tirpitz. Bismarck hafði þegar verið sökkt þegar þarna var komið stríðinu og Hitler var þeim mun sárara um Tirpitz. Það hafði fælingarmátt þó það væri ekki á siglingu og þarna var nógu aðþröngt til að árásarflugvélar áttu bágt með að athafna sig. Sautján flugvélar fórust, 64 manns úr áhöfnunum týndu lífi. Tveim árum seinna var Tirpitz samt skotið í kaf af breska flughernum nánast uppi í flæðarmáli norður við Tromsö. Það tók bara dagpart en svo mótsagnakenndur og óþrifalegur er hernaður að eftir stríðið voru vinnuflokkar í níu ár að sarga skipsskrokkinn í sundur og þrífa svæðið.

Á nesoddanum okkur til hægri handar var annar sögustaður, því þar var forðum haldið Frostaþing. Ásamt Gulaþingi er það eitt elsta þingið sem sögur fara af í Noregi. Þetta var vissulega ekki þing alls fólks en allir vopnfærir menn máttu að minnsta kosti sitja það og voru raunar skyldugir til þess, ef þeir héldu einn vinnumann eða fleiri. Þegar Úlfljótur sótti lögin handa Íslendingum sótti hann þau til Gulaþings en ekki Frostaþings. Það var kannski bara tilviljun að hann lærði Gulaþingslögin utan að; kannski lenti skipið hans nær Gulaþinginu, kannski voru Gulaþingslögin styttri og auðveldara að muna þau. En hún er hins vegar sótt í Frostaþingslögin

tilvitnunin: „Með lögum skal land byggja …“ sem prýða skal íslenska lögregluþjóna samkvæmt reglugerð frá árinu 2011. Þessi ágæta setning kemur að vísu fyrir í fleiri lögum en það voru þingmenn á Frostaþingi sem bættu við: „… en eigi að ólögum eyða.“ Frostaþingslög voru til heilleg í aðeins einu skinnhandriti sem Árni Magnússon komst yfir. Það brann í Kaupmannahöfn árið 1728 en honum hafði til allra heilla unnist tími til þess að láta gera afrit á pappír sem bjargaðist úr eldinum.

Upp úr hádeginu sáum við til Steinvíkurhólma. Við vorum hátt uppi í hlíð en hann skammt frá landi, tengdur því með brú. Þarna hafði Ólafur Engelbrektsson, erkibiskup, á sínum tíma byggt sér virki. Svo var hólminn lítill að hans væri að engu getið í þessari frásögn, nema vegna þess að þar hafði viðkomu Ólafur helgi og tafði allmörg ár, að vísu ekki lifandi heldur dauður. Meira um það seinna.